Araştırma Makalesi

Yeni Zelanda'da Katılımcı Kentsel Gelişim Deneyimi ve Te Aranga Kültürel Çevre Stratejisi Kavramı

Cilt: 18 Sayı: 2 15 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

Yeni Zelanda'da Katılımcı Kentsel Gelişim Deneyimi ve Te Aranga Kültürel Çevre Stratejisi Kavramı

Öz

Bu çalışmada Yeni Zelanda'da kentsel yenileme ve dönüşüm uygulamaları kapsamında yerel kültürel kimliği korumak ve geliştirmek için ilgili kamu kurumları ve yerel topluluk temsilcileri arasındaki iş birliği deneyimini incelenmektedir. Maori kültüründe insan ve doğa anlayışından geliştirilen Te Aranga Kültürel Çevre Stratejisi ve Te Aranga Tasarım İlkeleri kavramları, kentsel tasarımın kapsamını aşan ölçeğe sahip kültürel peyzaj stratejisi fikri olarak 2006'da ortaya çıkmıştır. Strateji, yerel çevrelere, tasarım topluluklarına ve konseylerine, Maori kültürel peyzajlarının korunması, restorasyonu ve eski haline getirilmesi için kentsel mekanda kaliteyi, aidiyet duygusunu ve refah seviyesini iyileştirmek için yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Çevre Bakanlığı tarafından hazırlanan kentsel tasarım protokolünün üretim aşamasında, yerel halkın katılımıyla bir dizi seminer düzenlenmiş, Maori halkının kentsel alanda karşılaştığı zorlukları tartışmak üzere düzenlenen toplantılar, yerli halkın dünya görüşü doğrultusunda genişleyerek kentsel tasarım kavramı çerçevesinin ötesine geçmiştir. Bu çalışma kapsamında doğanın korunması, yer adlarının tanınması, zanaat ve zanaatkârların sürekliliği, arazi mülkiyetinin güvence altına alınması, kentsel alanlara ait olma duygusuna katkıda bulunma gibi çeşitli başlıklar incelenmiştir. Maori halk kültürünün özünde yer alan ve Te Aranga tasarım rehberinin temelini oluşturan değerler 7 ilke olarak özetlenmiştir. İnşa edilmiş projeler üzerinden tasarım ilkelerinin uygulanmış örneklerine yer verilmiş ve katlımcı kentsel gelişim deneyimi için konunun imkan ve sınırlılıkları irdelenmiştir. Ayrıca yerel toplulukların katılımını sağlamaya dönük benzer uygulamalara değinilirken konu ile ilgili eleştirilere de yer verilmiştir. Gelişmekte olan bir katılımcı tasarım rehberi olarak Te Aranga Tasarım İlkeleri’nin kendi toplumsal bağlamı içinde güncel bir tartışma olmanın yanı sıra fiziksel çevrenin kuruluşunda geçmişten yararlanma ve kullanıcı katılımını sağlama konularında önemli bir örnek olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ADM. (2020). Auckland Design Manual. http://www.aucklanddesignmanual.co.nz/ (Son erişim tarihi: 09.12.2024)
  2. Auckland Art Gallery Toi o Tāmaki. (2011). Maori Design Case Study, Auckland Design Manual, Toi O Tāmaki. Auckland, Yeni Zelanda. (http://www.aucklanddesignmanual.co.nz/resources/case-studies) (Erişim tarihi: 07.01.2020)
  3. Avcı, M. (2013). Yeni Zelanda (Fiziki ve Beşeri Coğrafya). Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (43), 437-439. TDV Yayınları.
  4. Besen, P., Patel, Y., Couchman, A., McPherson, P. (2021). Architecture as a Tool for Inclusion and Community Building: Women in Fabrication at Zayed College for Girls.
  5. Boyd, Robert T. (1990). "Demographic History, 1774–1874". Handbook of North American Indians: 7 the Northwest Coast. Smithsonian Institution.
  6. British Columbia First Peoples' Heritage, Language and Culture Act, RSBC 1996, c. 147. https://www.bclaws.gov.bc.ca/civix/document/id/complete/statreg/96147_01 (Son erişim tarihi: 10.12.2024)
  7. Boast, R. (2008). Te tango whenua – Māori land alienation - 20th-century developments. In Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand. http://www.TeAra.govt.nz/en/te-tango-whenua-maori-land-alienation/page-9 (Son erişim tarihi: 10.12.2024)
  8. Derby, M. (2012). Waitangi Tribunal – Te Rōpū Whakamana - Forming the Waitangi Tribunal, 1970s. In Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand. http://www.TeAra.govt.nz/en/waitangi-tribunal-te-ropu-whakamana/page-1 (Son erişim tarihi: 10.12.2024)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kamu Katılımı ve Toplum İştiraki, Kentsel Tasarım, Mimari Tasarım

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

5 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

25 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Özyalvaç, A. N. (2025). Yeni Zelanda’da Katılımcı Kentsel Gelişim Deneyimi ve Te Aranga Kültürel Çevre Stratejisi Kavramı. Kent Akademisi, 18(2), 964-986. https://doi.org/10.35674/kent.1510810
AMA
1.Özyalvaç AN. Yeni Zelanda’da Katılımcı Kentsel Gelişim Deneyimi ve Te Aranga Kültürel Çevre Stratejisi Kavramı. Kent Akademisi. 2025;18(2):964-986. doi:10.35674/kent.1510810
Chicago
Özyalvaç, Ali Naci. 2025. “Yeni Zelanda’da Katılımcı Kentsel Gelişim Deneyimi ve Te Aranga Kültürel Çevre Stratejisi Kavramı”. Kent Akademisi 18 (2): 964-86. https://doi.org/10.35674/kent.1510810.
EndNote
Özyalvaç AN (01 Mart 2025) Yeni Zelanda’da Katılımcı Kentsel Gelişim Deneyimi ve Te Aranga Kültürel Çevre Stratejisi Kavramı. Kent Akademisi 18 2 964–986.
IEEE
[1]A. N. Özyalvaç, “Yeni Zelanda’da Katılımcı Kentsel Gelişim Deneyimi ve Te Aranga Kültürel Çevre Stratejisi Kavramı”, Kent Akademisi, c. 18, sy 2, ss. 964–986, Mar. 2025, doi: 10.35674/kent.1510810.
ISNAD
Özyalvaç, Ali Naci. “Yeni Zelanda’da Katılımcı Kentsel Gelişim Deneyimi ve Te Aranga Kültürel Çevre Stratejisi Kavramı”. Kent Akademisi 18/2 (01 Mart 2025): 964-986. https://doi.org/10.35674/kent.1510810.
JAMA
1.Özyalvaç AN. Yeni Zelanda’da Katılımcı Kentsel Gelişim Deneyimi ve Te Aranga Kültürel Çevre Stratejisi Kavramı. Kent Akademisi. 2025;18:964–986.
MLA
Özyalvaç, Ali Naci. “Yeni Zelanda’da Katılımcı Kentsel Gelişim Deneyimi ve Te Aranga Kültürel Çevre Stratejisi Kavramı”. Kent Akademisi, c. 18, sy 2, Mart 2025, ss. 964-86, doi:10.35674/kent.1510810.
Vancouver
1.Ali Naci Özyalvaç. Yeni Zelanda’da Katılımcı Kentsel Gelişim Deneyimi ve Te Aranga Kültürel Çevre Stratejisi Kavramı. Kent Akademisi. 01 Mart 2025;18(2):964-86. doi:10.35674/kent.1510810

International Refereed and Indexed Journal of Urban Culture and Management | Kent Kültürü ve Yönetimi Uluslararası Hakemli İndeksli Dergi

Bilgi, İletişim, Kültür, Sanat ve Medya Hizmetleri (ICAM Network) www.icamnetwork.net

Executive Office: Ahmet Emin Fidan Culture and Research Center, Evkaf Neigh. No: 34 Fatsa Ordu
Tel: +90452 310 20 30 Faks: +90452 310 20 30 | E-Mail: (int): info@icamnetwork.net | (TR) bilgi@icamnetwork.net