Araştırma Makalesi

Mimari Tasarım Sürecinde Çevresel Etki Hesaplanmasında Görsel Programlama Dillerinin (VPL) Kullanılabilirliğinin İrdelenmesi

Cilt: 15 Sayı: D.Ü. 2. Uluslararası Mimarlık Sempozyumu Özel Sayısı 5 Ağustos 2022
PDF İndir
TR EN

Mimari Tasarım Sürecinde Çevresel Etki Hesaplanmasında Görsel Programlama Dillerinin (VPL) Kullanılabilirliğinin İrdelenmesi

Öz

Birçok bilimsel araştırmaya göre, küresel kaynakların yaklaşık %40’ını tüketen yapı sektörü dünyanın en büyük atık sorumlusu olarak yeryüzünde gerçekleşen sera gazı emisyonlarının yaklaşık yarısından sorumlu tutulmaktadır. Bu durum, yeryüzü sıcaklığının artmasına neden olarak, küresel çapta birçok felaketin kaynağı olan iklim değişikliğini meydana getirmektedir. Günümüzde, sürdürülebilirlik kavramını yapı sektörüne dahil ederek, çevresel etkilerin hesaplanmasında kullanılan metodolojilerin başında gelen Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (Life Cycle Assessment-LCA) yöntemi, bilimsel çalışmalarda sıklıkla kullanılmaktadır. İlk aşamalarında bile uygulanması oldukça zaman alıcı ve maliyetli olan LCA yöntemi, çok farklı kaynaklardan geniş bir veri yelpazesine erişim gerektiren, oldukça veri yoğun bir uygulamadır. Dolayısıyla, tasarım sürecinin iç içe geçmiş ve karmaşık doğasından kaynaklanan zorluklarla sürekli olarak karşı karşıya kalan, yapı planlamasında en önemli karar verici olan mimarlar, çevresel etkinin hesaplanarak tasarım süreciyle bütünleştirilmesi noktasında büyük zorluklar yaşamaktadır. Bu durumun bir sonucu olarak, son yıllarda gerçekleştirilen birçok çalışma LCA sürecinin iyileştirilmesi ve basitleştirilmesine odaklanmıştır. Metin tabanlı programlama dillerinin karmaşıklığı ve kullanmaya yeni başlayanlar için zorluğunun aksine Görsel Programlama Dili (VPL), çok daha kolay ve hızlı yorumlamayı sağlayan görsel öğeler kullanmaktadır. Bu makalede; birçok bilimsel çalışmada ve mimari uygulamada kullanılan iki farklı VPL aracının, uygulandığı esas yazılımlar (Rhinoceros 3D ve Autodesk Revit) çerçevesinde, erken mimari tasarım aşamasında çevresel etkilerin değerlendirilmesine sağladığı katkıların karşılaştırılarak, avantaj ve dezavantajlarının tespit edilmesi hedeflenmiştir. Belirlenen hedef doğrultusunda çalışmada, kapsamlı literatür analizi sonucu elde edilen verilerin kıyaslanarak sentezlendiği bir yöntem uygulanmıştır. Çalışma kapsamında; yapı sektörünün çevresel etkisi, yapı sektöründe özelinde LCA metodolojisi, görsel programlama dili (VPL) kavramı, görsel programlama dillerinin (Grasshopper ve Dynamo) mimari tasarım sürecinde kullanımı ve iki farklı yazılım olan Rhinoceros 3D ve Autodesk Revit içerisinde VPL kullanımının durumu irdelenmiştir. Çalışmanın sonuçları olarak ise; yapı sektörü kaynaklı karbon salınımının azaltılabilmesine yönelik ilk kararların verildiği erken tasarım aşamasında, tasarıma katılan karar verici paydaşlar tarafından kolaylıkla uygulanabilecek, dinamik bir LCA hesaplamasına imkân tanıyan, görsel programlama dili destekli (VPL) çevresel etki hesaplamasının önemi elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Autodesk. (2021). What's New in Dynamo for Revit 2.12 (Autodesk support and learning). https://autode.sk/3CMCayv [Erişim Tarihi: 26.09.2021].
  2. Basbagill, J., Flager, F., Lepech, M., & Fischer, M. (2013). Application of life-cycle assessment to early stage building design for reduced embodied environmental impacts. Building and Environment, 60, 81-92. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2012.11.009.
  3. Basic, S., Hollberg, A., Galimshina, A., & Habert, G. (2019). A design integrated parametric tool for real-time Life Cycle Assessment – Bombyx project. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 323. https://doi.org/10.1088/1755-1315/323/1/012112.
  4. Bombyx-ETH. (2021). Bombyx-Real-time Life Cycle Assessment parametric tool for calculating CO2 impact. https://github.com/Bombyx-ETH/Bombyx2 [Erişim Tarihi: 28.09.2021].
  5. Bruce-Hyrkäs, T. (2021). Building Life Cycle Assessment White Paper-Discover why you need LCA to build sustainably. https://www.oneclicklca.com/building-life-cycle-assessment-white-paper/ [Erişim Tarihi: 15.03.2021].
  6. Bueno, P. C., Vassallo, J. M., & Cheung, K. (2015). Sustainability Assessment of Transport Infrastructure Projects: A Review of Existing Tools and Methods. Transport Reviews, 35(5), 622-649. https://doi.org/10.1080/01441647.2015.1041435.
  7. CardinalLCA. (2021). Early-stage impact assessment tool. https://www.cardinallca.com/tool.html [Erişim Tarihi: 29.09.2021].
  8. EeBGuideProject. (2015). EeBGuide Guidance Document Part B: Buildings. Operational guidance for life cycle assessment studies of the Energy Efficient Building Initiative. http://oro.open.ac.uk/59998/ [Erişim Tarihi: 09.06.2021].

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimarlık, Çevresel Olarak Sürdürülebilir Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

5 Ağustos 2022

Gönderilme Tarihi

23 Ekim 2021

Kabul Tarihi

21 Nisan 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 15 Sayı: D.Ü. 2. Uluslararası Mimarlık Sempozyumu Özel Sayısı

Kaynak Göster

APA
Duru, M. O., Dinçer, S. G., & Koç, İ. (2022). Mimari Tasarım Sürecinde Çevresel Etki Hesaplanmasında Görsel Programlama Dillerinin (VPL) Kullanılabilirliğinin İrdelenmesi. Kent Akademisi, 15(D.Ü. 2. Uluslararası Mimarlık Sempozyumu Özel Sayısı), 72-90. https://doi.org/10.35674/kent.1013859
AMA
1.Duru MO, Dinçer SG, Koç İ. Mimari Tasarım Sürecinde Çevresel Etki Hesaplanmasında Görsel Programlama Dillerinin (VPL) Kullanılabilirliğinin İrdelenmesi. Kent Akademisi. 2022;15(D.Ü. 2. Uluslararası Mimarlık Sempozyumu Özel Sayısı):72-90. doi:10.35674/kent.1013859
Chicago
Duru, Mehmet Oğuz, Sevde Gülizar Dinçer, ve İlhan Koç. 2022. “Mimari Tasarım Sürecinde Çevresel Etki Hesaplanmasında Görsel Programlama Dillerinin (VPL) Kullanılabilirliğinin İrdelenmesi”. Kent Akademisi 15 (D.Ü. 2. Uluslararası Mimarlık Sempozyumu Özel Sayısı): 72-90. https://doi.org/10.35674/kent.1013859.
EndNote
Duru MO, Dinçer SG, Koç İ (01 Ağustos 2022) Mimari Tasarım Sürecinde Çevresel Etki Hesaplanmasında Görsel Programlama Dillerinin (VPL) Kullanılabilirliğinin İrdelenmesi. Kent Akademisi 15 D.Ü. 2. Uluslararası Mimarlık Sempozyumu Özel Sayısı 72–90.
IEEE
[1]M. O. Duru, S. G. Dinçer, ve İ. Koç, “Mimari Tasarım Sürecinde Çevresel Etki Hesaplanmasında Görsel Programlama Dillerinin (VPL) Kullanılabilirliğinin İrdelenmesi”, Kent Akademisi, c. 15, sy D.Ü. 2. Uluslararası Mimarlık Sempozyumu Özel Sayısı, ss. 72–90, Ağu. 2022, doi: 10.35674/kent.1013859.
ISNAD
Duru, Mehmet Oğuz - Dinçer, Sevde Gülizar - Koç, İlhan. “Mimari Tasarım Sürecinde Çevresel Etki Hesaplanmasında Görsel Programlama Dillerinin (VPL) Kullanılabilirliğinin İrdelenmesi”. Kent Akademisi 15/D.Ü. 2. Uluslararası Mimarlık Sempozyumu Özel Sayısı (01 Ağustos 2022): 72-90. https://doi.org/10.35674/kent.1013859.
JAMA
1.Duru MO, Dinçer SG, Koç İ. Mimari Tasarım Sürecinde Çevresel Etki Hesaplanmasında Görsel Programlama Dillerinin (VPL) Kullanılabilirliğinin İrdelenmesi. Kent Akademisi. 2022;15:72–90.
MLA
Duru, Mehmet Oğuz, vd. “Mimari Tasarım Sürecinde Çevresel Etki Hesaplanmasında Görsel Programlama Dillerinin (VPL) Kullanılabilirliğinin İrdelenmesi”. Kent Akademisi, c. 15, sy D.Ü. 2. Uluslararası Mimarlık Sempozyumu Özel Sayısı, Ağustos 2022, ss. 72-90, doi:10.35674/kent.1013859.
Vancouver
1.Mehmet Oğuz Duru, Sevde Gülizar Dinçer, İlhan Koç. Mimari Tasarım Sürecinde Çevresel Etki Hesaplanmasında Görsel Programlama Dillerinin (VPL) Kullanılabilirliğinin İrdelenmesi. Kent Akademisi. 01 Ağustos 2022;15(D.Ü. 2. Uluslararası Mimarlık Sempozyumu Özel Sayısı):72-90. doi:10.35674/kent.1013859

Kent Akademisi | Kent Kültürü ve Yönetimi Dergisi / Urban Academy | Journal of Urban Culture and Management

*****
Information, Communication, Art and Media Network (ICAM Network) | www.icamnetwork.net
Address: Ahmet Emin Fidan Culture ve Araştırma Merkezi, Evkaf Mah. Evkaf Sok. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 | Publication Group Mail: info@icamnetwork.net | Journal Mail:  editor@kentakademisi.com