Kentsel Dönüşümü Sinema Üzerinden Okumak

The concept of city is a complex phenomenon and contains its own complexities. Likewise, the source of our urban problems is related to our failure to conceptualise them correctly. If our concepts are inadequate and inconsistent, we cannot define our urban problems and create appropriate solutions. Because the city is not only a physical space. Urban transformation implementation areas should consider the individuals and social natures that live in them, and cities should not be transformed as if they are places that have no choice but economic opportunity and spatial value. Failure to give due importance to the social, economic and cultural dimensions around transformation will make the planning or design unsuccessful and the problems will continue. From this point of view, this study aims to test the hypothesis ‘Yeşilçam films have not addressed urban transformation as a social problem’ based on Yeşilçam cinema film examples, which are determined to use intense symbols related to the phenomenon of urban transformation. In this context, it can be said that cinema makes use of the reality of the phenomenal world to create its narrative on the screen. The reality of the phenomenal world consists of objective indicators. The method of semiotic analysis is an effective method applied in cinema, as in other branches of art, to clarify the hidden and concealed signs. The method is concerned with revealing the meanings standing in the background of the visible. In a way, it aims to show the invisible face of the iceberg. In this study, the effect of urban transformation in cinema films is discussed in the theoretical context and the concept of ‘urban transformation’ is examined within the scope of the relevant literature. Then, to test the hypothesis, selected Yeşilçam films were analysed by semiotic analysis method in the context of qualitative research technique.

Kent kavramı karmaşık bir olgu olup, kendine özgü karmaşıklıkları içerisinde barındırmaktadır. Keza kentsel sorunlarımızın kaynağı da onların doğru biçimde kavramsallaştırılmasındaki başarısızlığımızla ilişkili olmaktadır. Eğer kavramlarımız yetersiz ve tutarsız ise, kentsel sorunlarımızı tanımlayamaz ve uygun çözüm oluşturamayız. Çünkü kent, sadece fiziksel bir mekân değildir. Kentsel dönüşüm uygulama alanları, içinde yaşamını sürdüren bireyleri ve sosyal doğaları dikkate almalı, kentleri sanki ekonomik fırsat ve mekânsal değerinden başka seçeneği olmayan yerlermiş gibi dönüştürülmemelidir. Dönüşümün yapılacağı alandaki, sosyal, ekonomik ve de kültürel boyutlara gereken önemin verilmemesi, planlamayı ya da tasarımı başarısız kılacak ve sorunlar devam edecektir. Buradan hareketle, kentsel dönüşüm olgusuna ilişkin yoğun semboller kullandığı belirlenen Yeşilçam sinema film örneklerine dayandırılarak bu çalışmada, “Yeşilçam filmleri, kentsel dönüşümü bir sosyal sorun olarak ele almamıştır.” hipotezinin sınanması amaçlanmaktadır. Bu bağlamda denilebilir ki sinema, perde üzerindeki anlatımını oluşturmak için fenomenal dünyanın gerçekliğinden faydalanmaktadır. Fenomenal dünyanın gerçekliği ise, nesnel göstergelerinden oluşmaktadır. Göstergebilimsel çözümleme yöntemi, sanatın diğer dallarında olduğu gibi sinemada da gizli, saklı olan göstergeleri belirginleştirmek için uygulanan etkin bir yöntemdir. Anılan yöntem, görünenin arka planında duran anlamları açığa çıkarmakla ilgilidir. Bir bakıma buzdağının görünmeyen yüzünü göstermeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada, sinema filmlerinde kentsel dönüşümün etkisi kuramsal bağlamda tartışılmış ve “kentsel dönüşüm” kavramı ilgili literatür kapsamında incelenmiştir. Ardından hipotezin sınanmasında seçilen Yeşilçam filmlerinin niteliksel araştırma tekniği bağlamlı göstergebilimsel çözümleme yöntemi ile analizi yapılmıştır.