Et Üretim Tesislerindeki Tehditler ve Riskler: Bir Risk Analizi

Öz

Etlerin sağlıklı bir şekilde toplumun tüketimine sunulması mezbahalardaki işlem süreçlerine ve bu alandaki çalışanların sağlık güvenliğine bağlıdır. Bu tür işyerlerinde hijyen kurallarına uyulması, gıda güvenliği ve zoonoz hastalıkların önlenmesi açısından toplum sağlığını doğrudan etkileyen bir konudur. Bu anlamda da mezbahalar oldukça kritik bir öneme sahiptir ve iş sağlığı güvenliği açısından prosedürlerin eksiksiz gerçekleştirilmesi gerekir. Etkili bir risk yönetimi ile çalışanlara zarar verebilecek potansiyel tehlikeler kontrol altına alınabilir. Risk analizleri risk yönetiminde tehlike ve risklerinin belirlendiği, önlemlerin değerlendirildiği önemli bir aşamadır. Mevcut çalışmada mezbahada yer alan faaliyetlere dair bir risk analizi yapılmıştır. Risk analizi yapılmadan önce literatürdeki ilgili çalışmalar incelenmiş, ne tür tehlikelerin olduğu ve hangi risklerin gerçekleşebileceği araştırılmıştır. Yöntem olarak iş sağlığı ve güvenliğinde sıklıkla kullanılan sistematik yöntemlerden biri olan L- tipi matris tercih edilmiştir. Risk analizinde hayvanların kabulünden sevkiyatına kadar geçen 10 faaliyete ilişkin 37 tehlike belirlenmiştir. Bu tehlikelerin 3’ü yüksek risk, 26’sı orta risk,8’i düşük risk puanına sahiptir. Kesim kabininde ve deri yüzme faaliyetlerindeki kesici aletler tehlikesi ile yetersiz psikolojideki çalışan tehlikesi en yüksek risk skoruna sahiptir. Risk analizlerinin sonuçları kabul edilebilir seviyelerde olsa dahi işletme koşullarındaki değişkenlik ve ortaya çıkabilecek yeni riskler göz önünde bulundurularak risk analizi belirli sürelerde tekrarlanmalıdır. Çalışma mezbaha çalışanlarının sağlık ve güvenliğinin artırılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Mezbahalar
• Risk faktörleri
• İş sağlığı ve güvenliği
• Risk analizi

Threats and Risks in Meat Production Facilities: A Risk Analysis

Öz

Providing meat for public consumption in a healthy way depends on the processing processes in slaughterhouses and the health safety of the employees in this field. Compliance with hygiene rules in such workplaces is an issue that directly affects public health in terms of food safety and prevention of zoonotic diseases. In this sense, slaughterhouses have a very critical importance and procedures must be carried out completely in terms of occupational health and safety. With effective risk management, potential hazards that may harm employees can be controlled. Risk analysis is an important stage in risk management where hazards and risks are determined and precautions are evaluated. In the current study, a risk analysis was conducted on the activities in the slaughterhouse. Before performing the risk analysis, relevant studies in the literature were examined, what kind of dangers existed and what risks could occur were investigated. As a method, L-type matrix, which is one of the systematic methods frequently used in occupational health and safety, was preferred. In the risk analysis, 37 hazards were identified related to 10 activities from the acceptance of the animals to their shipment. 3 of these hazards have a high risk score, 26 have a medium risk score, and 8 have a low risk score. The danger of cutting tools in the slaughterhouse and skinning activities and the danger of employees with inadequate psychology have the highest risk score. Even if the results of risk analysis are at acceptable levels, risk analysis should be repeated at certain intervals, taking into account the variability in operating conditions and new risks that may arise. The study aims to contribute to improving the health and safety of slaughterhouse workers.

Anahtar Kelimeler

• Slaughterhouses
• Risk factors
• Occupational health and safety
• Risk analysis.

Kaynakça

1. Abdullahi, A., Hassan, A.B., Kadarman, N., Junaidu, Y.M., Adeyemo, O.K.ve Lua, P.L. (2016), Occupational hazards among the abattoir workers associated with noncompliance to the meat processing and waste disposal laws in Malaysia. Risk Management and Healthcare Policy, 9, 157- 163.
2. Açıkgöz, S., Göl, İ.(2023), Halk Sağlığı Hemşireliği Perspektifinden Zoonozlarla Bulaşan Hastalıklar. STED. 32(2),146-55.
3. Awosile, B., Oseni, O. ve Omoshaba, E. (2013), Hazards exposures of workers of animal related occupations in Abeokuta Southwestern, Nigeria. Journal of Veterinary Advances 3 (1), 9-19.
4. Badri, A., Gbodossou, A. ve Nadeau, S. (2012), Occupational health and safety risks: Towards the integration into project management. Safety Science, 50, 190-198.
5. Bala, A. N. Garba, A. E. ve Yazah, A. J. (2011), Bacterial and parasitic zoonoses encountered at slaughterin Maiduguri abattoir, North eastern Nigeria. Veterinary World, 4 (10),437-443.
6. Biçer Ş. (2016), Kırmızı Et Üretiminde Faaliyet Gösteren Bir İşletmede Risk Değerlendirmesi. İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Tezi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı.
7. Cordış, I. V., Mihaiu, M., Tăbăran, A., Dan, S. D., Reget, O. ve Cordea, D. (2015), Hazard Assessment and Risk Analysis in Two Pork Slaughterhouses. Bulletin of the University of Agricultural Sciences & Veterinary Medicine Cluj-Napoca. Veterinary Medicine, 72(2).
8. Doğan, O., Bozbeyoğlu, P. & Erkoç N.(2023). Evaluation of Risks by L-Type (5x5) Matrix Method in an Ore Concentration Structure: A Case Study. International Journal of Innovative Approaches in Science Research. 7(3),75-90

9. Çeliktaş, B.,Ünlü, N.(2018). Risk Değerlendirme Karar Matrisi Yöntemi Kullanarak Örnek Bir Risk Değerlendirme Raporunun Oluşturulması. The Journal of Academic Social Science Studies.65,483-504.
10. Escudero-Pérez, B., Lalande, A., Mathieu, C., Lawrence, P. (2023), Host–Pathogen Interactions Influencing Zoonotic Spillover Potential and Transmission in Humans. Viruses. 15(3),599.
11. Gandon, L. F. M., Ferraz, R. R. N., Pavan, L. M. B. ve Zaions, A. P. D. R. E. (2017), Redução das faltas e dos acidentes de trabalho com base na implementação de melhorias ergonômicas na linha de produção de um frigorífico gaúcho. Revista Eletronica Gestão & Saúde, 8(1), 92–113
12. Górny, A. (2019), Assessment and management of risk in improving the OHS Management System. System Safety: Human-Technical Facility-Environment, 1(1), 105-111.
13. Göçmen, Y. (2016), Mezbahaların İş Sağlığı ve Güvenliği Yönünden İncelenmesi ve Risk Değerlendirmesi Uygulaması. İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Tezi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı.
14. Kabakulak, T. (2019). Bir Tekstil İşletmesinde Risk Değerlendirme Uygulaması: 5x5 Matris ve HAZOP. Karaelmas İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi, 3(2), 97‐111.
15. Kilbom, Å. (1994), Repetitive work of the upper extremity: Part II- The scientific basis (knowledge base) for the guide. International Journal of Industrial Ergonomics, 14, 59–86.
16. Leibler, J. H., Janulewicz, P. A. ve Perry M. J. (2017), Prevalence of serious psychological distress among slaughterhouse workers at a United States beef packing plant. Work.57(1), 105–109.
17. Leka, S., Cox, T. ve Zwetsloot, G. (2008), The European Framework for Psychosocial Risk Management: PRIMA-EF.1-16. Institute of Work, Health and Organizations, Nottingham, U.K.
18. Loh, E. H., Zambrana-Torrelio, C., Olival, K. J., Bogich, T. L., Johnson, C. K., Mazet, J. A.,Karesh,W. & Daszak, P. (2015). Targeting transmission pathways for emerging zoonotic disease surveillance and control. Vector-Borne and Zoonotic Diseases, 15(7), 432-437.
19. Marzoque, H. J., Cunha, R. F. da., Lima, C. M. G., Nogueira, R. L., Machado, V. E. A.ve Nääs, I. A. (2021), Work Safety in slaughterhouses: general aspects. Research, Society and Development, 10(1),1-10
20. Mendes, L., Santos, H. B. ve Ichikawa, E. Y. (2017), Health and Safety at Work: Analysis from the Brazilian Documentary Film Flesh and Bone. Safety and Health at Work, 8(4), 347–355.)
21. Mutlu, T. (2017), Kırmızı Et Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliğinin Değerlendirilmesi. Yüksek lisans Tezi. Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
22. Omidi, F., Dehghani, F., Fallahzadeh, R. A., Miri, M., Taghavi, M. ve Eynipour, A. (2019), Probabilistic risk assessment of occupational exposure to volatile organic compounds in the rendering plant of a poultry slaughterhouse. Ecotoxicology and environmental safety, 176, 132-136.
23. Özkılıç, Ö. (2005), İş Sağlığı ve Güvenliği, Yönetim Sistemleri ve Risk Değerlendirme Metodolojileri. Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK).336
24. Platon, S., Daniel Dan, S., Mihaiu, M., Lapusan, A., Mihaiu, R.ve Taulescu, C. (2011), Risk analysis in a poultry slaughtering unit. Bulletin of the University of Agricultural Sciences & Veterinary Medicine Cluj-Napoca. Veterinary Medicine, 68(2).
25. Ramos, S., Igrejas, G., Capelo-Martinez, J.L. ve Poeta, P. (2012), Antibiotic resistance and mechanisms implicated in fecal enterococci recovered from pigs, cattle and sheep in a Portuguese slaughterhouse. Ann Microbiol ,62, 1485–1494
26. Resmî Gazete (1954). 6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun. 18 Mart 1954. https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.3.6343.pdf
27. Rodrigues, M. A. ve Lenza, C. P. (2018), Direito ambiental esquematizado: Saraiva. Erişim adresi: https://www.vigilantesdagestao.org.br/wp-content/uploads/2020/05/Direito_Ambiental_Esquematizado.pdf
28. Slade, J. ve Alleyne, E. (2023), The Psychological Impact of Slaughterhouse Employment: A Systematic Literature Review. Trauma, Violence, & Abuse, 24(2), 429-440.
29. Soykan, O. (2018). Endüstriyel Balıkçı Gemilerinde L Tipi Matris Yöntemi ile Risk Değerlendirmesi ve Kullanılabilirliği. Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences, 35(2), 207-217.
30. Taylor L. S. ve Woolhouse, M. (2001), Risk factors for human disease emergence. Philosophical transaction of Royal Society Biological Sciences, 356(1411):983–989.
31. Tirloni, A. S., Dos Reis, D. C., Tirloni, S. F., ve Moro, A. R. P. (2020), Exertion Perception When Performing Cutting Tasks in Poultry Slaughterhouses: Risk Assessment of Developing Musculoskeletal Disorders. International journal of environmental research and public health, 17(24), 9534.
32. Tirloni, A.S., Dos Reis D.C., Ramos, E. ve Moro, A.R.P. (2017), Thermographic Evaluation of the Hands of Pig Slaughterhouse Workers Exposed to Cold Temperatures. International Journal of Environmental Research and Public Health. 14(8):838.
33. Vogel, K., Karltun, J., Eklund, J. ve Engkvist, I. L. (2013), Improving meat cutters' work: Changes and effects following an intervention. Applied Ergonomics, 44(6), 996–1003.
34. Wahyuni, H. C., Vanany, I. ve Ciptomulyono, U. (2020), Risk assessment for food safety in chicken slaughterhouse industry. [Konferans sunumu]. 2020 IEEE International Conference on Industrial Engineering and Engineering Management (IEEM), Singapore, 1103-1106,
35. Weese, J.S., Peregrine, A.S., Armstrong, J. (2002). Occupational health and safety in small animal veterinary practice: Part I--nonparasitic zoonotic diseases. Can Vet J. 43(8),631-6.
36. Yazıcı M. (2019), İş sağlığı ve Güvenliğinde Risk Yönetimi. Beta Yayınları.İstanbul