Bir Arkeolojik Değerin Keşfi ve Koruma-Sunum Süreci: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Yeni Ek Binası

In the process of development and restructuring of multi-layered cities, encounters with urban archaeological values are frequent. These encounters typically occur after construction work has begun, leading to a series of decisions and implementation processes regarding archaeological values, which in turn lead to a series of modifications. These modifications often lead to an extension of the duration and an increase in the budget required for construction works initiated by public institutions and organizations. There is a lack of flexibility in public tenders in this respect. As a result, the increase in both the duration and the cost of construction works leads to a negative perception of archaeological value within society. This article focuses on the conservation and architectural presentation process of approximately 225 m² of rectangular plan remains discovered during excavation works carried out in 2014 for the Faculty of Economics at the Beyazıt Campus of Istanbul University, located within the Historical Peninsula of Istanbul. The study details the challenges encountered during the conservation process due to the accidental discovery of the archaeological value and the lack of flexibility in public tenders, as well as the interaction with the new structure, the architectural presentation process, and the condition of the archaeological value after construction.

Çok katmanlı kentlerin gelişme ve yeniden yapılanma sürecinde kentsel arkeolojik değerlerle sıkça karşılaşılır. Bu karşılaşma genellikle inşaat çalışmaları başladıktan sonra ortaya çıkar ve arkeolojik değerlere ilişkin karar verme ve uygulama süreci bir dizi değişikliği beraberinde getirir. Bu değişiklikler, kamu kurum ve kuruluşlarının yapım işi ihaleleriyle başlayan inşaat çalışmalarında sürenin uzamasına ve ek bütçe ihtiyacına neden olur. Kamu ihalelerinde bu anlamda bir esneklik bulunmamaktadır. Bu nedenle inşaat çalışmalarındaki süre ve maliyet artışları, toplumda arkeolojik değere karşı olumsuz bir algı oluşmasına yol açar. Bu makale, İstanbul Tarihi Yarımada'da bulunan İstanbul Üniversitesi Beyazıt Kampüsü, 3036 ada 4 parseldeki İktisat Fakültesi ek yapısının 2014 yılında gerçekleştirilen kazı çalışmalarında keşfedilen yaklaşık 225 m²'lik dikdörtgen planlı kalıntının koruma ve mimari sunum sürecini ele almaktadır. Çalışmada, tesadüfen keşfedilen arkeolojik değerin ortaya çıkışı ve kamu ihalelerindeki esneklik eksikliği nedeniyle koruma sürecinde yaşanan zorluklar, yeni yapının etkileşimi, mimari sunum süreci ve uygulama sonrası arkeolojik değerin durumu ayrıntılı bir şekilde incelenmektedir.