Araştırma Makalesi

Distopya Mimarlığının Potansiyelleri: Mekân Ölçeğinde Umut ve Trajedi

Cilt: 16 Sayı: 3 15 Eylül 2023
PDF İndir
TR EN

Distopya Mimarlığının Potansiyelleri: Mekân Ölçeğinde Umut ve Trajedi

Öz

Çalışma, “Distopya mimarlığının yakın gelecekteki tasarım potansiyelleri nelerdir?” sorusuna cevap arar ve bu potansiyeller arasındaki bağların ilişkilerine ait bir döküm sunmayı hedefler. Bu bağlamda, literatür taraması yoluyla, ütopya ve distopya kavramları arasındaki benzerlikler ve farklar ile kavramların birbirlerinin tanımlarını ve çalışma alanlarını besledikleri noktalar irdelenir. Öncü figürlerin mekân bağlamında öne çıkan öneri ve vurguları tartışılır, örtük ilişkiler değerlendirilir. Çalışma, distopya mimarlığının mekân ölçeğinde umut ve trajedinin izini sürerek, geleceğe ilişkin özgün bir mekânsal kavrayış geliştirilebilmesine odaklanır. Greene ütopya ve distopya kavramlarının anlamsal benzerlik ve farklılıklarına, Zahrani ütopyanın sonuna, Pereira mimarlığın distopik kurgu yazımındaki rolüne, MacLeod ve Ward çağdaş şehirlerdeki distopik öğelerin ilişkilenme biçimlerine, Was, bilimkurgudaki mimari detaylara, Knutz tasarım kurgusundaki yeni tipolojik arayışlara, Coleman mimarlıkta ütopyanın kronikleşen sorunlarına, Crosbie ütopya ve distopyadaki ana figür arayışına, Schneekloth dünyayı yeniden üreten ve bozan temalara, Kraftl konut bağlamında umut ve hazza, Sprecher ve Leblanc atopyaya, Scott tekno-ütopyaya, Mihailescu distopik kurguya, Miller feminist ideolojideki post-apokaliptik umut etme biçimlerinin distopik yanına ve Picon, şehir üzerinden yakın geleceğin temalarının okunma biçimlerine değinir. Bu doğrultuda, distopik kolajların, geçmiş ve şimdiki zamandan yoğun biçimde beslenen ve yüzeysel önyargıların aksine, gerçekliğe büsbütün bağlı temalar üzerinden geliştirilebildiği sonucuna varılır. Distopya mimarlığı, ütopya mimarlığının bir karşıtı değil, bir ardılı olarak varlığını sürdürmekte ve fütüristik temaları, mevcut değişkenler üzerinden yorumladığı ölçüde mekânsal bir devingenlik kazanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Biraghi, M. (2019). “Reality as Utopia: Urban Contemporary Visions” in Dario Donetti, ed., Architecture and Dystopia Florence: Kunsthistorisches Institut
  2. Coleman., N. (2014). The Problematic of Architecture and Utopia. Utopian Studies, 25(1), 1–22. https://doi.org/10.5325/utopianstudies.25.1.0001 s.20
  3. Crosbie, M.J. (2016). Playing the Starring Role of Utopia/Dystopia: Architecture in Film. s.1
  4. Foucault, M. (1982). Space, Power, and Knowledge, Paul Rabinow’la söyleşi, çev. Christian Hubert, Skyline, 245.
  5. Greene, V. (2011). Utopia/Dystopia. American Art, 25(2), 2–7. https://doi.org/10.1086/661960 s. 2
  6. Knutz, E., Markussen, T., Christensen, P. (2014). The Role of Fiction in Experiments within Design, Art & Architecture - Towards a New Typology of Design Fiction. Artifact. III. 8.1. - 8.13. 10.14434/artifact.v3i2.4045.
  7. Kraftl, P. (2010). Architectural Movements, Utopian Moments: (In) Coherent Renderings Of The Hundertwasser-Haus, Vienna. Geografiska Annaler. Series B, Human Geography, 92(4), 327–345. http://www.jstor.org/stable/40981002
  8. MacLeod, G., & Ward, K. (2002). Spaces of Utopia and Dystopia: Landscaping the Contemporary City. Geografiska Annaler. Series B, Human Geography, 84(3/4), 153–170. http://www.jstor.org/stable/3554313

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimari Tasarım

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Eylül 2023

Gönderilme Tarihi

26 Ocak 2023

Kabul Tarihi

19 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 16 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Cubuk, G. (2023). Distopya Mimarlığının Potansiyelleri: Mekân Ölçeğinde Umut ve Trajedi. Kent Akademisi, 16(3), 1707-1718. https://doi.org/10.35674/kent.1242913
AMA
1.Cubuk G. Distopya Mimarlığının Potansiyelleri: Mekân Ölçeğinde Umut ve Trajedi. Kent Akademisi. 2023;16(3):1707-1718. doi:10.35674/kent.1242913
Chicago
Cubuk, Gencay. 2023. “Distopya Mimarlığının Potansiyelleri: Mekân Ölçeğinde Umut ve Trajedi”. Kent Akademisi 16 (3): 1707-18. https://doi.org/10.35674/kent.1242913.
EndNote
Cubuk G (01 Eylül 2023) Distopya Mimarlığının Potansiyelleri: Mekân Ölçeğinde Umut ve Trajedi. Kent Akademisi 16 3 1707–1718.
IEEE
[1]G. Cubuk, “Distopya Mimarlığının Potansiyelleri: Mekân Ölçeğinde Umut ve Trajedi”, Kent Akademisi, c. 16, sy 3, ss. 1707–1718, Eyl. 2023, doi: 10.35674/kent.1242913.
ISNAD
Cubuk, Gencay. “Distopya Mimarlığının Potansiyelleri: Mekân Ölçeğinde Umut ve Trajedi”. Kent Akademisi 16/3 (01 Eylül 2023): 1707-1718. https://doi.org/10.35674/kent.1242913.
JAMA
1.Cubuk G. Distopya Mimarlığının Potansiyelleri: Mekân Ölçeğinde Umut ve Trajedi. Kent Akademisi. 2023;16:1707–1718.
MLA
Cubuk, Gencay. “Distopya Mimarlığının Potansiyelleri: Mekân Ölçeğinde Umut ve Trajedi”. Kent Akademisi, c. 16, sy 3, Eylül 2023, ss. 1707-18, doi:10.35674/kent.1242913.
Vancouver
1.Gencay Cubuk. Distopya Mimarlığının Potansiyelleri: Mekân Ölçeğinde Umut ve Trajedi. Kent Akademisi. 01 Eylül 2023;16(3):1707-18. doi:10.35674/kent.1242913

Cited By

Kent Akademisi | Kent Kültürü ve Yönetimi Dergisi / Urban Academy | Journal of Urban Culture and Management

*****
Information, Communication, Art and Media Network (ICAM Network) | www.icamnetwork.net
Address: Ahmet Emin Fidan Culture ve Araştırma Merkezi, Evkaf Mah. Evkaf Sok. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 | Publication Group Mail: info@icamnetwork.net | Journal Mail:  editor@kentakademisi.com