Aksaray İlinin Cumhuriyet Sonrası Türk Resim Sanatına Yansımaları

Öz

Çağdaş Türk manzara resminde başlangıçta İstanbul ve çevresi öne çıkarken Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte sanatçıların perspektifi ve ilgi alanı genişlemiştir. Bu dönemde, Anadolu'nun çeşitli yöreleri sanatçıların tuvallerine yansımaya başlamıştır. Ankara'nın başkent olmasıyla birlikte, sanatta yeni bir merkez oluşmaya başlamıştır. Yurt gezileri, Anadolu’nun sanat eserlerinde konu olduğu özel bir dönemdir. Bu çalışma, Anadolu’nun merkezinde bulunan Aksaray’ın, sanatçıların yapıtlarında ne kadar temsil edildiği ve temsil konularının neler olduğu sorularına cevap aramaktadır. Bu soruların cevaplarına ulaşabilmek için, basılı ve elektronik belgelerde literatür taraması yapılmış ve sergi katalogları taranmıştır. Ulaşılabilen literatür ve kataloglar incelenerek yapılan çalışmalarda elde edilen sonuçlara göre, yurt gezilerinde Aksaray'ın resmedilmediği ve Kapadokya bölgesinde önemli bir konumda olan Aksaray ilinin resim sanatında yeterince temsil edilmediği tespit edilmiştir. Nitekim, daha sonraki dönemlerde Fikret Otyam ve Hasan Akın gibi sanatçıların Aksaray’ı tuvallerine taşıdığı görülmüştür. Bu yapıtlarda Hasan Dağı, bölgenin doğal coğrafi oluşumları ve tarihi mekanları sıklıkla çalışılan konular arasındadır.

Anahtar Kelimeler

• Cumhuriyet Sonrası
• Türk Resim Sanatı
• Aksaray.

Reflections of the Aksaray Province in Turkish Fine Arts after the Republic

Öz

In contemporary Turkish landscape painting, initially, Istanbul and its surroundings took precedence. However, with the proclamation of the Republic, the perspective and areas of interest of artists expanded. During this period, various corners of Anatolia began to be reflected in the artists' canvases, and with Ankara becoming the capital, a new centralization in art was observed. The “Yurt Gezileri” represents a unique period where Anatolia became a subject in art pieces. How much the centrally located Aksaray in Anatolia is represented in artists' works and the topics of representation form the main purpose of this study. For this reason, a literature review has been conducted in printed and electronic documents, and exhibition catalogues have been scanned. According to the results obtained, it was determined that Aksaray was not depicted in the “Yurt Gezileri” (Country Tours); and Aksaray, which holds a significant position in the Cappadocia region, was not represented in the art of painting. Indeed, in later periods, it was observed that artists like Fikret Otyam and Hasan Akın transferred Aksaray to their canvases. In these works, Hasan Mountain, the region's natural geographical formations, and historical places are frequently studied topics.

Anahtar Kelimeler

• Post-Republic
• Turkish Painting Art
• Aksaray.

Kaynakça

1. Akın H. (2018, Nisan 2). http://hasanakin.com.tr/hakkimda.htm
2. Aksaray Valilği (2023, Ağustos 20). http://www.aksaray.gov.tr/aksaray-tanitim
3. Atatürk’ün Doğumunun 125. Yılında Türkiye Resimleniyor. (2006). Sergi Kataloğu, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü, Ankara.
4. Büyükişliyen, Z. (1991). Türk Resminde Ankaralı Sanatçılar. Ankara: Sanat Yapım Yayıncılık.
5. Erol, T. (1998). Yurt Gezileri ve Yurt Resimleri 1938-1943, (A. Edgü Ed.),( 1.bs.). İstanbul: Milli Reasürans Sanat Galerisi Yayını, s. 7-19.
6. Karadal,M. Ş.(2019). “Düş Mekan” Resim Sergisi Kataloğu.
7. Mesara, G. ve Özen, M. E.(Editörler). (2014). Süheyl Ünver’in Orta Anadolu Defterleri, İstanbul: Kubbealtı Neşriyatı.
8. Otyam F. (2018, Nisan 2). http://www.fikretotyam.com/biyografi

9. Öndin, N. (2000). Türk Manzara Resmi, Muğla Üniversitesi SBE Dergisi, (2), 1-13.
10. Özsezgin, K. (1999). Cumhuriyetin 75. Yılında Türk Resmi. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
11. Pehlivan, B. (2021). “19. Yüzyıl Fransız Resim Sanatında Manzara”. Sanat Dergisi, (37), 174-199.
12. Pekmezci H. (2018, Nisan2). http://www.hasanpekmezci.com/biyografi
13. Pekmezci Ş. (2018, Mayıs 11). http://www.sukranpekmezci.com/biyografi/
14. Savacı, H. C. (2010). Cumhuriyet Dönemi Ressamlarının (1923-1950) Anadolu Kültürünü Tanımaya Yönelik Çalışmaları. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
15. Ural, M. (1998). Yurt Gezileri ve Yurt Resimleri 1938-1943, (A. Edgü Ed.). (1.baskı). İstanbul: Milli Reasürans Sanat Galerisi Yayını, 21-38
16. Karadal. M. Ş. (2008). Güzelyurt- Ihlara Yaz Sanat Akademisi Özel Fotoğraf Arşivinden (Resim 12, Resim13, Resim 14, Resim 17, Resim 18, Resim 19, Resim 20, Resim 21, Resim 22, Resim 23, Resim 24, Resim 25).