AK Parti ve CHP’nin Genel Seçim Vaatlerinde Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Bağlamında Çevre Konuları (2002-2028)

Öz

Demokrasinin vazgeçilmez kurumlarından olan siyasi partilerin seçimlerde topluma karşı vaatlerinin belirgin, sistematik ve resmi nitelikli temel dokümanlarını seçim bildirgeleri oluşturmaktadır. Bu çalışmada Türkiye’de 21. yüzyılın ilk çeyreği itibariyle siyasi iktidara ve kamu politikalarını belirlemeye aday en güçlü iki partisi olarak AK Parti ve CHP’nin 2001-2015 ve 2015-2030 dönemlerini içeren BM sürdürülebilir kalkınma hedefleri bağlamında çevreyi ne ölçüde odaklarına aldıklarını analiz etmek, bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmuştur. Bu doğrultuda sözü edilen partilerin genel seçim bildirgeleri, bu araştırmanın veri setini oluşturmuştur. Zamansal açıdan kesitsel tarama modeli benimsenmiştir. İlgili veriler, sınıflandırma ve kodlama işlemleri uygulanarak MAXQDA veri programı aracılığıyla oluşturulmuştur. Tüm kodlamalarda BM'nin 2001-2030 dönemini kapsayan çevresel sürdürülebilirliğe ilişkin kalkınma hedefleri esas alınmıştır. İlgili kodlamalar, toplamda yedi kategori altında sınıflandırılan çevresel konular içerisinde dağıtılmıştır. Bu kategoriler; "doğa ve doğal kaynaklar", "çevre yönetimi ve kentler", "enerji ve sanayi", "kirlilik ve atık yönetimi", "su yönetimi", "iklim" ve "biyoçeşitlilik" olarak belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular, her iki partinin de temelde parti programlarında bir anlayış olarak kabul ettikleri çevresel sürdürülebilirliği, seçim bildirgelerine yansıttıklarını göstermiştir. Bu noktada vaat ve vurgu olarak yakınlaşma, özellikle "doğa ve doğal kaynaklar", "enerji ve sanayi" ile "çevre yönetimi ve kentler" başlıklarında önemli ölçüde belirginleşmiştir.

Anahtar Kelimeler

• genel seçimler
• seçim bildirgeleri
• siyasi partiler
• sürdürülebilir kalkınma
• çevre

Environmental Issues in the Context of Sustainable Development Goals in the General Election Promises of AK Party and CHP (2002-2028)

Öz

Election declarations constitute the clear, systematic and official basic documents of the promises of political parties, which are indispensable institutions of democracy, to society. In this study, the general election declarations of the AK Party and CHP, the two strongest political parties that regularly aspire to political power and determine public policies in Turkey as of the first quarter of the 21st century, and the UN, which has the feature of an upper framework covering the periods of 2001-2015 and 2015-2030, are examined. environmental sustainability goals formed the data set of this research. In this context, within the temporal cross-sectional scanning model, an attempt was made to determine, comparatively, to what extent and intensity both parties included environmental issues compatible with the sustainable development goals. Relevant data was created through the MAXQDA data program by applying classification and coding processes. All coding is based on the UN’s environmental sustainable development goals covering the period 2001-2030. Relevant codings are distributed among environmental issues classified in 7 categories in total. These topics are; "nature and natural resources", "environmental management and cities", "energy and industry", "pollution and waste administration/management", "water administration/management", "climate" and "biodiversity". All these showed that the environmental sustainability targets, which both parties basically accepted as an understanding in their party programs, were reflected in their election manifestos and became closer as political promises and emphasis in the general elections. This convergence was significantly supported in the categories of "nature and natural resources", "energy and industry" and "environmental administration/management and cities".

Anahtar Kelimeler

• general elections
• election declarations
• political parties
• sustainable development
• environment

Kaynakça

1. AK Parti (2002). 2002 genel seçimleri seçim beyannamesi. https://www.akparti.org.tr/media/318780/3-kasim-2002-genel-secimleri-secim-beyannamesi-sayfalar.pdf
2. AK Parti (2006). Kalkınma ve demokratikleşme programı. https://acikerisim.tbmm.gov.tr/server/api/core/bitstreams/6881fc6e-9aaf-4821-bb04-5a2779aff9bc/content
3. AK Parti (2007). 2007 genel seçimleri seçim beyannamesi. https://www.akparti.org.tr/media/o0omydr3/22-temmuz-2007-genel-secimleri-secim-beyannamesi-sayfalar.pdf
4. AK Parti (2011). 11 Haziran 2011 genel seçimleri seçim beyannamesi. https://www.akparti.org.tr/media/iesaeuoj/12-haziran-2011-genel-secimleri-secim-beyannamesi.pdf
5. AK Parti (2015). 2015 genel seçimleri seçim beyannamesi. https://www.akparti.org.tr/media/fmypruoa/7-haziran-2015-edited.pdf
6. AK Parti (2018). Cumhurbaşkanlığı seçimleri ve genel seçimler seçim beyannamesi. https://www.akparti.org.tr/media/quhdqtia/24-haziran-2018-cumhurbaskanligi-secimleri-ve-genel-secimler-secim-beyannamesi-sayfalar.pdf
7. AK Parti (2023). Seçim beyannamesi 2023. https://www.akparti.org.tr/media/3qkcsy0c/tu-rkiye-yu-zy%C4%B1l%C4%B1-ic-in-dog-ru-ad%C4%B1mlar-yar%C4%B1n-deg-il-hemen-s-imdi-2023.pdf
8. Arar. A. S. (2022). Yerel gündem 21. https://www.mfa.gov.tr/yerel-gundem-21.tr.mfa

9. Atmiş, E. (2008). 2007 genel seçim bildirgeleri çerçevesinde siyasi partiler ve ormancılık ilişkileri. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 10(14), 33-42.
10. Atmiş, E. & Günşen, H. B. (2011). 2011 genel seçimlerinde siyasi partiler ve ormancılık ilişkileri. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 11(2), 191-204.
11. Atmiş, E., Günşen H. B. (2016). Türkiye’de 2015 yılı genel seçimlerinde siyasal partiler ve ormancılık ilişkileri. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 66(2), 587-599.
12. Atmiş, E., Günşen H. B. (2018). 2018 genel seçimlerinde siyasi partilerin ormancılığa yaklaşımları üzerine analizler. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 21(3), 803-820.
13. Bansal, Pratima (2005). Evolving sustainably: A longitudinal study of corporate sustainable development. Strategic Management Journal, 26(1), 197-218.
14. Batuhan, T. (2020). 2018 genel seçimleri siyasi parti beyannamelerinde kentleşme ve çevre politikaları. Şehir ve Medeniyet, 6(13), 449-473.
15. CHP (1993a). https://acikerisim.tbmm.gov.tr/server/api/core/bitstreams/8f47a7e6-7ac9-45d6-8c16-092116dfd3fe/content
16. CHP (1993b). https://library.fes.de/fulltext/ialhi/90111/chp_prog.htm
17. CHP (2002). 2002 seçim bildirgesi. https://chp.org.tr/yayin/2002-secim-bildirgesi
18. CHP (2007). 2007 seçim bildirgesi. https://chp.org.tr/yayin/2007-secim-bildirgesi
19. CHP (2008). https://content.chp.org.tr/1d48b01630ef43d9b2edf45d55842cae.pdf
20. CHP (2011). 2011 seçim bildirgesi. https://chp.org.tr/yayin/2011-secim-bildirgesi
21. CHP (2015a). 2015 Haziran seçim bildirgesi. https://chp.org.tr/yayin/2015-haziran-secim-bildirgesi
22. CHP (2015b). 2015 Kasım seçim bildirgesi. https://chp.org.tr/yayin/2015-kasim-secim-bildirgesi
23. CHP (2018). 2018 seçim bildirgesi. https://chp.org.tr/yayin/2018-secim-bildirgesi
24. CHP (2023a). https://chp.org.tr/yayin/ortak-politikalar-mutabakat-metni/Open
25. CHP (2023b). https://chp.org.tr/haberler/yunus-emre-parti-programimizi-yeniliyor-bunu-yaparken-uyelerimizin-surece-aktif-katilimini-hedefliyoruz
26. Dyllick, T. & Hockerts, K. (2002). Beyond the business case for corporate sustainability. Business strategy and the environment, 11(2), 130-141.
27. Hitchcock, D. & Marsha, W. (2009). The business guide to sustainability: Practical strategies and tools for organizations. 2nd Edition, Earthscan Publications Ltd.
28. Jamali, D. (2006). Insights into triple bottom line integration from a learning organization perspective. Business Process Management Journal, 12(6), 809-821.
29. Kanlı, İ. B. & Erol, M. (2019). Adalet ve Kalkınma Partisi ile Cumhuriyet Halk Partisi programlarında Birleşmiş Milletler sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin karşılaştırmalı analizi. Tesam Akademi, 6(2), 123-158. https://doi.org/10.30626/tesamakademi.613530
30. Kızıltoprak, F. & Arıkoğlu Ündücü, C. (2022). Dünyada ve Türkiye’de Havza Yönetimleri. Su Ürünleri Dergisi, 39(4), 349-357. https://doi.org/10.12714/egejfas.39.4.12
31. Kuckartz, U. & ve Rädiker, S. (2019). Analyzing qualitative data with MAXQDA text, audio, and video. Springer.
32. Keleş, R. (2019). 100 Soruda Çevre. Yakın.
33. Keleş, R. (2024). Sustainability and Housing. Journal of Sustainable Green Development, 1(1), 15-19. https://doi.org/10.5281/zenodo.10800832
34. Mengi, A. & Algan, N. (2003). Küreselleşme ve yerelleşme çağında bölgesel sürdürülebilir gelişme. Siyasal Kitabevi.
35. Öymen, Ö. K. (2023). CHP parti programı. https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/orsan-k-oymen/chp-parti-programi-2106051
36. Sipahi, E. B. (2021a). Çevrecilik. Çağdaş Siyasal Akımlar (Der. Y. Sayın) (249-269). Nobel.
37. Sipahi, E. B. (2021b). Çevresel Yönetişim. Çevre Hukuku ve Politikaları (Der. Z. Savaşan, Ç. Söker, F. H. Yılmaz) (109-129), Seçkin.
38. Şeşen, E. & Ertürk, K. Ö. (2017). Türkiye’de 1990 sonrası çevre politikalarının seçim beyannamelerine yansımaları. Selçuk İletişim, 10(1), 188-215.
39. Talu, N. (2007). Sürdürülebilir kalkınma ve Türkiye’nin çevre politikaları. Sivil Toplum, 5(20), 109-120.
40. UN (2000). Millennium development goals. http://www.un.org/millenniumgoals
41. UN (2008). Kyoto protocol reference manual. In, United Nations Framework Convention on Climate Change. https://unfccc.int/resource/docs/publications/08_unfccc_kp_ref_manual.pdf
42. UN (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. https://www.un.org/sustainabledevelopment/
43. Yeniçağ (2019). CHP’nin parti programı güncellenecek. https://www.yenicaggazetesi.com.tr/chpnin-parti-programi-guncellenecek-240099h.htm