Türkiye’de İmalat Sanayi Coğrafi Yoğunlaşması ve Değişimi
Öz
Sanayi coğrafyası, bölgesel ekonomilerin işleyiş ve içeriklerini anlamada ve özellikle son dönemde sürdürülebilir kalkınma politikaları oluşturmada önemli bir role sahiptir. 2000 sonrası gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde sanayinin yer seçiminde görülen değişimler konuya olan ilgiyi artırmaktadır. Özellikle Avrupa Birliği ülkelerinde 2008 krizi sonrasında sanayisizleşmenin etkilerinin azaldığı ve bazı bölgelerde yeniden sanayileşmenin görüldüğü belirlenmiştir. Bu çalışmada Türkiye’deki imalat sanayinin dağılımı ve bu dağılım son yıllardaki değişimini ele almaktadır. Bu çalışmada 2014-2022 yılları arasında SGK ve TÜİK’den elde edilen imalat sanayi istihdamı ve imalat sanayinin GSYİH içindeki payı verileri kullanılmıştır. İlk aşamada Location Quotient (LQ) analizi kullanılarak imalat sanayinin genel durumu ve dağılımı tespit edilmiş böylece kazanan/kaybeden, güçlenen/zayıflayan bölgeler belirlenmiştir. Ardından Shift-Share analizi uygulanarak bölgelerdeki rekabet gücü ve dağılımı (Bölgesel Değişim) incelenmiştir. Son aşamada ise mekansal otokorelasyonun varlığı düşünülerek mekansal istatistik yöntemleri tercih edilmiştir. Moran’s I ve LISA kümelenme haritaları ile sanayi kümeleri ortaya konmuştur. Elde edilen sonuçlar ile Türkiye sanayi coğrafyasında yapısal bir dönüşüm gerçekleşip gerçekleşmediği ve bunun bölgesel etkilerinin neler olduğunun ortaya çıkması hedeflenmektedir.
Anahtar Kelimeler
Bölgesel İstihdam , Teknoloji düzeyi , LQ , Shift Share Analizi
Kaynakça
- Aiginger, K. ve Rodrik, D. (2020). Rebirth of industrial policy and an agenda for the twenty-first century. Journal of Industry, Competition and Trade, 20, 189-207.
- Akgüngör, S. (2006). Geographic concentrations in Turkey's manufacturing industry: Identifying regional highpoint clusters. European Planning Studies, 14(2), 169-197.
- Akgüngör, S., Kumral, N. ve Lenger, A. (2003). National industry clusters and regional specializations in Turkey. European Planning Studies, 11, 647e670.
- Algan, N., İşcan, E., ve Oktay, D. S. (2020). Deindustrialization and turkish economy: a detailed analysis. Theoretical and Applied Studies on Turkish Economy, I, 175.
- Anselin, L. (1988). Spatial Econometrics: Methods and Models. Studies in Operational Regional Science. Kluwer Academic Publishers.
- Anselin, L. (1995). Local indicators of spatial association—LISA. Geographical analysis, 27(2), 93-115.
- Arauzo-Carod, J. M., ve Viladecans-Marsal, E. (2009). Industrial location at the intra-metropolitan level: The role of agglomeration economies. Regional Studies, 43, pp. 545–558.
- Bayar, A., ve Günçavdı, Ö. (2018). Türkiye’de sanayisizleşme ve yoksulluk. Efil Journal, 1 (4), 36-71.
- Capello, R., ve Cerisola, S. (2023). Regional reindustrialization patterns and productivity growth in Europe. Regional Studies, 57(1), 1-12.
- Çelik, E., ve Sandal, E. (2022). Türkiye imalat sanayii ve alt sektörlerinin bölgesel yoğunlaşma yapısı: 2011-2020 yılı karşılaştırmalı yerelleşme katsayısı analizi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(3), 1452-1468.