Evaluation of Ports That Can Become Green Ports in Turkey Using the ANP-BOCR Method

Öz

Green ports are important elements that enable the development of the urban economy and the implementation of sustainable environmental strategies. In this study, the aim is to evaluate the potential of ports operating in Turkey to obtain green port certification. For this purpose, using data from the sector reports, the ports with the highest regional container handling amounts (TEU) and without green port certification were selected as the alternatives of the study. The criteria of the study were determined within the framework of comprehensive literature research and the opinion suggestions of experts. Analytic Network Process (ANP) - Benefit, Opportunity, Cost, Risk (BOCR) approach, which is a Multi-Criteria Decision Making (MCDM) technique, was utilized to solve the problem. Accordingly, the criterion with the highest impact on green port certification is reducing air pollution (0.049), while the criteria with the least impact are the use of cold ironing and ship speed reduction technology (0.015) and no penalty pricing in port fees (0.015). Mersin International Port (0.055) was determined as the alternative with the highest potential to be certified as a green port.

Anahtar Kelimeler

• ANP
• BOCR
• Eco Port
• Green Port
• Environmental Sustainability

Türkiye’de Yeşil Liman Olabilecek Limanların ANP-BOCR Yöntemi ile Değerlendirilmesi

Öz

Yeşil limanlar, kentsel ekonominin gelişmesine ve sürdürülebilir çevresel stratejilerin uygulanmasına imkân sağlayan önemli unsurlardandır. Bu araştırmada, Türkiye’de faaliyet gerçekleştiren limanların yeşil liman sertifikasına sahip olma potansiyellerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda sektör raporlarında yer alan veriler çerçevesinde bölgesel anlamda konteyner elleçleme miktarı (TEU) en fazla olup yeşil liman sertifikasyonu olmayan limanlar çalışmanın alternatiflerini oluşturmuştur. Çalışmanın kriterleri ise kapsamlı bir literatür araştırması ve uzmanların görüş önerileri çerçevesinde belirlenmiştir. Problemin çözümünde ise bir Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) tekniği olan Analitik Ağ Süreci (ANP)- Fayda, Fırsat, Maliyet, Risk (BOCR) yaklaşımından faydalanılmıştır. Buna göre yeşil liman sertifikasyonu sahipliğinde en fazla etkiye sahip olan kriter hava kirliliğini azaltmak (0,049) olmuş iken, en az etkiye sahip kriterler ise soğuk ütüleme ve gemi hızı düşürme teknolojisi kullanılması (0,015) ile liman ücretlerinde ceza fiyatlandırması yapılmaması (0,015) olarak tespit edilmiştir. Mersin International Port (0,055) ise yeşil liman sertifikasına sahip olma potansiyeli en yüksek alternatif olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• ANP
• BOCR
• Eko Liman
• Yeşil Liman
• Çevresel Sürdürülebilirlik

Kaynakça

1. Abood, K. A., Asce, F., Ph. D. ve P, E. (2007). Sustainable and green ports: application of sustainability principles to port development and operation. 30 Years of Sharing Ideas: 1997-2007, 1-10.
2. Acciaro, M., Ghiara, H. ve Cusano, M. I. (2014). Energy management in seaports: A new role for port authorities. Energy Policy, 71, 4-12.
3. Adams, M., Quinonez, P., Pallis, A. A. ve Wakeman, T. H. (2009). Environmental issues in port competitiveness. The Atlantic Gateway Research Initiative, 7.
4. Akgül, B. (2017). Green port/eco port project-applications and procedures in Turkey. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. IOP Publishing, 95, 042063.
5. Akın, M. (2020). Yeşil limanlarda performans kriterlerinin değerlendirilmesi üzerine nicel bir araştırma. (Yüksek Lisans Tezi). İskenderun Teknik Üniversitesi/Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü, İskenderun.
6. Akın, M. ve Ateş, A. (2021). Türkiye limanları için yeşil liman performans kriterlerinin önem sıralamasının belirlenmesi üzerine nicel bir araştırma. International Social Sciences Studies Journal, 7 (78), 840-848.
7. Alnıpak, S. ve Yorulmaz, M. (2019). Limanlarımızda sürdürülebilir çevre yönetimi: yeşil liman kavramı. VI. Yıldız Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi, Tam Metin Bildiri Kitabı, 95.
8. Anastasopoulos, D., Kolios, S. ve Stylios, Chrysostomos. (2011). How will Greek ports become green ports. Geo-Eco-Marina, 17, 73-80.

9. Aregall, M. G., Bergqvist, R. ve Monios, J. (2018). A global review of the hinterland dimension of green port strategies. Transportation Research Part D, 59, 23-34.
10. Arena, F., Malara, G., Musolino, G., Rindane, C., Ramolo, A. ve Vitetta, A. (2018). From green-energy to green-logistics: A pilot study in an Italian port area. Transportation Research Procedia, 30, 111-118.
11. Aşkın, Ö., Kaya Özbağ, G. ve Gezgen, B. (2024). Yeşil insan kaynakları uygulamalarının yeşil liman performansına etkileri: yeşil farkındalığın aracı ve düzenleyici etkisi. International Business Congress, May 9-11, 2024 Kocaeli/Türkiye.
12. Ateş, A. ve Akın, M. (2014). Türkiye’de yeşil liman kavramı ve yasal çerçevesi. Akademik Platform Dergisi, 174-181.
13. Badurina, P., Cukrov, M. ve Dundovic, C. (2017). Contribution to the implementation of green port concept in. Scientific Journal of Maritime Research, 31 (1), 10-17.
14. Bal, K. (2014). Liman işletmelerinde ISO 14001 çevre yönetim sistemi standardı ve uygulama örneği. (Yüksek lisans tezi). Okan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
15. Balık, İ. (2023). Antalya limanı’nın Türkiye’de elleçlenen yük içerisindeki payı ve yakın çevresindeki limanlar ile karşılaştırmalı yük analizi. Kent Akademisi, 16 (3), 1437-1456.
16. Barnes-Dabban, H., Tatenhove, J. P. M., Koppen, K. C. S. A. ve Termeer, K. J. A. M. (2017). Institutionalizing environmental reform with sense-making: West and central Africa ports and the green port phenomenon. Marine Policy, 86, 111-120.
17. Bjerkan, K. Y. ve Seter, H. (2019). Reviewing tools and technologies for sustainable ports: Does research enable decision making in ports. Transportation Research Part D: Transport and Environment, 72, 243-260.
18. Boran, M. ve Alkan, N. (2018). Liman operasyonlarının çevresel etkileri. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 8(2), 99-105.
19. Bottero, M. ve Ferretti, V. (2011). An analytic network process-based approach for location problems: The case of a new waste incinerator plant in the province of Torino (Italy). Journal of Multi‐Criteria Decision Analysis, 17, 3-4: 63:84.
20. Burçak, U. ve Kuleyin, B. (2016). Evaluation of green performance indicators’ priority perception in terms of sustainable port concept: a comparative analysis for Turkish ports. I.Uluslararası Gemi ve Deniz Teknolojileri Kongresi.
21. Carballo Penela, A., Mateo-Mantecon, I., Domenech, J. L. ve Coto-Millan, P. (2012). From the motorways of the sea to the green corridors’ carbon footprint: the case of a port in Spain. Journal of Environmental Planning and Management, 55(6), 765-782.
22. Chang, C. C. ve Wang, C. M. (2011). Evaluating the effects of green port policy: Case study of Kaohsiung harbor in Taiwan. Transportation Research Part D: Transport and Environment, 17, 185-189.
23. Chen, J., Zheng, T., Garg, A., Xu, L., Li, S. ve Fei, Y. (2019). Alternative maritime power application as a green port strategy: Barriers in China. Journal of Cleaner Production, 213, 825-837.
24. Chengpeng, W., Di, Z., Xinping, Y. ve Zaili, Y. (2018). A novel model for the quantitative evaluation of green port development: A case study of major ports in China. Transportation Research Part D: Transport and Environment, 61, 431-443.
25. Chiu, R. H., Lin, L. H. ve Ting, S. C. (2014). Evaluation of green port factors and performance: A fuzzy ahp analysis. Mathematical Problems in Engineering.
26. Cusano, M. I. (2013). Green ports policy: An assessment of major threats and main strategies in ports. Proceedings of the XV Riunione Scientifica della Societa Italiana di Economia dei Transporti e della Logistica (SIET).
27. Dai, Q. ve Yang, J. (2020). A distributionally robust chance-constrained approach for modeling demand uncertainty in green port-hinterland transportation network optimization. Green Port-Hinterland Transportation Network Optimization, 12 (9), 1492.
28. Danışman, İ. K. ve Özalp, A. G. (2016). Karbon ayak izinin azaltılmasında yeşil liman uygulamasının rolü: Marport örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, 8, 99-166.
29. Darbra, R. M., Ronza, T. A., Stojanovic, T. A., Wooldridge, C. ve Casal, J. (2005). A procedure for identifying significant environmental aspects in sea ports. Marine Pollution Bulletin, 50 (8), 866–874.
30. Davarzani, H., Fahimnia, B., Bell, M. ve Sarkis, J. (2015). Greening ports and maritime logistics: A review. Transportation Research Part D: Transport and Environment, 48, 473-487.
31. Demirci, M. ve Arıcan, O.H. (2024). Borusan limanı’nın ‘çevresel performansı ve yeşil liman uygulamaları’. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 10(01), 16-27.
32. Deniz Ticaret Odası (DTO) (2020). Denizcilik sektör raporu.
33. Du, K., Manios, J. ve Wang, Y. (2019). Green port strategies in China. Green Ports Elsevier, 211-229.
34. Dulebenets, M. A. (2017). Green vessels scheduling in liner shipping: Modeling carbon dioxide emission costs in sea and at ports of call. International Journal of Transportation Science and Technology, 7 (1), 26-44.
35. Elzarka, S. ve Elgazzar, S. (2015). Green port performance index for sustainable ports in Egypt: A fuzzy ahp approach. Research Gate Journal, 1-11.
36. Esmer, S., Çetin, İ. B. ve Tuna, O. (2010). A simulation for optimum terminal truck number in a Turkish port based on lean and green concept. The Asian Journal of Shipping and Logistics, 26(2), 277-296.
37. Fahdi, S., Elkhechafi, M. ve Hachimi, H. (2019). Green port in blue ocean: Optimization of energy in Asian ports. 5th International Conference on Optimization and Applications (ICOA), 1-4.
38. Fathallah, A. Z. M., Ariana, I. M., Putra, G. H. ve Ma’ruf, B. (2021). Conceptual design of the LNG dual-fuel system for harbour tug towards Indonesia Greenport. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 012037.
39. Fedai, A. ve Madran, C. (2015). Sürdürülebilir liman yönetimi ve Antalya’da iki yat limanında vaka incelemesi. II. Ulusal Liman Kongresi.
40. Gibbs, D., Rigot-Muller, P., Mangan, J. ve Lalwani, C. (2013). The role of sea ports in end-to-end maritime transport Chain emissions. Energy Policy, 64, 337-348.
41. Goh, M. (2010). Green ports and green shipping: Singapore’s contribution. Presentation at World Ocean Forum, 278-286.
42. Gonzalez-Aregall, M. ve Bergqvist, R. (2020). Green port initiatives for a more sustainable port-city interaction: The case study of Barcelona. Maritime Transport and Regional Sustainability, 109-132.
43. Gültepe-Mataracı, G. D. (2016). Yeşil liman yaklaşımı ve liman işletmelerinde sürdürülebilirlik. (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
44. Ilık, M. (2020). Tatvan limanının yeşil liman kriterleri açısından değerlendirilmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Bitlis Eren Üniversitesi ve Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitlis.
45. Kang, D. ve Kim, S. (2017). Conceptual model development of sustainability practices: The case of port operations for collaboration and governance. Journal of Sustainability, 9 (12), 2333.
46. Karakaş, S., Acar, A. Z. ve Kırmızı, M. (2018). Konteyner terminal operasyonlarının akıllı ve yeşil bakış açıları ile incelenmesi. 7. Ulusal Lojistik ve Tedarik Zinciri Kongresi, 403-412.
47. Korucuk, S. ve Memiş, S. (2019). Yeşil liman uygulamaları performans kriterlerinin DEMATEL yöntemi ile önceliklendirilmesi: İstanbul örneği. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7 (16), 134-148.
48. Kotowska, İ. (2016). Policies applied by seaport authorities to create sustainable development in port cities. Transportation Research Procedia ,16, 236 – 243.
49. Köseoğlu, M. C. ve Solmaz, M. S. (2019). Yeşil liman yaklaşımı: Türkiye ve dünya yeşil liman ölçütlerinin karşılaştırmalı bir değerlendirmesi. IV. Ulusal Liman Kongresi.
50. Lam, J. S. L. ve Notteboom, T. (2014). The greening of ports: A comparison of port management tools used by leading ports in Asia and Europe. A Transnational Transdisciplinary Journal, 34(2), 169-189.
51. Lam, J. S. L. ve Voorde, E. V. D. (2012). Green port strategy for sustainable growth and development. International Forum on Shipping, Ports and Airports (IFSPA).
52. Lam, S. L. L. ve Li, K. X. (2019). Green port marketing for sustainable growth and development. Transport Policy, 84, 73-81.
53. Lawer, E. T., Herbeck, J. ve Flitner, M. (2019). Selective adoption: How port authorities in Europe and west Africa engage with the globalizing green port idea. Journal of Sustainability, 11 (18), 5119.
54. Lee, T. ve Nam, H. (2017). A study on green shipping in major countries: In the view of shipyards, shipping companies, ports, and policies. The Asian Journal of Shipping and Logistics, 33(4), 253-262.
55. Marzantowicz, L. ve Dembinska, İ. (2018). The reasons for the implementation of the concept of green port in sea ports of China. Logistics and Transport, 37, 121-128.
56. Morales-Caselles, C., Rico, A., Abbondanzi, F., Campisi, T., Iacondini, A., Riba, I. ve DelValls, A. (2008). Assessing sediment quality in Spanish ports using a green alga bioassay. Ciencias Marinas, 34(3), 329–337.
57. Munim, Z. H., Sornn-Friese, H. ve Dushenko, M. (2020). Identifying the appropriate governance model for green port management: Applying Analytic Network Process and Best-Worst methods to ports in the Indian Ocean Rim. Journal of Cleaner Production, 268, 122156.
58. Musyarofah, S.A., Tontowi, A.E., Masruroh, N.A. ve Wibowo, B.S. (2024). Constructing a new index for measuring industrial estate readiness using the analytic network process (ANP) approach. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, https://doi.org/10.1016/j.joitmc.2025.100467.
59. Özdemir, Ü. (2018). Türkiye’de Yeşil liman uygulamaları üzerine bir değerlendirme örneği. Social Sciences Studies Journal, 4 (16), 1209-1218.
60. Özispa, N. ve Arabelen, G. (2021). Limanların sürdürülebilirlik stratejilerinin AHP yaklaşımı ile önceliklendirilmesi. Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 16 (63), 1430-1453.
61. Özsever, E., Köseoğlu, M. C. ve Şıhmantepe, A. (2019). Türkiye yeşil liman ölçütleri: Gürültünün bir ölçüt olarak incelenmesi. IV. Ulusal Liman Kongresi, 7-8.
62. Park, J. Y. ve Yeo, G. T. (2012). An evaluation of greenness of major Korean ports: a fuzzy set approach. The Asian Journal of Shipping and Logistics, 28 (1), 67-82.
63. Pavlic, B., Cepak, F., Sucıc, B., Peckaj, M. ve Kandus, B. (2014). Sustainable port infrastructure, practical implementation of the green port concept. Thermal Science, 18(3), 935-948.
64. Peker, İ., Baki, B., Tanyas, M. ve Ar, İ. M. (2016). Logistics center site selection by ANP/BOCR analysis: A case study of Turkey. Journal of Intelligent & Fuzzy Systems, 30 (4), 2383-2396.
65. Peng, Y., Li, X., Wang, W., Wei, Z., Bing, X. ve Song, X. (2019). A method for determining the allocation strategy of on-shore power supply from a green container terminal perspective. Ocean & Coastal Management, 167, 158-175.
66. Peng, Y., Liu, H., Li, X., Huang, J. ve Wang, W. (2020). Machine learning method for energy consumption prediction of ships in port considering green ports. Journal of Cleaner Production, 264, 121564.
67. Roh, S., Thai, V. V. ve Wong, Y. D. (2016). Towards sustainable ASEAN Port development: Challenges and opportunities for Vietnamese ports. The Asian. Journal of Shipping and Logistics, 32 (2), 107-118.
68. Saaty, T. L. (1999). Fundamentals of the analytic network process. Proceedings of the 5th international symposium on the analytic hierarchy process, 12-14.
69. Saaty, T. L. (2004). Fundamentals of the analytic network process-multiple networks with benefits, costs, opportunities and risks. Journal of Systems Science and Systems Engineering, 13 (3), 348-379.
70. Saaty, T. L. (2009). Applications of analytic network process in entertainment.
71. Sanrı, Ö. (2021). Yeşil limanlar üzerine içerik analizi, 2009-2020. Beykoz Akademi Dergisi, 9(2), 50-72.
72. Satır, T. ve Doğan-Sağlamtimur, N. (2018). The protection of marine aquatic life: Green port (ecoport) model inspired by green port concept in selected ports from Turkey. Europe and the Usa, Periodicals of Engineering and Natural Sciences, 6 (1), 120-129.
73. Saxe, H. ve Larsen, T. (2004). Air pollution from ships in three Danish ports. Atmospheric Environment, 38, 4057-4067.
74. Schenone, C., Pittaluga, I., Repetto, S. ve Borelli, D. (2014). Noise pollution management in ports: A brief review and the EU mesp project experience. The 21st International Congress on Sound and Vibration, 13-17.
75. Schipper, C. A., Vreugdenhil, H. ve Jong, M. P. C. (2017). A sustainability assessment of ports and port-city plans: comparing ambitions with achievements. Transportation Research Part D: Transport and Environment, 57, 84-111.
76. Shafaghat, A., Keyvanfar, A. ve Ket, C.W. (2022). A decision support tool for evaluating the wildlife corridor design and conservation performance using analytic network process (ANP). Journal of Nature Conservation, 70, 1-11.
77. Solmaz, M. S., Başkaya, A., Savaş, A. ve Akman, M. (2019). Yenilenebilir enerjinin gemilerde kullanılması: bir yağ barcına kurulan hibrit sistemin ekonomik ve çevresel analizi ile optimizasyonu. Journal of ETA Maritime Science, 7(2), 179-191.
78. Spengler, T. ve Tovar, B. (2021). Potential of cold-ironing for the reduction of externalities from in-port shipping emissions: The state-owned Spanish port system case. Journal of Environmental Management, 279, 111807.
79. Teerawattana, R. ve Yang, Y. C. (2019). Environmental performance indicators for green port policy evaluation: Case study of laem Chabang port. The Asian Journal of Shipping and Logistics, 35(1), 63-69.
80. Torozzi, C. ve Vaccaro, R. (2000). Environmental impact of port activities. WIT Transactions on The Built Environment, 51.
81. Tutak, E. (2023). Deniz güvenliğinde 21. yüzyıl tehditlerinin ahp yöntemiyle değerlendirilmesi. Güvenlik Stratejileri Dergisi, 19 (44), 101-37.
82. Tuzkaya, G., Önüt, S., Tuzkaya, U. R. ve Gülsün, B. (2008). An analytic network process approach for locating undesirable facilities: An example from Istanbul, Turkey. Journal of Environmental Management, 88, 970-983.
83. Venkatesh, SB. ve Sriraman, V. P. (2020). A notional research on implementing green port strategy at the new Mangalore port trust. International Journal of Management, 11 (10), 1210-1220.
84. Vural, Ö. ve Acer A. (2024). Yeşil liman kriterlerinin swara yöntemi ile değerlendirilmesi. Örgütlerin Yönetimi Dergisi, 1(01), 1–14.
85. Wakeman, R. (1996). What is a sustainable port? The relationship between ports and their regions. Journal of Urban Technology, 3(2), 65-79.
86. Walker, T. R., Adebambo, O., Feijoo, M. C. D. A., Elhaimer, E., Hossain, T., Edwards, S. J., Morrison, C. E., Romo, J., Sharma, N., Taylor, S. ve Zomorodi, S. (2019). Environmental effects of marine transportation. World Seas: An Environmental Evaluation Academic Press, 505-530.
87. Wang, H., Huo, D. ve Ortiz, J. (2015). Assessing energy efficiency of port operations in china: A case study on sustainable development of green ports. Open Journal of Social Sciences, 3, 28-33.
88. Wijnmalen, D. J. D. (2007). Analysis of benefits, opportunities, costs, and risks (BOCR) with the AHP–ANP: A critical validation. Mathematical and Computer Modelling, 46, 7-8, 892-905.
89. Winnes, H., Styhre, L. ve Fridell, E. (2015). Reducing GHG emissions from ships in port areas. Research in Transportation Business & Management, 17, 73-82.
90. Wu, X., Zhang, L. ve Yang, H. C. (2020). Integration of eco-centric views of sustainability in port planning. Journal of Sustainability, 12 (7), 2971.
91. Xu, G. ve Dadi, Z. (2020). Study on evaluation system of green port development. E3S Web of Conferences EDP Sciences, 05012.
92. Yahya, N. (2019). Adopting a green port standard for world’s sustainability. Journal of Arts & Social Sciences, 2 (1), 1-11.
93. Yakan Dündar, S. D. (2020). Observing the water quality in the vicinity of green ports located in the Marmara sea, Turkey. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(1), 1-13.
94. Yalılı Kılıç, M. ve Adalı, S. (2020). Deniz ulaşımından kaynaklanan gürültü kirliliğinin belirlenmesi: Bursa Güzelyalı örneği. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 25(2), 1015-1024.
95. Yang, Y. C. ve Chang, W. M. (2013). Impacts of electric rubber-tired gantries on green port performance. Research in Transportation Business & Management, 8, 67-76.
96. Yang, Y. C. ve Lin, C. L. (2013). Performance analysis of cargo-handling equipment from a green container terminal perspective. Transportation Research Part D: Transport and Environment, 23, 9-11.
97. Yapıcı, M. ve Koldemir, B. (2015). Limanlarda alternatif yenilenebilir enerji kullanımının incelenmesi. II. Ulusal Liman Kongresi.
98. Yılmaz, F. (2019). Contributions of “green-ecoport approach” to merchant trade and logistics: Comparison of practices in Turkey and the European Union (EU). Journal of Transportation and Logistics. 4 (2), 65-78.
99. Yiğit, K. (2018). Gemi teknolojisinde alternatif enerji sistemlerinin kullanım potansiyelinin incelenmesi. Gemi ve Deniz Teknolojisi Dergisi, 214, 5-18.
100. Ying, H. ve Yijun, J. (2011). Discussion on green port construction of Tianjin port. International Conference on Biology, Environment and Chemistry, 467-469.
101. Yorulmaz, M. ve Baykan, Y. (2023). Türkiye’de sürdürülebilir liman işletmeciliği ve yönetimi literatürünün değerlendirilmesi. Sürdürülebilir Çevre Dergisi, 3(1), 1-12.
102. Yorulmaz, M. ve Patruna, E. (2022). Sürdürülebilir yeşil liman algısının ve yönetiminin değerlendirilmesi. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 7(13), 148-168.
103. Yun, P.E.N.G., Xiangda, L.I., Wenyuan, W.A.N.G., Ke, L.I.U. ve Chuan, L.I. (2018). A simulation-based research on carbon emission mitigation strategies for green container terminals. Ocean Engineering, 163, 288-298.