Cumhuriyet'in 100. Yılında Türkiye'de Karbon Emisyonları ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Tarihsel Veri ile Rolling Window Nedensellik Analizi

Öz

Bu çalışma, 1923-2018 yılları arasındaki Cumhuriyet sonrası dönemde Türkiye'deki karbon emisyonları (CO2) ile iktisadi büyüme arasındaki nedensellik ilişkisini ampirik bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel amacı, bu dönemdeki dönemsel faktörleri dikkate alarak karbon emisyonları ile iktisadi büyüme arasındaki ilişkiyi analiz ederek, geçmişten günümüze Türkiye'nin sürdürülebilir kalkınma çabalarına ışık tutmayı amaçlamaktadır. Bu sayede, çalışma hem geçmişin deneyimlerinden ders çıkarmayı hem de gelecek politika kararlarını desteklemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla yapılan Hacker ve Hatemi-J (2006) nedensellik testi sonuçlarına göre iki değişken arası çift yönlü nedensellik vardır. Rolling Window Nedensellik Analiz sonuçlarına göre, 1955-1959, 1974-1975, 1987-1989, 1993-1997 ve 2008-2010 alt dönemlerinde CO2 emisyonlarından GSYİH'ye doğru; 1981-1988 alt döneminde ise ekonomik büyüme ile karbon emisyonları arasında doğru bir nedensellik ilişkisi bulunmuş. Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti'nin gelecek 100 yılının şekillenmesinde çevre ile ekonomi arasındaki karmaşık etkileşimin anlaşılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Cumhuriyet
• Karbon emisyonları
• Ekonomik büyüme
• Rolling Window nedensellik yaklaşımı

The Nexus Between Carbon Emissions and Economic Growth in Türkiye at the 100th Anniversary of the Republic: Rolling Window Causality Analysis with Historical Data

Öz

This study aims to empirically examine the causality nexus between carbon emissions (CO2) and economic growth in Türkiye in the post-Republican period between 1923-2018. The main objective of the study is to shed light on Türkiye's sustainable development efforts from the past to the present by analyzing the nexus between carbon emissions and economic growth, taking into account the periodic factors in this period. In this way, the study aims both to learn from the experiences of the past and to support future policy decisions. According to the results of the Hacker and Hatemi-J (2006) causality test, there is bidirectional causality between the two variables. According to the results of Rolling Window Causality Analysis, there is a direct causality nexus between CO2 emissions and GDP in the sub-periods 1955-1959, 1974-1975, 1987-1989, 1993-1997 and 2008-2010, and between economic growth and carbon emissions in the sub-period 1981-1988. This study aims to contribute to the understanding of the complex interaction between the environment and the economy in shaping the next 100 years of the Republic of Türkiye.

Anahtar Kelimeler

• Republic
• Carbon emissions
• Economic growth
• Rolling Window causality approach

Kaynakça

1. A.D. Scheidel, W. and Friesen, S. J., ‘The size of the economy and the distribution of income in the Roman Empire’, Journal of Roman Studies, 99 (2009), pp. 61–91700 - 1820
2. Abbasi, K. R., Shahbaz, M., Jiao, Z., & Tufail, M. (2021). How energy consumption, industrial growth, urbanization, and CO2 emissions affect economic growth in Pakistan? A novel dynamic ARDL simulations approach. Energy, 221, 119793.
3. Acaravci, A., & Ozturk, I. (2010). On the relationship between energy consumption, CO2 emissions and economic growth in Europe. Energy, 35(12), 5412-5420.
4. Ahmad, N., & Du, L. (2017). Effects of energy production and CO2 emissions on economic growth in Iran: ARDL approach. Energy, 123, 521-537.
5. Andrews, D. W. & Ploberger, W. (1994). Optimal Tests When a Nuisance Parameter is Present Only Under the Alternative. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 1383-1414.
6. Andrews, D. W. (1993). Tests for Parameter Instability and Structural Change with Unknown Change Point. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 821-856.
7. Antonakakis, N., Chatziantoniou, I., & Filis, G. (2017). Energy consumption, CO2 emissions, and economic growth: An ethical dilemma. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 68, 808-824.
8. Aydın, A. (2023). Tarım sektöründe sürdürülebilir kalkınma için ekosistem tabanlı uyum (etu) faaliyetleri. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, 2(3), 132-157.

9. Balcilar, M., Ozdemir, Z. A. & Arslanturk, Y. (2010). Economic Growth and Energy Consumption Causal Nexus Viewed Through a Bootstrap Rolling Window. Energy Economics, 32(6), 1398-1410.
10. Balli, E., Sigeze, C., Manga, M., Birdir, S., & Birdir, K. (2019). The relationship between tourism, CO2 emissions and economic growth: a case of Mediterranean countries. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 24(3), 219-232.
11. Bilen, K., Ozyurt, O., Bakırcı, K., Karslı, S., Erdogan, S., Yılmaz, M., & Comaklı, O. (2008). Energy production, consumption, and environmental pollution for sustainable development: A case study in Türkiye. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 12(6), 1529-1561.
12. Bilgin, M. S. (2023). Türkiye'deki inşaat sektörü ve ekonomik büyüme ilişkisi (2000-2020)= The relationship between the construction industry and economic growth in Türkiye (2000-2020) (Master's thesis, Sakarya Üniversitesi).
13. Bolt, J., & Van Zanden, J. L. (2020). Maddison style estimates of the evolution of the world economy. A new 2020 update. Maddison-Project Working Paper WP-15, University of Groningen, Groningen, The Netherlands.
14. Can, G., & Kılıç, F. (2022). Türkiye'de sanayileşme ve kentleşmenin çevresel tahribat üzerindeki etkisi: ARDL sınır testi yaklaşımı. Journal of Entrepreneurship & Development/Girisimcilik ve Kalkinma Dergisi, 17(2).
15. Carrion-i-Silvestre, J. L., Kim, D. & Perron, P. (2009). GLS-Based Unit Root Tests with Multiple Structural Breaks Under Both the Null and the Alternative Hypotheses. Econometric Theory, 25(6), 1754-1792.
16. Colvile, R. N., Hutchinson, E. J., Mindell, J. S., & Warren, R. F. (2001). The transport sector as a source of air pollution. Atmospheric environment, 35(9), 1537-1565.
17. Çakıcı, K., & Özaslan, R. K. (2021). Birleşmiş Milletler 2030 sürdürülebilir kalkınma amaçlarının akıllı kent uygulamalarındaki karşılığı: İstanbul büyükşehir belediyesi örneği. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 209-233.
18. Çanakçıoğlu, M. (2023). Sürdürülebilir Ekonomik Kalkınma Çerçevesinde Yeşil Büyüme ve Yeşil Finans. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi-Journal of Social, Human and Administrative Sciences.
19. Destek, M. A. & Köksel, B. (2019). Income Inequality and Financial Crises: Evidence from the Bootstrap Rolling Window. Financial Innovation, 5(1), 1-23.
20. Dubey, B., & Narayanan, A. S. (2010). Modelling effects of industrialization, population and pollution on a renewable resource. Nonlinear Analysis: Real World Applications, 11(4), 2833-2848
21. Efron, B. (1979). Computers and the Theory of Statistics: Thinking the Unthinkable. SIAM Review, 21(4), 460-480.
22. Emeksiz, C., & Fındık, M. M. (2021). Sürdürülebilir kalkınma için yenilenebilir enerji kaynaklarının Türkiye ölçeğinde değerlendirilmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (26), 155-164.
23. Gedik, Y. (2020). Sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlarla sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkinma. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 3(3), 196-215.
24. Gövdeli, T. (2019). Investigating the relationship on co2, tourism, economic growth and trade openness in Türkiye. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 26(1), 321-331.
25. Gülnihal, K., Aysun, İ., & Yağcıoğlu, E. (2018). Çimento sektöründen kaynaklanan sera gazı emisyonları. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 1(2), 87-90.
26. Hacker, R. S. & Hatemi-J, A. (2006). Tests for Causality Between Integrated Variables Using Asymptotic and Bootstrap Distributions: Theory and Application. Applied Economics, 38(13), 1489-1500.
27. Hakverdi, A. E. (2020). Türkiye’de sürdürülebilir orman yönetimi kriter ve göstergelerinin değerlendirilmesi. Turkish Journal of Forestry, 21(3), 332-343.
28. Jebabli, I., Lahiani, A., & Mefteh-Wali, S. (2023). Quantile connectedness between CO2 emissions and economic growth in G7 countries. Resources Policy, 81, 103348.
29. Khalfaoui, R., Tiwari, A. K., Khalid, U., & Shahbaz, M. (2023). Nexus between carbon dioxide emissions and economic growth in G7 countries: Fresh insights via wavelet coherence analysis. Journal of Environmental Planning and Management, 66(1), 31-66.
30. Lee, J. & Strazicich, M. C. (2003). Minimum Lagrange Multiplier Unit Root Test With Two Structural Breaks. Review of Economics and Statistics, 85(4), 1082-1089.
31. McKeown, R., Hopkins, C., Rizzi, R. & Chrystalbride, M. (2002). Education for sustainable development toolkit. Knoxville: Energy, Environment and Resources Center, University of Tennessee., 1-142.
32. Milanovic, B. (2006), “An estimate of average income and inequality in Byzantium around year 1000,” Review of Income and Wealth 52 (3).1500-1820
33. Millennium ecosystem assessment, M. E. A. (2005). Ecosystems and human well-being (Vol. 5, p. 563). Washington, DC: Island press.
34. Muhammad, B. (2019). Energy consumption, CO2 emissions and economic growth in developed, emerging and Middle East and North Africa countries. Energy, 179, 232-245.
35. Narayan, P. K. & Popp, S. (2010). A New Unit Root Test with Two Structural Breaks in Level and Slope at Unknown Time. Journal of Applied Statistics, 37(9), 1425-1438.
36. Oğuz, Ö. C. A. L., ALTINÖZ, B., & Aslan, A. (2020). The effects of economic growth and energy consumption on ecological footprint and carbon emissions: evidence from Türkiye. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi, 5(3), 667-681.
37. Our World in Data (2023); https://ourworldindata.org/
38. Ozturk, I., & Acaravci, A. (2010). CO2 emissions, energy consumption and economic growth in Türkiye. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 14(9), 3220-3225.
39. Özaslan, A. (2023). Sürdürülebilir Kalkınma Yolunda Yeşil Büyüme Stratejilerinin Kentlere Yansıması. Sağlık Ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 5(1), 98-113.
40. Pamuk, S. (2009). “Estimating GDP per capita for the Ottoman Empire in a European Comparative Framework, 1500-1820”, paper presented at the XVth World Economic History Congress, August 2009, Utrecht
41. Pamuk, Ş. and M. Shatzmiller (2011). “Real Wages and GDP per capita in the Medieval Islamic Middle East in Comparative Perspective, 700-1500”, paper presented at the 9th Conference of the European Historical Economics Society, Dublin, September 2-3, 2011;
42. Raihan, A., & Tuspekova, A. (2022). Dynamic impacts of economic growth, renewable energy use, urbanization, industrialization, tourism, agriculture, and forests on carbon emissions in Türkiye. Carbon Research, 1(1), 20.
43. T.C. Kalkınma Bakanlığı. (2013). 10. Kalkınma Planı (2014-2018). Ankara.
44. Tezel, Ö., Küçükkancabaş, S., & Yıldız, E. (2020). Sürdürülebilir kalınma hedefleri bakımından atık yönetimi uygulamalarının hanehalkı tarafından değerlendirilmesi: Edirne örneği. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2), 941-957.
45. The Global Carbon Budget Office (2023) https://globalcarbonbudget.org/
46. Toda, H. Y. ve Yamamoto, T. (1995). Statistical Inference in Vector Autoregressions with Possibly Integrated Processes. Journal of Econometrics, 66(1-2), 225-250.
47. Yildiz, T., & Göktürk, T. B. (2019). Sanayileşme, Şehirleşme ve Çevre Kirliliği Arasındaki İlişki: Türkiye İçin Bir ARDL Sınır Testi Yaklaşımı. Journal of Academic Value Studies (JAVStudies), 5(2), 217-229.
48. Zeb, R., Salar, L., Awan, U., Zaman, K., & Shahbaz, M. (2014). Causal links between renewable energy, environmental degradation and economic growth in selected SAARC countries: progress towards green economy. Renewable energy, 71, 123-132.