Mimarlık ve Reklam İlişkisinin Kentsel Kimlik Üzerindeki Etkileri

Öz

Yaşam biçiminden, yaşam mekanlarına kadar her alanı etkisi altına alan tüketim kültürü ve beraberinde getirdiği reklam sektörü, içinde bulunduğumuz dönemde, etkileşim odaklı bir yaklaşım ile kapitalist sistemle başa çıkmak için yaratıcı disiplinlerden ilham alarak çeşitli mecraları kullanmaktadır. Tüketim nesnesi haline getirdiği birçok alanın yanı sıra mimarlığı da etkilemekte ve yeri geldiğinde araç olarak kullanmaktadır. Reklam ve mimarlık arasındaki ilişki, toplumun değişen ihtiyaçları ve teknolojik gelişmelerle birlikte tarihsel, kültürel ve teknolojik bağlamlarla şekillenerek farklı yöntem ve stratejilerde karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda, bir şehrin geçmişiyle bugünü arasında köprü kurarak, kentsel kimliğin oluşmasını ve sürekliliğini sağlayan mimarlığın, reklam mecrası olarak kullanılma yöntemleri bu çalışma kapsamında sınıflandırılarak detaylı bir şekilde örneklerle incelenmiştir. Kentsel kimlik, kentte yaşayanların bağ ve aidiyet duygusu yaratmalarını sağlayan en önemli unsurlardan biridir. Bu sebeple, kentsel kimliğin korunması ve sürekliliği için reklam ve mimarlık ilişkisinin kentte yarattığı potansiyel olumsuz etkilerini bertaraf etmek konusunda farkındalık yaratmak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kentsel Kimlik
• Mimarlık
• Reklam
• Tüketim Toplumu

The Effects of The Relationship Between Architecture and Advertising on Urban Identity

Öz

Consumer culture, which affects every area from lifestyle to living spaces, and the advertising industry it brings with it, use various channels, inspired by creative disciplines, to cope with the capitalist system with an interaction-oriented approach. In addition to many areas that it has turned into objects of consumption, it also affects architecture and uses it as a tool when necessary. The relationship between advertising and architecture is shaped by historical, cultural and technological contexts, along with the changing needs of society and technological developments, and appears in different methods and strategies. In this context, the methods of using architecture as an advertising medium, which ensures the formation and continuity of urban identity by building a bridge between the past and present of a city, are classified and examined in detail with examples within the scope of this study. Urban identity is one of the most important elements that enable city dwellers to create a sense of connection and belonging. For this reason, it is aimed to raise awareness about eliminating the potential negative effects of the relationship between advertising and architecture in the city for the protection and continuity of urban identity.

Anahtar Kelimeler

• Urban Identity
• Architecture
• Advertising
• Consumer Society

Kaynakça

1. Abusaada, H., Elshater, A. (2023). Semantic Similarities Between Personality, İdentity, Character, And Singularity Within The Context Of The City Or Urban, Neighbourhood, And Place İn Urban Planning And Design. International Planning Studies, 28 (2), pp. 193-217. DOI: 10.1080/13563475.2023.2205029
2. Akdeniz, P.C., & Leblebici Koçer, L. (2024). Yeşil aklama: Sistematik bir literatür taraması, Tujom vol 9 (1):1-19, doi: https://doi.org/10.30685/tujom.v9i1.194
3. Akkan, E. (2022). İtici Güçleri Ve Sonuçları İle Yeşil Aklamanın Kavramsal Analizi. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 84-102. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/oskauiibfd/issue/74482/1212685#article_cite
4. Apostolou, G., & Tasopoulou, A., (2023). Measuring urban identity. Comparative analysis of previous studies. E3S Web of Cenferences 436. DOI: https://doi.org/10.1051/e3sconf/202343612009
5. Azmi, N.F., Ahmad, F., Ali, A.S. (2014). Place identity: A theoretical reflection. Open House International, 39 (4), pp. 53-64. http://www.openhouse-int.com/pdf/OHI%20Vol.39%20No.4.pdf
6. Bell, D., & DE-Shalit, A., (2011). The spirit of cities: Why the identity of a city matters in a global age. Princeton University Press ISBN 978-069115144-1
7. Biket, A. P. (2019). The Place of Water in Urban Identity and Urban Memory. 1st International Symposium of Design For Living With Water Proceeding Book
8. Çetin, B. N. (2014). Yeniden Anlamlandırma Aracı olarak Reklam. International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 9/5 Spring 2014, 559-573 DOI: 10.7827/TurkishStudies.6863

9. Demir, H. (2014). Açık Hava Reklamları: Kentsel Kimlik Mi Kentsel Kirlilik Mi? . Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1 (36) , 97-106. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/erusosbilder/issue/23770/253393
10. Elden, M., Ulukök, Ö. & Yeygel, S. (2015). Şimdi Reklamlar, İletişim Yayınları, 7.Baskı , İstanbul.
11. Erden, O., & Öktem Erkartal, P. (2019). Greenwashing in Turkey: Sustainability as an Advertising Strategy in Architecture. A+Arch Design International Journal of Architecture and Design, 5(1), 1-13. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/797896
12. Tarakçı, İ. E. , Göktaş, B. (2019). Pazarlamanın Yeni Rengi: Yeşil Aklama. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 54(3), 1095-1113 DOI: https://doi.org/10.30685/tujom.v9i1.194
13. Gök, T., & Karagenç, O. (1996). Yaşam Çevrelerinde Kentsel Kimliğin Sağlanması. Ç.Ü. Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 11(2), 129-132.
14. Hornbeck, H. (1999). Architecture and Advertising, Journal of Architectural Education, 53(1), 52-57, DOI: 10.1162/104648899564349
15. Jones, C., & Svejenova, S. (2017). The architecture of city identities: A multimodal study of Barcelona and Boston. Research in the Sociology of Organizations, vol. 54B, 1-42. DOI: 10.1108/S0733- 558X2017000054B007
16. Lynch, K. (1960). The Image of the City, Cambridge, MA: MIT Press.
17. Mansour, H.M., Alves, F.B., & da Costa, A.R. (2023). A Comprehensive Methodological Approach for the Assessment of Urban Identity. Sustainability 2023, 15, 13350. DOI: https://doi.org/10.3390/ su151813350
18. Norsidah, U., (2012). Place Attachment and Continuity of Urban Place Identity. Procedia - Social and Behavioral Sciences Volume 49, 2012, Pages 156-167. DOI:https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.07.014
19. Ökesli, S. D., & Gürçınar, Y. (2012). An Investigation of Urban Image and Identıty Finding from Adana. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(1), 37–52. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/cusosbil/issue/4389/60329
20. Özbek Eren, İ., (2014). What Is The Threshold In Urban Regeneratıon Projects In The Context Of Urban Identıty? The Case Of Turkey. SPATIUM International Review UDC 711.4(560) No. 31, pp. 14-21. DOI: 10.2298/SPAT1431014E
21. Özel, A. P., (2015). Çevresel Aktivizm, Halkla İlişkiler ve Yeşil Aklama Üzerine Kuramsal Bir Bakış. Journal of Selçuk Communication, 8(4), pp.73-89. https://doi.org/10.18094/si.9172
22. Özkan, A., (2014). Reklam Yönetimi, İstanbul Ticaret Odası Yayınları, ISBN 978-605-137-402-4
23. Phelps, N. A., & Nichols, D. (2022). Can Growth Be Planned? The Case of Melbourne’s Urban Periphery. Journal of Planning Education and Research. DOI: https://doi.org/10.1177/0739456X221121248
24. Sağlık, A. M., (2022). Geçmişten Günümüze Reklam ve Değişimi. Simetrik İletişim Araştırmaları Dergisi, 3 (1), 1-18. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/siad/issue/75432/1202138
25. Surchi, Z., & Nafa, H., (2021). Appraisal of place identity through tangible elements of cultural features in Erbil city. Civil Engineering and Architecture Volume 9, Issue 7, Pages 2528 – 2541. DOI: 10.13189/cea.2021.090736
26. Strandberg, C., & Styvén, M., (2024). The multidimensionality of place identity: A systematic concept analysis and framework of place-related identity elements. Journal of Environmental Psychology, Volume 95, 102257, ISSN 0272-4944, DOI: https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2024.102257.
27. Şentürk, A., & Zeren Gülersoy, P. N., (2019). Aidiyet, Kent Kimliği Ve Kentsel Koruma Etkileşimi Bağlamında Kullanıcı Sürekliliğinin İrdelenmesi: Kadıköy Moda Örneği. MEGARON, vol.14, no.1, 1. DOI: 10.5505/MEGARON.2018.71676
28. Topsümer, F. & Elden, F., (2015). Reklamcılık, Kavramlar, Kararlar, Kurumlar, İletişim Yayınları, 14.Baskı, İstanbul.
29. Ulu, A., & Karakoç, İ., (2004). Kentsel Değişimin Kent Kimliğine Etkisi. Planlama, TMMOB Şehir Plancıları Odası Yayını, Sayı 29, ISSN 1300-7319
30. Yapıcıoğlu Ayaz, Y. (2022). Reklam Dünyasında Altın Çağ: Kavramsal Bir Çalışma, Yeni Atıf Medya Elektronik Dergisi, 6 (2), 188-189
31. Yüksel, Ş. (2021). Mekansal Süreklilik Bağlamında Tarihsel Katmanların Değerlendirilmesi: Antakya Kenti Örneği, Kent Akademisi, Volume, 14, Issue 2, Pages, 361-373
32. URL-1.https://www.apple.com adresinden 19.09.2023’te alınmıştır
33. URL-2.https://www.dezeen.com/2022/05/18/frank-gehry-guggenheim-museum-bilbao-deconstructivism/ adresinden 19.09.2023’te alınmıştır
34. URL-3.https://www.nyctourism.com/attractions-tours/times-square adresinden 19.09.2023’te alınmıştır
35. URL-4.https://www.gq.ru/style/kak-zakolcevat-istoriyu adresinden 19.09.2023’te alınmıştır