The Architectural Façade Features of Traditional Nigde Houses that are Influential in the Formation of Urban Identity

Kentlerin içerisinde yaşayan toplumların değişmesi, köyden kente göç, plansız şehirleşme, sosyo-ekonomik, sosyo-politik etkiler gibi faktörler, kentte yeni yerleşim alanlarının ortaya çıkmasına ancak aynı zamanda daha önce oluşmuş yerel mimari kimliğin hızlı değişim ve dönüşümüne de neden olmaktadır. Bu durum kentlerin özgün kimliklerinden uzaklaşarak, sıradanlaşmasına, birbirine benzemesine ve hatta aynı olmasına sebep olmaktadır. Kentin hafıza nesnesi olan ve kentin bir döneme ait kimlik ögelerini yansıtan en önemli parçalarından biri ise konut mimarisidir. Niğde evlerinin oluşturduğu eski ve özgün mahalle dokuları incelendiğinde merkezde Kayabaşı, Tepeviran ve Alaaddin tepelerinin üzerinde yerleşildiği görülmüştür. Tepelerden ovaya doğru ve arazi eğiminin kullanılarak bahçe duvarları ile evlerin yerleştirildiği, kimsenin manzara ve güneşine engel olmadan planlama yapıldığı ve böylece organik sokak dokularının ortaya çıktığı gözlenmiştir. Niğde ve yakın çevre köylerinin (Yeşilburç Köyü, Fertek Köyü v.b.) mimarisini oluşturan bahçe içinde ikişer katlı özgün taş evlerin ve organik sokak dokusunun, son yıllarda taşıt trafiği için açılan yollar nedeniyle yıkıldığı gözlenmektedir. Çalışma kapsamında Niğde kent kimliğini, Niğde kent dokusunu oluşturan ve kentin yaşam kurgusunun en büyük bileşenlerinden biri olan geleneksel Niğde evlerinin mimari elemanlarının kent kimliğine olan katkısının ortaya konması amaçlanmıştır.

Factors such as the change of societies living in cities, migration from village to city, unplanned urbanization, socio-economic and socio-political effects cause the emergence of new settlements in the city, as well as the rapid change and transformation of the local architectural identity that has been formed before. This situation causes cities to become ordinary, similar to each other and even the same, distancing from their original identities. One of the most important parts of the city, which is the object of memory and reflects the identity elements of a period, is the residential architecture. When the old and original neighbourhood textures formed by the Nigde houses are reviewed, it is seen that it was settled on the Kayabasi, Tepeviran and Alaaddin hills in the centre. It was observed that the garden walls and houses were placed by using the slope of the land from the hills to the plain and the planning was made without blocking the view and the sun, thus organic street textures emerged. It is seen that the original two-storey stone houses and organic street texture in the gardens, which constitutes the architecture of Nigde and its nearby villages (Yesilburc Village, Fertek Village, etc.), have been demolished in recent years due to the roads opened for vehicle traffic. Within the scope of the study, it is aimed to reveal the contribution of the architectural elements of the traditional Nigde houses, which constitute the urban identity and urban texture of Nigde and which is one of the biggest components of the urban life setup, to the urban identity.