Yeniden İşlevlendirilmiş "Maçka Karakolhanesi İTÜ İşletme Fakültesi" Mimari Yarışma Projelerinin Mekan Dizimi Analizi

Öz

Çalışmanın amacı, İTÜ Maçka Kampüsü içinde konumlanacak olan İşletme Fakültesi yapısının mimari proje yarışması sonucu elde edilen projelerinin mekan dizimi yöntemi ile analizini yapmaktadır. Bu amaç dahilinde, bu projeler ile getirilen mekan önermelerinin tarihi yapı ile olan ilişkilerinin kullanımı (mekandaki etkileşim, buluşma ve karşılaşma ortamı sunması açısından) nasıl değiştireceği yönünde bir inceleme gerçekleştirilmesi, bir alt amaç olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda proje alanında mevcut bulunan tarihi yapıyla kapalı mekan ile ilişki kuran 1., 2. ve 3. Ödül projeleri üzerinde analiz yapılmış, çalışma sonucunda analizler birbiriyle karşılaştırılarak bütünleyici bir bakış açısıyla yorumlama yapılmıştır. Projelerin mekandaki etkileşim, buluşma ve karşılaşma ortamı sunması açısından vaadleri entegrasyon değerleri üzerinden değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. Mekan organizasyonunun mekandaki kullanıcı etkileşimi ve entegrasyon değeri ilişkisinin ortaya çıkarılmasını sağlayan mekan dizimi yönteminin kullanılması, insanları yönlendirme, bir araya getirme ve mekanı kullandırma amaçları bakımından önem taşımakta, mekan tasarlayan araştırmacılar açısından önemli veriler sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Mekan
• Mekan analizi
• Mekan dizimi
• Mekan kalitesi
• Tarihi yapı işlevlendirme

Space Syntax Analysis of the Architectural Competition Projects of the Repurposed “Maçka Police Station, ITU Faculty of Business Administration”

Öz

The aim of the study was to analyze the projects obtained as a result of the architectural project competition of the Faculty of Business Administration, which will be located in the ITU Maçka Campus, with the space syntax method. For this purpose, it has been determined as a sub-objective to carry out a study on how the space propositions brought by these projects will change the relationship with the historical building (in terms of providing environments of interaction, meeting and encounters in the space). In this context, an analysis was made on the 1st, 2nd and 3rd prize projects that relate to the historical building in the project area and the indoor space, and as a result of the study, the analyzes were compared with each other and interpreted from a complementary point of view. The promises of the projects in terms of providing environments of interaction, meeting and encounters in the space have been evaluated and interpreted on the basis of integration values. The use of the space syntax method, which enables the spatial organization to reveal the relationship between user interaction and integration value in the space, is important for the purposes of directing people, bringing them together and making use of the space, and provides important data for researchers who design spaces.

Anahtar Kelimeler

• Space
• Space analysis
• Space syntax
• Space quality
• Historical building functionalization

Kaynakça

1. Arki̇v, (2019). İtü i̇şletme fakültesi mimari proje yarışması. Arki̇v. https://www.arkiv.com.tr/proje/katilimci-gab-mimarlik-itu-isletme-fakultesi-mimari-proje-yarismasi-/11938yarismasi-/11938
2. Atak, Ö. (2009). Mekân Dizim ve Görünür Alan bağlamında Geleneksel Kayseri Evleri. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
3. Aydın, T. (2019a, Aralık). 1. ödül, İ̇Tü İ̇Şletme Fakültesi mimari proje yarışması. Arki̇tera. https://www.arkitera.com/proje/1-odul-itu-isletme-fakultesi-mimari-proje-yarismasi/
4. Aydın, T. (2019b, Aralık). 2. ödül, i̇tü i̇şletme fakültesi mimari proje yarışması. Arki̇tera. https://www.arkitera.com/proje/2-odul-itu-isletme-fakultesi-mimari-proje-yarismasi/
5. Aydın, T. (2019c, Aralık). 3. ödül, i̇tü i̇şletme fakültesi mimari proje yarışması. Arki̇tera. https://www.arkitera.com/proje/3-odul-itu-isletme-fakultesi-mimari-proje-yarismasi/
6. Bullen, P. A., & Love, P. E. (2010). “The rhetoric of adaptive reuse or reality of demolition: Views from the field” Cities, 27(4), pp. 215-224. doi: 10.1016/J.CITIES.2009.12.005
7. Çakmak, Y. B. (2010). Sayısal Analiz Yöntemlerinden Mekânsal Dizin (Space Syntax) Yönteminin Mimari Tasarım Eğitiminde Kullanılması. Mimarlık Eğitiminin Dünü, Bugünü, Yarını Sempozyumu, Konya, Türkiye.
8. Çetintaş, M. B. (2005). Dolmabahçe’den Nişantaşı’na: Sultanların ve Paşaların Semtinin Tarihi. Antik A.Ş. Kültür Yayınları, İstanbul.

9. Çiftçi, A. (2004). 19. Yüzyılda Osmanlı Devleti’nde Askeri Mimari ve İstanbul’da İnşa Edilen Askeri Yapılar. [Yayınlanmamış Doktora Tezi] Yıldız Teknik Üniversitesi. İstanbul.
10. Çil, E. (2006). Bir Kent Okuma Aracı Olarak Mekân Dizim Analizinin Kuramsal ve Yöntemsel Tartışması. Megaron. 1(6) 4, 218-233.
11. Eloy, S., & Guerreiro, M. (2016). Transforming housing typologies. Space syntax evaluation and shape grammar generation.
12. Ferguson, T.J. (1996) Historic Zuni Architecture and Society, An Archaeological Application of Space Syntax. The University of Arizona Press.
13. Griffiths, S. (2012). The use of space syntax in historical research: current practice and future possibilities.
14. Griffiths, S. (2008). Historical space and the interpretation of urban transformation: the spatiality of social and cultural change in Sheffield c.1770-1910. Griffiths, S. (2008) Historical space and the interpretation of urban transformation: the spatiality of social and cultural change in Sheffield c.1770-1910. Doctoral thesis, University of London.. https://www.researchgate.net/profile/Sam-Griffiths-5/publication/228707740_Historical_space_and_the_practice_of%27spatial_history%27_the_spatio-functional_transformation_of_Sheffield_1770-1850/links/59d245d0aca2721f4369a392/Historical-space-and-the-practice-ofspatial-history-the-spatio-functional-transformation-of-Sheffield-1770-1850.pdf
15. Griffiths, S., & Vaughan, L. (2020). Mapping spatial cultures: contributions of space syntax to research in the urban history of the nineteenth-century city. Urban History, 47, 488 - 511.
16. Gündoğdu, M. (2014). Mekân Dizimi Analiz Yöntemi ve Araştırma Konuları. Art-Sanat Dergisi. 1(2). 252-274.
17. Hacıhasanoğlu, O. (2007). Mimarlıkta Biçimbilimsel Çalışmalar, İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Lisans Programı Seçmeli Ders Notları, İstanbul.
18. Has, A. C. (2022). Determining density in the historical region with space syntax analysis, Erzurum city center example. Forestist, 72(3), 299-312. https://forestist.org/en/determining-density-in-the-historical-region-with-space-syntax-analysis-erzurum-city-center-example-132724
19. Hegazi, Y.S. and Fouda, M. (2019), "Re-imaging Rosetta historic core through Space Syntax", Archnet-IJAR, Vol. 13 No. 3, pp. 645-669. https://doi.org/10.1108/ARCH-05-2019-0109
20. Hillier, B., J.Hanson, J.Peponıs, J.Hudson and R. Burdet. (1983). “Space Syntax”, Architect J. November. (30), 43-83.
21. Hillier, B., Hanson, J. (1984). The Social Logic of Space. Cambridge University Press.
22. Hillier, B. (2001a). A Theory Of The City as Object or How Spatial Laws Mediate the Social Constructions of Urban Space. 3rd International Symposium on Space Syntax. Brazil, (02) 1-9.
23. Hillier, B. (2001b) Society seen through the prism of space: outline of a theory of society and space, in: Urban Design International, 7(3&4), p. 153-179.
24. Hoffmann-Vogrin (2015). Space Syntax in Maya Architecture. https://www.yumpu.com/en/document/read/34936535/space-syntax-in-maya-architecture-annegrete-hohmann-vogrin-
25. İkiz, D. (2010). Maçka Silahhanesi’nin Tarihsel Gelişimi, İ.T.Ü. Maçka Binası Olarak Kullanımı ve Koruma Sorunları. [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi] İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
26. İ.T.Ü. Rektörlüğü, (1958). İ.T.Ü. Teknik Okulu Kılavuzu, 1958, Alpaslan Matbaası, İstanbul.
27. Kurultay, A. (2011). Maçka Karakolhanesi (İ.T.Ü. İşletme Fakültesi) Koruma Projesi. [Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi].
28. Langston, C. (2008). “The sustainability implications of building adaptive reuse”, International Research Symposium on Advances of Construction Management and Real Estate (In Proceedings of Criocm 2008) pp. 1-11, The Hong Kong Polytechnic University, Beijing, China, 31 October - 3 November 2008.
29. Levin, P. H. (1964). Use of Graphs to Decide the Optimum Layout of Buildings, The Archıtects Journal, Liverpool.
30. li, Y., Huang, J., Li, Z. & Zhang, P. (2020). Space Syntax Analysis of the Reuse of Historic Buildings: A Case Study of the Eight Diagrams House in Kulangsu, Xiamen. 2020. 88-93. 10.19673/j.cnki.ha.2020.03.010.
31. Okuyucu, Ş. E., Çoban, G. (2021). Analysıs Of The Refunctıoned Mıllet Hamam Through Space Syntax. The Turkish Online Journal of Design Art and Communication. 11(1). 268-281.
32. Özyılmaz Küçükyağcı, P., Yildiz, M. (2019). Kentsel Tasarım Yarışma Projelerinin Değerlendirilmesinde Mekân Dizimi Yöntemi. 10.17365/TMD.2019.1.4.
33. Palaiologou, G., & Griffiths, S. (2019). The Uses of Space Syntax Historical Research for Policy Development in Heritage Urbanism. Cultural Urban Heritage.
34. Fladd, S. G. (2017). Social syntax: An approach to spatial modification through the reworking of space syntax for archaeological applications, Journal of Anthropological Archaeology, Volume 47, 2017, Pages 127-138, ISSN 0278-4165, https://doi.org/10.1016/j.jaa.2017.05.002.
35. Şıkoğlu, E., Arslan, H. (2015). Mekân Dizim (Spacesyntax) Analizi Yöntemiyle İlgili Teorik Bilgiler ve Mekân Dizim Analizi Yönteminin Coğrafyada Kullanılabilirliği. Türk Coğrafya Dergisi. 10.17211/tcd.36109.
36. Teng, Y., Yang, S., Huang, Y., Barker, N. (2021). Research on space optimization of historic blocks on Jiangnan from the perspective of place construction. Appl. Math. Nonlinear Sci. 6, 201e210. https://doi.org/10.2478/amns.2021.1.00019.
37. Tuğlacı, P. (1993). Osmanlı Mimarlığında Balyan Ailesinin Rolü. Yeni Çığır Kitabevi, İstanbul.
38. Wang, M., Liu, J., Zhang, S., Zhu, H., Zhang, X. (2022). Spatial pattern and micro-location rules of tourism businesses in historic towns: a case study of Pingyao, China. J. Destin. Market. Manag. 25. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2022.100721.
39. Xu, Y., Rollo, J., Jones, D. S., Esteban, Y., Tong, H., & Mu, Q. (2020). Towards Sustainable Heritage Tourism: A Space Syntax-Based Analysis Method to Improve Tourists’ Spatial Cognition in Chinese Historic Districts. Buildings, 10(2), 29. https://doi.org/10.3390/buildings10020029
40. Yıldırım, M., T. (2002). Bina Fonksiyonu–Bina Biçimi İlişkisinde Çizge Teorisi Kullanımı İle Veri Eldesi, Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
41. Lyu, Y. Abd Malek, M.I., Ja‘afar, N.H. (2023). Unveiling the potential of space syntax approach for revitalizing historic urban areas: A case study of Yushan Historic District, China, Frontiers of Architectural Research, https://doi.org/10.1016/ j.foar.2023.08.004.
42. Yazar, N. E., Edgü, E. (2022). Adaptive Reuse of Historic Buildings: Use of Space Syntax for Evaluation of Sustainability. Proceedings of the 13th Space Syntax Symposium. 471-490.