Sikke Buluntuları Işığında Dara (Anastasiopolis) Antik Kenti’nde Roma Varlığı

Dara (Anastasiopolis) Antik Kenti; Mardin ilinde, Tur Abdin Dağları’nın eteklerinde, tarihi İpek Yolu’na hâkim noktada kurulmuş önemli bir garnizon kenttir. Doğu Roma İmparatoru Anastasius (MS 491-518) tarafından kurulduğu bilinen kentin, Anastasius öncesinde de yerleşim gördüğü, kazı çalışmalarından elde edilen buluntulardan anlaşılmaktadır. Doğu Roma İmparatorluğu’nun, Pers sınırında tampon görevi görmesi ve Sassani Devleti’nin, Doğu Roma İmparatorluğu’nun batı şehirlerine erişiminin engellenmesi amacıyla inşa edilen garnizon kenti, dönemin iki süper gücü olan Roma ve Sassani Devletleri’nin en önemli karşılaşma alanlarından biri olmuştur. Kent içerisinde yapılan incelemelerde Pers (Parth-Sassani) ve Roma Dönemleri’ne tarihlenen oldukça yoğun arkeolojik malzemeler bulunmuştur. Dönemsel tarihleme yapabileceğimiz buluntuların büyük bir çoğunluğunu, sikkeler oluşturmaktadır. Bulunan sikkeler içerisinde MS 6-7. yüzyıllar arasına tarihlenen Doğu Roma sikkeleri, kentin kurulma sebebine bağlı olarak yoğunluk göstermektedir. Kazı çalışmaları sonucunda elde edilen sikkeler; bölgedeki siyasi, ekonomik faaliyetler ve yaşanan siyasi bunalımlar hakkında önemli veriler sunmaktadır. Yaşanmış olayları, sınır değişimlerini ve ticari ilişkileri anlayabilmemizi sağlayacak verilerden belki de en başta geleni, bilimsel kazılar sonucunda elde edilen sikkeler ve sikke gruplarından oluşmaktadır. Bu nedenle kesin tarih veren sikkelerin, kazılardan ele geçen diğer bulgularla karşılaştırılmaları sonucunda, kronoloji veya en azından yaklaşık dönem sorununa çözüm getirecek potansiyele sahip oldukları görülmektedir.

Dara (Anastasiopolis) Ancient City is an important garrison city established at the foothills of the Tur Abdin Mountains, at a point overlooking the historical Road Mardin Province Turkiye. It is understood from the findings obtained from the excavations that the city, which is known to have been founded by the East Roman Empire Emperor Anastasius (491-518 AD), but it was inhabited before Anastasius. The garrison city, which was built to serve as a buffer zone on the Persian border of the East Roman Empire and to prevent the Sassanid State from accessing the capital cities of the East Roman Empire, was one of the most important encounter areas between the Roman and Sassanid States, the two leading powers of the period. A great deal of archaeological material dating back to the (Parthian-Sassani) and Roman Periods has been found. The majority of the finds that I can date periodically constitute coins. Among the coins found, East Roman Empire coins dating back to the 6-7th centuries AD predominate, depending on the reason for the founding of the city. The coins obtained as a result of the excavations provide important data about the political, economic activities and political crises in the region. Perhaps the most important data that will enable us to understand the events, border changes and trade relations consist of coins and coin groups obtained as a result of scientific excavations. For this reason, as a result of comparing the coins which give certain date with other findings obtained from excavations, it is seen that they have the potential to solve the problem of chronology or at least approximate period.