Türkiye'de Göç ve Entegrasyon Politikaları

Öz

Önemli nüfus hareketlerinin yaşandığı bir ülke olan Türkiye, halihazırda çok sayıda göç mobilitesi için kritik bir merkezdir. Bu çalışmada, Türkiye'nin küresel, siyasi, ekonomik ve sosyal koşullardan etkilenerek gelişen göç politikası ve entegrasyon süreci ele alınmıştır. Çalışma, Türkiye'nin tarihsel göç eğilimlerine ve entegrasyon politikalarına odaklanarak, göçün nüfus büyüklüğünü ve özelliklerini değiştirmedeki önemine dikkat çekilmektedir. Mekânsal bir hareket olarak göç, toplumsal, kültürel ve ekonomik boyutları etkileyerek hem göçmenleri hem de ev sahibi toplumları yeniden şekillendirmektedir. Türkiye Cumhuriyeti göçler tarihi, nüfus mübadelelerinden yakın zamandaki Suriye çalışmalarına kadar çeşitli göç dalgalarını içermektedir. Bu süreç içerisinde Türkiye göç mobilitesinde göç alan, göç veren ve transit geçiş ülkesi olma özelliği taşımaktadır. Türkiye, sosyo-ekonomik kaygıların yanı sıra, 2011 yılı itibariyle büyük ölçüde Suriye'den gelen mülteci nüfusunun entegrasyon sürecini yönetmektedir. Entegrasyon süreci hızlandıran belirleyiciler olan göçmen nüfusun yaş grubu, ortak kültürel ve dil özellikleri, işgücü piyasasına giriş gibi toplumsal dengenin korunması destekleyen planlar yapılmaktadır. Türkiye'nin bu nüfus hareketine verdiği tepkileri ve mülteci entegrasyonunu şekillendiren politikaları değerlendirmeyi amaçlayan bu çalışma aynı zamanda, Türkiye'ye yönelen çeşitli göç dalgalarının ülke ve toplumsal yapı üzerindeki farklı etkilerini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak ise göçmen hareketliliğinin düzenlenmesi için göç politikaların önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• Göç
• Entegrasyon
• Göç Politikaları
• Sosyal Uyum

Migration and Integration Policies in Türkiye

Öz

Türkiye, a country with significant population movements, is already a critical hub for many migrant mobility. In this study, Türkiye's immigration policy and integration process, which has developed under the influence of global, political, economic, and social conditions, are discussed. The study focuses on Türkiye's historical migration trends and integration policies, drawing attention to the importance of migration in changing population size and characteristics. As a spatial movement, migration affects social, cultural, and economic aspects, reshaping both migrants and host societies. The history of migration in the Republic of Turkey includes various waves of migration from population exchanges to the recent Syria studies. In this process, Türkiye has the characteristics of being a receiving, sending and transit country in migration movements. In addition to socio-economic concerns, Türkiye has been managing the integration process of the refugee population from Syria since 2011. The determinants that accelerate the integration process, such as the age group of the migrant population, common cultural and linguistic characteristics, and access to the labor market, are planned to support the preservation of social balance. This study, which aims to evaluate Türkiye's responses to this population movement and the policies that shape refugee integration, also reveals the different impacts of various waves of migration to Türkiye on the country and social structure. In conclusion, it emphasizes the importance of migration policies for the regulation of migrant movements.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye
• Migration
• Integration
• Migration Policies

Kaynakça

1. (IOM), U. G. (2013). Göç Terimleri Sözlüğü 2. Baskı. Ankara: IOM Türkiye.
2. Adıgüzel, Y. (2018). Göç Sosyolojisi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
3. Ager, A., & Strang, A. (2008, June). Understanding Integration: A Conceptual Framework. Journal of Refugee Studies, 21(2), 166-191. doi:https://doi.org/10.1093/jrs/fen016
4. Akgündoğdu, S., & Trissel, C. (2023, 6 28). Turkey's Growing Ukrainian and Russian Communities (PolicyWatch: 3755). Retrieved 11 7, 2023, from The Washington Instıtute for Near East Policy Web Site: https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/turkeys-growing-ukrainian-and-russian-communities
5. Aktar, A. (2005). Nüfusun Homojenleştirilmesi ve Ekonominin Türkleştirilmesi Sürecinde Bir Aşama; Türk -Yunan Nüfus Mübadelesi,1923-1924. Renée Hirschon (Der.), Ege’yi geçerken 1923 Türk-Yunan Nüfus Mübadalesi. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
6. Akyıldız, İ. E. (2022). Dış ve İç Göçler Bağlamında Türkiye’nin Dinamik Göç Yapısının Değerlendirilmesi. İçtimaiyat Sosyal Bilimler Dergisi, 6(Göç ve Mültecilik Özel Sayısı), 1-15. doi:https://doi.org/10.33709/ictimaiyat.1010076
7. Avsat, Ş. (2023, 11 5). Entegrasyon Suriyeli Mülteciler ve Türk Toplumu İçin Ortak Bir İkilem. Retrieved 11 7, 2023, from https://turkish.aawsat.com/arap-d%C3%BCnyasi/4649201-entegrasyon-suriyeli-m%C3%BClteciler-ve-t%C3%BCrk-toplumu-i%C3%A7in-ortak-bir-ikilem
8. Balcı Akova, S. (2012). Immigrations from The Balkans to Turkey and Immigrant Setttlements In Western Anatolia. IBAC-2nd International Balkan Annual Conference (IBAC 2012) (pp. 548-563). Albania: Epoka University. Retrieved from http://92.119.236.203/handle/1/297

9. Balun, B., Kurter, O., & Dinçay, İ. H. (2023, 03 12). Göç Yönetimi ve Göçlerin Türkiye'deki Sosyoekonomik Yaşama Etkilerine İlişkin Akademisyen Görüşleri. Third Sector Social Economic Review, 58(1), 877-900. doi:10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.23.03.2054
10. Barışık, S. (2020). Göç Kavramı, Tanımı ve Türleri. Ankara: Gazi Kitabevi.
11. Berry, J. (1997). Immigration, Acculturation and Adaptation. Applied Psychology: An International Review , 5-68.
12. Boz, D. (2016). Dış Göç Olgusu ve Etkisi: Türkiye-Suriye Üzerine Bir İnceleme. Sosyoekonomi Vol 24 (30), 147-153.
13. Carter, F. (1977). Introduction to the Balkan Scene. In F. Carter, An Historical Geography of the Balkans (pp. 3-10). London: Academic Press Inc.
14. Castles, S. (2000). International Migration At The Beginning Of The Twenty-First Century: Global Trends and Issues. International Social Science Journal, 269-281.
15. Coşkun, A., & Ateş, H. (2023). Türkiye'de Göçmen Entegrasyonu: Zorlaştırıcılar, Kolaylaştırıcılar ve Öneriler. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(2), 1332-1357. doi:https://doi.org/10.30798/makuiibf.1220238
16. Coşkun, H. (2019). Göç ve Bütünleşme (Entegrasyon): Suriyeli Göçüne Sosyal Sermaye Temelinde Bir Sosyal Hizmet Müdahalesi. Sivas: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Hizmet Anabilim Dalı Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
17. Çanlı, M. (1994). Yunanistan’daki Türklerin Anadolu’ya Nakledilmesi II. Tarih ve Toplum (130), 51-59.
18. Çavuşoğlu, H. (2007). Yugoslavya- Makedonya Topraklarından Türkiye'ye Göçler ve Nedenleri. bilig (41), 123-154.
19. Danış, D., & Dikmen, H. (2022, 11 11). Türkiye’De Göçmen ve Mülteci Entegrasyonu: Politikalar, Uygulamalar ve Zorluklar. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(Özel Sayı), 24-45.
20. Danış, D., & Parla, A. (2009). Nafile soydaşlık: Irak ve Bulgaristan Türkleri Örneğinde Göçmen, Dernek Ve Devlet. Toplum ve Bilim, 114, 131-158.
21. Dayı, E. (2002). Hatay Devleti ve Hatay'ın Anavatan'a Katılması. A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi (19), 331-340.
22. Deniz, T. (2014 18 (1)). Uluslararası Göç Sorunu Perspektifinde Türkiye. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 175-204.
23. Doğanay, F. (1997). Türkiye’ye Göçmen Olarak Gelenlerin Yerleşimi. Retrieved from ftp://ftp.dpt.gov.tr/pub/ekutup96
24. Dumancı, V., & Gür, C. (2022). Türkiye’de Göç, Entegrasyon ve Eğitim Hakkına Erişim Üzerine Bir Değerlendirme. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, 10(1), 29-44.
25. Ekici, S., & Tuncel, G. (2016, 01 04). Göç ve İnsan. Birey Ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 9-22. doi:https://doi.org/10.20493/bt.71783
26. Gökburun, İ. (2019). Ekonomik Gelişmişliğin Göçler Üzerindeki Etkisi: Denizli Örneği. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 2(3), 564-582. doi:https://doi.org/10.33712/mana.658852
27. Güleryüz, N. A. (2015). Geçmişten Günümüze Anadolu’ya Yahudi Göçü”, Türkiye’nin Göç Tarihi. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
28. Gündoğar, O. O. (2015). Suriyeli SığınmacılarınTürkiye’ye Etkileri Raporu ORSAM- TESEV Rapor No: 195. Ankara.
29. Hoffman, G. (1977). The Evolution of the Ethnographic Map of Yugoslavia: A Historical Geographic Interpratation. In F. W. Carter, An Historical Geography of the Balkans (pp. 440-464). London: Academic Press Inc. .
30. İçduygu, A., Gençkaya, F. Ö., & Erder, S. (2014). Türkiye'nin Uluslararası Göç Sığınma Politikaları 1923-2023: Ulus-Devlet Oluşumundan Ulus-Ötesi Dönüşümlere. İstanbul: Koç Üniversitesi Göç Araştırmalar Merkezi. Retrieved from https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/609220/turkiyenin-uluslararasi-goc-siginma-politikalari-1923-2023-ulus-devlet-olusumundan-ulus-otesi-donusumlere
31. İnliceliler, N. D. (2019). 1923 Yılından Bugüne Türkiye'nin Uluslararası Göç Politikaları ve Sosyal-Ekonomik Etkileri. İstanbul: Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
32. Karpat, K. (2017). Osmanlı’dan Günümüze Etnik Yapılanma ve Göçler, çev. Bahar Tırnakçı. İstanbul: Timaş Yayınları.
33. Kavak, G. (2018). 1.körfez Savaşı Sonrası Irak’tan Türkiye’ye Göç ve Sonuçları. Türkiye Lisansüstü Çalışmaları Kongresi Bildiriler Kitabı, 437.
34. Kaya, M. E. (2015). Türkiye'nin Göç Tarihi 14. Yüzyıldan 21. Yüzyıla Türkiye'ye Göçler. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
35. Koledarov, P. (1977). Ethnical and Political Preconditions for Regional Names in the Central and Eastern Parts of the Balkan Peninsula. London: Academic Press Inc.
36. Kostanik, H. L. (1957). Turkish Resettlement of Bulgarian Turks 1950-1953. Berkeley: University of California Press.
37. Lozan Mübadilleri Vakfı. (1923, January 30). Yunan ve Türk Halklarının Mübadelesine İlişkin Sözleşme ve Protokol. Retrieved 11 1, 2023, from Lozan Mübadilleri Vakfı Web Site: http://www.lozanmubadilleri.org.tr/mubadele-sozlesmesi/
38. Mustafa Aydın, S. A. (2019, 7 4). Türk Dış Politikası Kamuoyu Algıları Araştırması 1. Retrieved 11 6, 2023, from https://www.khas.edu.tr/sites/khas.edu.tr/files/inline-files/TDP-2019.pdf
39. Myers, C. (2017). Refugee Flows Through Turkey: 1980 – 2017. Turkish Heritage Organization.
40. Oğraş Çolak, Ö. (2023, 1 30). Mübadelenin 100. Yılında Mübadil Ailelerin Göç Hikâyeleri. Retrieved 11 1, 2023, from Cumhuriyet Gazetesi Web Site: https://www.cumhuriyet.com.tr/turkiye/mubadelenin-100-yilinda-mubadil-ailelerin-goc-hikayeleri-2026419
41. Ok Şehitoğlu, B. (2021). Türkiye’de Göçmenlerin Entegrasyonu: Mevcut Durum ve Öneriler, (Politika Notu: 2021/35). İLKE İlim Kültür Eğitim Vakfı, 1-16.
42. Ostrogorsky, G. (1981). Bizans Devlet Tarihi (Çev. Prof. Dr. Fikret Işıltan). Ankara: TTK Yayınları.
43. Öksüz, H. (2000). İkili İlişkiler Çerçevesinde Balkan Ülkelerinden Türkiye’ye Göçler ve Göç Sonrası İskân Meselesi (1923-1938). Atatürk Dergisi, 3(1), 169-188. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/atauniad/issue/2357/30206
44. Özaslan, K. (2023). Dış'tan İç'e Evrilen Bir Kitlesel Göç: Türkiye'nin Suriyelileri. Akademik Yaklaşımlar Dergisi 2023 14 (1), 115-143.
45. Republic of Türkiye Ministry of Interion Presidency of Migration Management. (1951). Mültecilerin Hukuk Statüsüne İlişkin 1967 Protokolü. Retrieved 11 2, 2023, from Republic of Türkiye Ministry of Interion Presidency of Migration Management Web Site: https://www.goc.gov.tr/kurumlar/goc.gov.tr/yonetmelikler/Sozlesmeler/MULTECILERIN-HUKUK-STATUSUNE-ILISKIN-1967-PROTOKOLU.pdf
46. Republic of Türkiye Ministry of Interion Presidency of Migration Management. (2023). Göç Tarihi. Retrieved 11 6, 2023, from Republic of Türkiye Ministry of Interion Presidency of Migration Management Web Site: https://www.goc.gov.tr/goc-tarihi
47. Republic of Türkiye Ministry of Interion Presidency of Migration Management. (2023). Uluslararası Koruma. Retrieved from Republic of Türkiye Ministry of Interion Presidency of Migration Management Web Site: https://www.goc.gov.tr/uluslararasi-koruma-istatistikler
48. Republic of Türkiye Ministry of Interion Presidency of Migration Management. (2023). Uyum Hakkında. Retrieved 11 6, 2023, from Republic of Türkiye Ministry of Interion Presidency of Migration Management Web Site: https://www.goc.gov.tr/uyum-hakkinda
49. Republic of Türkiye Ministry of Interion Presidency of Migration Management. (2023). Uyum Strateji Belgesi ve Ulusal Eylem Planı 2018-2023. Retrieved 11 6, 2023, from Republic of Türkiye Ministry of Interion Presidency of Migration Management Web Site: https://www.goc.gov.tr/kurumlar/goc.gov.tr/Yayinlar/UYUM-STRATEJI/Uyum-Strateji-Belgesi-ve-Ulusal-Eylem-Plani.pdf
50. Republic of Türkiye Ministry of Interion Presidency of Migration Management. (2023). Yıllık Göç Raporları. Retrieved from Republic of Türkiye Ministry of Interion Presidency of Migration Management Web Site: https://www.goc.gov.tr/raporlar3
51. Sarınay, Y. (2011). Cumhuriyet Döneminde Balkan Ülkelerinden Ankara’ya Yapılan Göçler (1923-1990). Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 351-387.
52. Soysal, İ. (1991). Türkiye’nin Uluslararası Siyasal Bağıtları, C.2: 1945-1990. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
53. Suter, B. (2013). Asylum And Migration In Turkey An Overview of Developments in the Field 1990–2013. (C. Fernández, Ed.) Malmö, Sweden: Malmö Institute for Studies of Migration, Diversity and Welfare (MIM).
54. Şimşek, D. (2019). Türkiye'de Suriyeli Mülteci Entegrasyonu: Zorlukları ve Olanakları . Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 172-187.
55. Tamer, M. (2020). Göç, Göçün Nedenleri ve Uluslararası Göç Üzerine Kavramsal Bir Analiz. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 7(60), 2808-2818. doi:https://doi.org/10.26450/jshsr.2070
56. Tekeli, İ. (2008). Göç ve Ötesi. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
57. Tümertekin, E., & Özgöç, N. (2015). Beşeri Coğrafya: İnsan, Kültür, Mekan (15 ed.). İstanbul: Çantay Kitabevi.
58. Türk Dil Kurumu (TDK). (2023). Güncel Türkçe Sözlük. Retrieved 11 1, 2023, from Türk Dil Kurumu Web Site: www.sozluk.gov.tr
59. UNHCR. (2013, 1 26). Refugee Data Finder. Retrieved 11 5, 2023, from https://www.unhcr.org/refugee-statistics/
60. UNHCR. (n.d.). Ukraine Refugee Situation . Retrieved 11 2023, 5, from https://data.unhcr.org/en/situations/ukraine.
61. US Holocaust Memorial Museum. (n.d.). 1933 Alman Bilim İnsanlarının Türkiye'ye Göçü. Retrieved 11 2, 2023, from https://encyclopedia.ushmm.org/asset/10363
62. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, Law No. 6458 (Grand National Assembly of Türkiye (TBMM) 04 04, 2013).
63. Yavuz, A. (1976). Türkiye Cumhuriyeti’nin Akdettiği Milletlerarası Antlaşmalar (20 Nisan 1920- Temmuz 1976). Ankara: Dışişleri Bakanlığı.
64. Zorbay, T. (2017). 1950’ler Türk Dış Politikasında Göç Meselesi Yugoslavya’dan Türkiye’ye Serbest Göç ve Köprülü/Titoveles İlçesi Örneği. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 318-335.