Attempts to Sustain the Ottoman Identity of Bursa in the Hundred-Years History of the Turkish Republic

19. yüzyıl sonlarından itibaren dünya gündeminde yer alan kültürel mirasın korunmasına ilişkin uluslararası bildirgeler ile ilişkili olarak gelişen tarihi kent kimliklerinin sürdürülebilirliği konusu, Türkiye Cumhuriyeti’nin benimsediği çağdaş koruma anlayışının gelişmesine katkıda bulunmuştur. Bu çalışma kapsamında, gelişmekte olan bir sanayi kenti olması yanı sıra Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk başkenti olarak içerdiği kültürel mirasın zenginliği nedeniyle 2014 yılında UNESCO Dünya Miras Alanı listesine giren Bursa'yı tanımlayan Osmanlı kent kimliğinin sürdürülmesi için gerçekleştirilen koruma çabaları incelenmektedir. Bu bağlamda, öncelikle Türkiye'de yasal değişkenliğe bağlı olarak yön çizen koruma faaliyetleri incelenerek kronolojik olarak sunulmaktadır. Ardından, Osmanlı kimlik yapılarının korunmasına yönelik yerel ve idari uygulamaların sağlanmasındaki zorluklar ve başarılar, 1951, 1973, 1983 ve 2004 yıllarında onaylanan dört Koruma Kanunu ışığında değerlendirilmektedir. Böylece, Bursa'daki kültürel mirasın sürdürülebilmesine yönelik gerçekleştirilen koruma faaliyetlerinin mevzuattaki değişim ve dönüşümü ne şekilde takip ettiği de anlaşılmaktadır. Sonuç bölümünde ise, koruma karar ve uygulamalarında Bursa'nın çok katmanlı tarihi kent karakterinin bütüncül korunması yerine Osmanlı kimliğinin sürdürülmesine yönelik bir yönelme olup olmadığı da tartışılmaktadır.

The sustainability issue of historical urban identities, which has occupied the agenda of different countries since the late 19th century and transformed in parallel with international declarations on the conservation of cultural heritage, has contributed to the contemporary conservation approach adopted by the Republic of Turkey. Despite being a developing industrial city, Bursa has been one of the UNESCO World Heritage Sites, since 2014, and still has the richness of cultural assets revealing mostly the Early Ottoman period architectural character. Hence, this study aims to examine the attempts to sustain the historic identity of Bursa, which is the first capital of the Ottoman Empire. In this concept, firstly, the conservation activities varied in association with the changing legal aspects in Türkiye are analyzed and presented in chronological order. Afterward, the challenges and successes in providing local and governmental implementations to conserve the Ottoman identity structures are assessed in light of the four Conservation Acts approved in 1951, 1973, 1983, and 2004. By this, it is aimed to understand how the conservation activities carried out to sustain the cultural heritage in Bursa follow the changes in the national legal aspects. In the conclusion section, it is also discussed whether there is a tendency towards the maintenance of the Ottoman identity of Bursa in the conservation decisions and practices although it has a multi-layered spatial character to be conserved.