Sustainability in Architectural Education in Türkiye

Yıl 2025, Cilt: 18 Sayı: 4, 2322 - 2362, 15.07.2025

Merve Şahin , Rüveyda Kömürlü

https://doi.org/10.35674/kent.1532171

Öz

Architectural education has an interdisciplinary education model in which the principles of functionality, aesthetics and sustainability come together, and design and technical information are provided. Architecture requires following current issues in education as well as in practice. Sustainability, green building and energy efficiency, which are among today's current issues, have a place in education. In this study, in order to evaluate the level of integration of sustainability into undergraduate and postgraduate (master's and doctoral) architecture education, to understand the current situation in Türkiye and to identify possible innovations by comparing with world examples, the course contents of architecture programs were comparatively examined, and suggestions were made regarding the functioning of the courses. The evaluations consist of three stages. In the first stage, the courses were analyzed in terms of European Credit Transfer System (ECTS) value, credit value and type (elective/compulsory), and in the second stage, the course contents were evaluated. In the third stage, course contents were comparatively evaluated, and recommendations were made within the framework of the criteria related to sustainability in the Architectural Education Charter (2023) put forward by the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) and the International Union of Architects (Union Internationale des Architectes - UIA). There are 61 state universities in Türkiye that provide architecture education. After the examinations made, it is seen that 50 universities have a rate of 81.96% by giving sustainability-themed courses in undergraduate programs. While a total of 111 courses are given, 23 of them are compulsory and 88 of them are elective. Architecture graduate education is given in 36 universities in Türkiye. It is seen that 27 of these universities have a rate of 75% by offering sustainability-themed courses. While a total of 68 courses are given in graduate education, 3 of them are compulsory and 65 of them are elective. Considering the results, the low rate of compulsory courses reduces the possibility of students to have knowledge about sustainability, green building and energy efficiency. It should not be forgotten that the first step in creating sustainability awareness is education and the rate of compulsory courses should be increased so that all students can gain this awareness.

Anahtar Kelimeler

Architecture , Education , Sustainability , Green Building , Energy Efficiency.

Türkiye’de Mimarlık Eğitiminde Sürdürülebilirliğin Yeri

Öz

Mimarlık eğitimi; işlevsellik, estetik ve sürdürülebilirlik prensiplerinin bir araya gelerek tasarım ve teknik bilgilendirmelerin yapıldığı disiplinler arası bir eğitim modeline sahiptir. Mimarlık, pratikte olduğu gibi eğitiminde de güncel konuları takip etmeyi gerektirmektedir. Günümüzün güncel konularından olan sürdürülebilirlik, yeşil bina ve enerji verimliliği başlıkları eğitimde yer edinmektedir. Bu çalışmada sürdürülebilirliğin mimarlık lisans ve lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) eğitimine entegre edilme düzeyini değerlendirmek, Türkiye'nin mevcut durumunu anlamak ve dünya örnekleriyle karşılaştırarak olası yenilikleri belirlemek amacıyla mimarlık programlarının ders içerikleri karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve derslerin işleyişine dair öneriler getirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler üç aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada dersler, Avrupa Kredi Transfer Sistemi (AKTS) değeri, kredi değeri ve türü (seçmeli/zorunlu) açısından analiz edilmiş, ikinci aşamada ders içerikleri değerlendirilmiştir. Üçüncü aşamada ise Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization- UNESCO) ve Uluslararası Mimarlar Birliği (Union Internationale des Architectes - UIA) tarafından ortaya konulan Mimarlık Eğitim Şartı’ndaki (2023) sürdürülebilirlik ile ilgili kriterler çerçevesinde ders içerikleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş ve öneriler getirilmiştir. Türkiye’de mimarlık eğitimi veren 61 devlet üniversitesi bulunmaktadır. Yapılan incelemelerin ardından lisans programlarında 50 üniversite sürdürülebilirlik temalı dersler vererek %81,96 orana sahip olduğu görülmektedir. Toplam 111 ders verilirken bunların 23 tanesi zorunlu, 88 tanesi seçmelidir. Türkiye’de 36 üniversitede mimarlık lisansüstü eğitimi verilmektedir. Bu üniversitelerden 27 üniversite sürdürülebilirlik temalı dersler vererek %75 orana sahip olduğu görülmektedir. Lisansüstü eğitimde toplam 68 ders verilirken bunların 3 tanesi zorunlu, 65 tanesi seçmelidir. Sonuçlara bakıldığında zorunlu ders oranının düşük olması öğrencilerin sürdürülebilirlik, yeşil bina ve enerji verimliliği konusunda bilgi sahibi olabilme ihtimalini azaltmaktadır. Sürdürülebilirlik bilincinin oluşturulmasında ilk adımın eğitim olduğu unutulmamalı ve tüm öğrencilerin bu bilinci kazanabilmesi için zorunlu derslerin oranı artırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Mimarlık , Eğitim , Sürdürülebilirlik , Yeşil Bina , Enerji Verimliliği.

Kaynakça

• Adıgüzel, D. Ciravoğlu, A. (2013). Environmental Approach in Interior Design Education in Turkey. International Journal of Architecture and Planning, Cilt: 1I, Sayı: 2, 164-188.
• Akgün, A., Kiraz, E.D. (2019). Sürdürülebilirlik Kavramı, Çevresel Etki Değerlendirme ve Stratejik Yaklaşım. Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği 4 Ekim. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2024. https://www.skb.gov.tr/surdurulebilirlik-kavrami-cevresel-etki-degerlendirme-ve-stratejik-yaklasim/
• Allu, E. L. A. (2014). Sustainability and Architectural Education in the University of Jos- Nigeria. Conference of the International Journal of Arts & Sciences, 07(02):99–106.
• Altomonte, S. (2011). Dikkatli Taşıyınız. Sürdürülebilirliğin Zorlukları ve Mimarlık Eğitiminin Gündemi, 41/ 29-35.
• Altomonte S. (2012). State of the Art of Environmental Sustainability in Academic Curricula and Conditions for Registration., Educate press Nottingham 2012
• Álvarez, S.P., Lee, K., Park, J., Rieh, S.Y. (2016). A Comparative Study on Sustainability in Architectural Education in Asia—With a Focus on Professional Degree Curricula. Sustainability, 8(3), 290.
• Balçık, S., Yamaçlı, R. (2023). Sürdürülebilir Kalkınma Sürecinde Mimari Tasarım Eğitimi. Online Journal of Art and Design, Cilt: 11, Sayı: 4.
• Bantanur, S., Mukherjee, M., Shankar, R. (2015). Emerging dimensions of Sustainability in Institutes of Higher Education in India. International Journal of Sustainable Built Environment, 4(2), 323-329.
• Bavilolyaei, B.F. (2012). Yeşil Okul Tasarım Kriterleri Uluslararası LEED Değerlendirme Sertifikası ve Uygulaması. Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
• Benliay, A., Gezer, N. B. (2019). Üniversite Yerleşkeleri İçin Çevresel Sürdürülebilirlik Dizinleri: Akdeniz Üniversitesi Örneği. PEYZAJ, 1(2), 40-49.
• Beringer, A., Adomßent, M. (2008). Sustainable University Research and Development: İnspecting Sustainability in Higher Education Research. Environmental Education Research, 14(6), 607–623.
• Biket, A.P., Sevimli, G (2023). Türkiye’de Mimarlık Eğitimi ve Proje yönetimi. Yakın Mimarlık Dergisi, Cilt:7, Sayı:2.
• Bilgili M. Y., Topal A. (2021). Sürdürülebilir Yükseköğretim Kurumları Oluşturulmasında Talloires Deklarasyonunun Rolü ve Önemi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 11(2).
• Bozoğlu, O., Ciğerim, E. (2022). Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir Kalkınma ve Sürdürülebilir Üniversiteler. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Studies, 2022, Cilt: 8, Sayı:18.
• Brzezicki, M., Jasiolek, A. (2021). A Survey-Based Study of Students’ Expectations vs. Experience of Sustainability Issues in Architectural Education at Wroclaw University of Science and Technology, Poland. Sustainability, 13, 10960.
• Ceylan, S. (2016). Enerji Etkin/ Sürdürülebilir Mimari Tasarım İlkelerinin Türkiye’deki Mimarlık Eğitimi ile Bütünleştirilmesi için Bir Model Önerisi. Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul.
• Ciravoğlu, A. (2020). Daha İyi Bir Mimarlık Eğitimi için… Mimarlık Dergisi, Sayı: 416.
• Çalıkuşu, A.N. (2019). Sustainability in Architectural Education: The Impact of Education on Perceptions of Sustainability. Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
• Deniz G. B. (2022). Kültürel Mirasın Korunması İçin Sürdürülebilir Miras Yönetimi: Türkiye Örneği. Kent Akademisi Dergisi, 15(3):1204-1222.
• El-Feki, S., Kenawy I. (2018). Integrating Sustainability within Architectural Education in Cairo. International Journal on: Proceedings of Science and Technology, 1-9.
• Erbaş, M. (2011). Enerji Etkin Yapı Tasarımının Etkili Elemanlarından Olan Yeşil Çatıların Dünya ve Ülkemiz Örnekleri Üzerinden Bir İncelemesi. Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi, Trabzon.
• Erbil, Y. (2008). Mimarlık Eğitiminde ‘Yaparak/ Yaşayarak Öğrenme’. New World Sciences Academy, Cilt: 3, Sayı: 3.
• Erdoğan, N.Ş., Özdoğan, M., Korkmaz, S.Z. (2021). Review of Architectural Education Processes Applied by Turkey and Member Countries of the European Unions. International Design and Art Journal, Cilt: 3, Sayı: 1.
• Erşen, A. E. (2018). Mimarlık ve Tasarım Eğitimi Üzerine. Electronic Journal of Vocational Colleges.
• Göksal, T., (2003). Mimaride Sürdürülebilirlik Teknoloji İlişkisi: Güneş Pili Uygulamaları. Arredamento Mimarlık Dergisi, Sayı:154.
• Gökuç, Y. T. (2021). The Role of Architectural Education for Sustainable Construction: A Case Study at University of Balikesir in Turkey. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, Cilt: 11, Sayı:1. Harputlugil, G.U. (2007). Mimari̇ Tasarım Süreci̇ İçinde Bina Enerji̇ Simülasyon Programı Uygulamalarının Yeri. Teknoloji, Cilt 10, Sayı: 4.
• İbrahimgil, S. (2019) Sürdürülebilirlik İlkelerinin Mimarlık Eğitimine Entegrasyonu Üzerine Bir Çalışma. Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Ankara.
• Kara, B. (2017) Türkiye’deki Mimarlık Okullarında Mimari Proje Eğitiminin Karşılaştırılmalı Analizi. Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
• Karaaslan, D.Ş., Sönmez, M., Özer, D.G. (2021). Mimarlık Eğitimi Üzerinden Mimarlığın Geleceğini Düşünmek, 5. Ulusal Yapı Kongresi̇ ve Sergisi̇ Yapı Sektöründe Çok Yönlü Kalkınma: Eğitim, Araştırma, Uygulama 28-29 Mayıs 2021.
• Kayıhan, S., Tönük, S. (2011). ‘‘Sürdürülebilirlik Bilincinin İnşa Edileceği Binalar Olma Yönü ile Temel Eğitim Okulları’’, Politeknik Dergisi, 14(2), 163-171.
• Kılıçoğlu, E.H., Ayalp, G.G. (2019). Sürdürülebilirlik Kavramının Mimarlık Eğitim Programında Yerinin Belirlenmesi. Gece Kitaplığı, Mimarlık Planlama ve Tasarım Alanında Araştırma ve Derlemeler.
• Kömürlü, R., Kalkan Ceceloğlu, D., Arditi, D. (2024). Exploring The Barriers to Managing Green Building Construction Projects and Proposed Solutions. Journal of Sustainability 2024, 16(13), 5374.
• Küçükali, U.F., Ataş, S (2020). Tasarım Eğitiminde Anlambilimin Önemi. Uluslararası Hakemli Tasarım ve Mimarlık Dergisi, Sayı: 20.
• O’Byrne, D., Dripps, W., Nicholas, K.A. (2014). Teaching and Learning Sustainability: An Assessment of the Curriculum Content and Structure of Sustainability Degree Programs in Higher Education. Sustainability Science, Cilt:10, 43-59.
• Oğuz, G.P., Özyılmaz, H., Dağtekin, E. (2008). Dicle Üniversitesi’nde Mimarlık Eğitimi. Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 13, Sayı 2.
• Özeren, E.B., Kalaycı, P.D. (2023) Türkiye Mimarlık Eğitiminin Mevcut Durumu ve Çeşitlenmeleri. Uluslararası Hakemli Tasarım Mimarlık Dergisi, Sayı:29.
• Sadek, A. (2023). Yeşil Eğitim Binalarının Ekolojik ve Ekonomik Sürdürülebilirlik Bağlamında İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimler Enstitüsü, Trabzon.
• Shari Z., Jaafar F.Z. (2006). Integration and Implementation of Sustainability in Malaysian Architectural Education. In the 40th Annual Conference of the Architectural Science Association ANZAScA, 22-24 November.
• Taşçı, B.G. (2015). Sürdürülebilirlik Eğitiminde Somut Materyal Olarak ‘’Mimarlık’’. Ekoyapı 1 Aralık. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2024. https://www.ekoyapidergisi.org/surdurulebilirlik-egitiminde-somut-materyal-olarak-mimarlik
• Tavşan, F., Yanılmaz, Z. (2019). Eğitim Yapılarında Sürdürülebilir Yaklaşımlar. Sanat ve Tasarım Dergisi, Aralık 2019;(24).
• UNESCO-UIA. (2023). UNESCO-UIA Charter for Architectural Education: 2023 Revision of the 2021 Edition.
• Yalçın, K., Şemin, F.K. (2024). Sürdürülebilir Gelişme ve Sürdürülebilir Eğitime İlişkin Öğrenci Görüşleri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 44(1), 171-207.
• Yılmaz, M.A. (2022). Türkiye’de Mimarlık Eğitimi: Öncü Mimarlık Fakültelerimizin Tarihçesi. Arkitekt 17 Mart. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2024. https://www.gzt.com/arkitekt/turkiyede-mimarlik-egitimi-oncu-mimarlik-fakultelerimizin-tarihcesi-3615654
• Woo, L., Mokhtar, M., Komoo, I., Azman, N. (2012). Education for Sustainable Development: A Review of Characteristics of Sustainability Curriculum. International Journal of Sustainable Development, 03:08.
• Yükseköğretim Kurulu -YÖK (2024). Mimarlık Programı Bulunan Tüm Üniversiteler. Erişim tarihi: 3 Nisan 2024. https://yokatlas.yok.gov.tr/lisans-bolum.php?b=10155
• Abdullah Gül Üniversitesi- AGÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mim.agu.edu.tr/duyurular
• Abdullah Gül Üniversitesi- AGÜ (2024b). Fen Bilimleri Enstitüsü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, http://fbe.agu.edu.tr/announcements
• Abdullah Gül Üniversitesi- AGÜ (2024c). Lisans Ders İçerikleri. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mim.agu.edu.tr/dersler
• Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi- ATÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik.atu.edu.tr/#!/TR/duyurular/
• Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi- ATÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.atu.edu.tr/oibs/bologna/index.aspx?lang=tr&curOp=showPac&curUnit=05&curSunit=1061# Akdeniz Üniversitesi- AKDÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Ders Programları. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik.akdeniz.edu.tr/tr/ders_programlari-2441 Akdeniz Üniversitesi- AKDÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.akdeniz.edu.tr/oibs/bologna/start.aspx?gkm=001035525311103110035505378403627637679322303667234480#
• Aksaray Üniversitesi- ASÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Lisans Programı. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mmb.aksaray.edu.tr/lisans-ders-programi
• Aksaray Üniversitesi- ASÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.aksaray.edu.tr/oibs/bologna/start.aspx?gkm=001034420333303110035505311203732236582344603444832240#
• Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi- ALKÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://stm.alanya.edu.tr/duyuru/
• Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi- ALKÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.alanya.edu.tr/oibs/bologna/index.aspx?lang=tr&curOp=showPac&curUnit=09&curSunit=10333# Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi- AYBÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://aybu.edu.tr/mimarlik/tr
• Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi- AYBÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.aybu.edu.tr/oibs/bologna/index.aspx?lang=tr&curOp=showPac&curUnit=15&curSunit=7608#
• Artvin Çoruh Üniversitesi- AÇÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik.artvin.edu.tr/tr/duyuru/tumu
• Artvin Çoruh Üniversitesi- AÇÜ (2024b). Bilgi Paketi. Nisan 2024, https://obs.artvin.edu.tr/oibs/bologna/start.aspx?gkm=001032210366603880031101356003732237679389203444838960#
• Atatürk Üniversitesi- ATAÜNİ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://birimler.atauni.edu.tr/mimarlik-bolumu/tum-duyurular/
• Atatürk Üniversitesi- ATAÜNİ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.atauni.edu.tr/moduller/dbp/eobs/icerik/anasayfa
• Balıkesir Üniversitesi- BAÜN (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://www.balikesir.edu.tr/site/tum-birim-duyuru/mimarlik-bolumu-293108
• Balıkesir Üniversitesi- BAÜN (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.balikesir.edu.tr/oibs/bologna/index.aspx?lang=tr&curOp=showPac&curUnit=36&curSunit=5246#
• Bingöl Üniversitesi- BÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mmf.bingol.edu.tr/bolumler_/mimarlik/duyurular/
• Bingöl Üniversitesi- BÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.bingol.edu.tr/oibs/bologna/index.aspx?lang=tr&curOp=showPac&curUnit=04&curSunit=1694# Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi- AİBÜ (2024a). Mimarlık Fakültesi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik.ibu.edu.tr/tr/news
• Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi- AİBÜ (2024b). Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Ders Programları. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, http://online.lisansustu.ibu.edu.tr/post/DersProgramlari/
• Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi- AİBÜ (2024c). Eğitim Kataloğu. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://ubys.ibu.edu.tr/AIS/OutcomeBasedLearning/Home/Index?culture=tr-TR
• Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi- MAKÜ (2024a). Mühendislik Mimarlık Fakültesi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mmf.mehmetakif.edu.tr/tr/contents/1039/1/-
• Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi- MAKÜ (2024b). Fen Bilimleri Enstitüsü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://fbe.mehmetakif.edu.tr/duyurular
• Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi- MAKÜ (2024c). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.mehmetakif.edu.tr/oibs/bologna/start.aspx?gkm=001035525366603880033303356003523037679355753333632240#
• Bursa Teknik Üniversitesi- BTÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mtf.btu.edu.tr/tr/mimarlik/duyuru/birim/145
• Bursa Teknik Üniversitesi- BTÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.btu.edu.tr/oibs/bologna/index.aspx#
• Bursa Uludağ Üniversitesi- BUÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://uludag.edu.tr/mimarlikbolumu/default/duyuruarsiv?page=1
• Bursa Uludağ Üniversitesi- BUÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://bilgipaketi.uludag.edu.tr/Sayfalar/UUGenelBilgi
• Çukurova Üniversitesi- ÇÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik.cu.edu.tr/mimarlik/tumduyurular
• Çukurova Üniversitesi- ÇÜ (2024b). Eğitim Öğretim Bilgi Sistemi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://eobs.cu.edu.tr/#
• Dicle Üniversitesi- DÜ (2024a). Mimarlık Fakültesi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://www.dicle.edu.tr/birimler/mimarlik-fakultesi/duyurular/tumu
• Dicle Üniversitesi- DÜ (2024b). Bilgi Paketi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.dicle.edu.tr/oibs/bologna/index.aspx?lang=tr&curOp=showPac&curUnit=45&curSunit=352#
• Dokuz Eylül Üniversitesi- DEÜ (2024a). Mimarlık Fakültesi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik.deu.edu.tr/tr/guncel-duyurular/
• Dokuz Eylül Üniversitesi- DEÜ (2024b). Bilgi Paketi Ders Kataloğu. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://debis.deu.edu.tr/ders-katalog/2023-2024/tr/index.html
• Düzce Üniversitesi- DÜ (2024a). Mimarlık Fakültesi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://w3.api.duzce.edu.tr/akademik/fakulte/stf/duyurular
• Düzce Üniversitesi- DÜ (2024b). Eğitim Öğretim Bilgi Sistemi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://bbs.duzce.edu.tr/
• Erciyes Üniversitesi- ERÜ (2024a). Mimarlık Fakültesi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik.erciyes.edu.tr/tr/duyuru/tum-duyurular
• Erciyes Üniversitesi- ERÜ (2024b). Ders Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://dbp.erciyes.edu.tr/Default.aspx
• Erzurum Teknik Üniversitesi- ETÜ (2024a). Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://erzurum.edu.tr/duyuru/index/1/1/#gsc.tab=0
• Erzurum Teknik Üniversitesi- ETÜ (2024b). Eğitim Kataloğu. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://ubys.erzurum.edu.tr/AIS/OutcomeBasedLearning/Home/Index?id=fslfx7VfJB2iVzBQFAwb8Q!xGGx!!xGGx!&culture=tr-TR
• Eskişehir Osmangazi Üniversitesi- ESOGÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://esogumimarlik.ogu.edu.tr/Duyuru/Index
• Eskişehir Osmangazi Üniversitesi- ESOGÜ (2024b). Ders Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://ects.ogu.edu.tr/
• Eskişehir Teknik Üniversitesi- ESTÜ (2024a). Mimarlık ve Tasarım Fakültesi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mtf.eskisehir.edu.tr/tr/Duyuru
• Eskişehir Teknik Üniversitesi- ESTÜ (2024b). Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://akts.eskisehir.edu.tr/tr Fırat Üniversitesi- FÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik.firat.edu.tr/announcements-all
• Fırat Üniversitesi- FÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.firat.edu.tr/oibs/bologna/start.aspx?gkm=04043552532220333003550535600229235485333453778435600#
• Gazi Üniversitesi- GÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mim-mim.gazi.edu.tr/view/announcement-list/1?Type=1
• Gazi Üniversitesi- GÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.gazi.edu.tr/oibs/bologna/index.aspx?lang=tr&curOp=showPac&curUnit=10&curSunit=106060482#
• Gaziantep Üniversitesi- GAÜN (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mim.gantep.edu.tr/duyurular.php
• Gaziantep Üniversitesi- GAÜN (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.gantep.edu.tr/oibs/bologna/start.aspx?gkm=001032210355503220032202311203627632194389203667232240#
• Gebze Teknik Üniversitesi- GTÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://www.gtu.edu.tr/kategori/754/0/display.
• Gebze Teknik Üniversitesi- GTÜ (2024b). AKTS- TYÇÇ Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://abl.gtu.edu.tr/ects/
• Harran Üniversitesi- HRÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://web.harran.edu.tr/mimarlikbolumu/tr/duyurular/
• Harran Üniversitesi- HRÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.harran.edu.tr/oibs/bologna/start.aspx?gkm=00103221033330366003220237840373222197378053667234480#
• Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi- MKÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Ders Programı. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://www.mku.edu.tr/departments.aspx?birim=174&icerik=21211
• Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi- MKÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.mku.edu.tr/oibs/bologna/start.aspx?gkm=001031105344403660034404344803836838776322303778435600
• İskenderun Teknik Üniversitesi- İSTE (2024a). Mimarlık. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://iste.edu.tr/duyuru-merkezi/mf-mim
• İskenderun Teknik Üniversitesi- İSTE (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.iste.edu.tr/oibs/bologna/start.aspx?gkm=00103663035550388003220231120229232194311153444837840#
• İstanbul Teknik Üniversitesi- İTÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://www.sis.itu.edu.tr/TR/ogrenci/ders-programi/ders-programi.php
• İstanbul Teknik Üniversitesi- İTÜ (2024b). Program Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://www.tyyc.itu.edu.tr/index.php
• İstanbul Üniversitesi- İÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik.istanbul.edu.tr/tr/duyurular/3/1
• İstanbul Üniversitesi- İÜ (2024b). Fen Bilimleri Enstitüsü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://fenbilimleri.istanbul.edu.tr/tr/duyurular/1/1
• İstanbul Üniversitesi- İÜ (2024c). Mimarlık Bölümü. Eğitim Bilgi Sistemi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://ebs.istanbul.edu.tr/home/dersprogram/?id=14377&birim=mimarlik__lisans_programi__(orgun_ogretim)&yil=2023
• İzmir Demokrasi Üniversitesi- İDÜ (2024a). Mimarlık Fakültesi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik.idu.edu.tr/allAnnounce.aspx?src=0
• İzmir Demokrasi Üniversitesi- İDÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.idu.edu.tr/oibs/bologna/index.aspx
• İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü- İYTE (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://architecture.iyte.edu.tr/duyuru/
• İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü- İYTE (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.iyte.edu.tr/oibs/bologna/start.aspx?gkm=001034420377703660036606367203418435485344603889638960
• Karabük Üniversitesi- KBÜ (2024a). Mimarlık Fakültesi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik.karabuk.edu.tr/Duyuru_tum.aspx?BA=index.aspx
• Karabük Üniversitesi- KBÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.karabuk.edu.tr/oibs/bologna/index.aspx?lang=tr&curOp=showPac&curUnit=1400&curSunit=2383#
• Karadeniz Teknik Üniversitesi- KTÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://www.ktu.edu.tr/mimarlik/duyurular
• Karadeniz Teknik Üniversitesi- KTÜ (2024b). Ders Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://katalog.ktu.edu.tr/dersbilgipaketi/generalinfo.aspx?pid=586&lang=1
• Kırklareli Üniversitesi- KLÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik.klu.edu.tr/Sayfa_Gruplari/40-duyurular.klu/detay/
• Kırklareli Üniversitesi- KLÜ (2024b). Fen Bilimleri Enstitüsü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://fbe.klu.edu.tr/Sayfa_Gruplari/75-duyurular.klu/detay/
• Kırklareli Üniversitesi- KLÜ (2024c). Eğitim Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://ebp.klu.edu.tr/
• Kocaeli Üniversitesi- KOÜ (2024a). Mimarlık Tasarım Fakültesi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mtf.kocaeli.edu.tr/duyurular
• Kocaeli Üniversitesi- KOÜ (2024b). Fen Bilimleri Enstitüsü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://fbe.kocaeli.edu.tr/duyurular
• Kocaeli Üniversitesi- KOÜ (2024c). Avrupa Kredi Transfer Sistemi . Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://ects.kocaeli.edu.tr/index.cfm?Dilid=0&CFID=9414750&CFTOKEN=71a58c17019feca3-D123853A-C9A4-A332-C209B1EAD10AFC63
• Konya Teknik Üniversitesi- KTÜN (2024a). Mimarlık Tasarım Fakültesi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://www.ktun.edu.tr/tr/Birim/Index/?brm=cH9Oz4Dd5Da1wtBZVKHG+Q==
• Konya Teknik Üniversitesi- KTÜN (2024b). Bilgi Paketi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://www.ktun.edu.tr/tr/Birim/Index/?brm=EPQNOGL2nmr7s47DGLOBmQ==
• Manisa Celal Bayar Üniversitesi- MCBÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik.mcbu.edu.tr/duyurular.34102.tr.html
• Manisa Celal Bayar Üniversitesi- MCBÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, http://katalog.cbu.edu.tr/Site/Default.aspx
• Mardin Artuklu Üniversitesi-MAÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Ders Programı. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://drive.google.com/file/d/1jekigaeHVxJB1zB_a777TM-Hf0xd1XVD/view
• Mardin Artuklu Üniversitesi-MAÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.artuklu.edu.tr/oibs/bologna/index.aspx?lang=tr&curOp=showPac&curUnit=35&curSunit=802
• Mersin Üniversitesi- MEÜ (2024a). Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı. Müfredat Dersleri. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.mersin.edu.tr/oibs/ogrsis/mufredat_dersleri.aspx
• Mersin Üniversitesi- MEÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.mersin.edu.tr/oibs/bologna/start.aspx?gkm=00103773537770344003110134480229233291311153889634480
• Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi- MSGSÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Ders Bilgi Formları. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://msgsu.edu.tr/wp-content/uploads/2024/02/23_24_GUZ_BAHAR_MIMARLIK_OGRETIM_PLANI_WEB.pdf
• Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi- MSGSÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://bilgipaketi.msgsu.edu.tr/program/lisans/
• Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi- MSKÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mim.mu.edu.tr/tr/duyurular
• Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi- MSKÜ (2024b). AKTS Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://akts.mu.edu.tr/tr/prog-
• Munzur Üniversitesi- MUNÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://www.munzur.edu.tr/birimler/akademik/fakulteler/gsf/bolumler/mimarlik/Pages/duyurular.aspx
• Munzur Üniversitesi- MUNÜ (2024b). Mimarlık Bölümü. Ders İçerikleri. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://www.munzur.edu.tr/birimler/akademik/fakulteler/gsf/bolumler/mimarlik/Pages/dersicerikleri.aspx
• Necmettin Erbakan Üniversitesi- NEÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://www.erbakan.edu.tr/mimarlik/duyurular
• Necmettin Erbakan Üniversitesi- NEÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://bilgipaketi.erbakan.edu.tr/
• Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi- OHÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://www.ohu.edu.tr/mimarlikfakultesi/mimarlik/duyurular
• Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi- OHÜ (2024b).Fen Bilimleri Enstitüsü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024 https://www.ohu.edu.tr/fenbilimlerienstitusu/duyurular
• Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi- OHÜ (2024c). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://www.ohu.edu.tr/akts
• On Dokuz Mayıs Üniversitesi- OMÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Ders Programları. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik.omu.edu.tr/tr/ogrenci/ders-programlari
• On Dokuz Mayıs Üniversitesi- OMÜ (2024b). Program Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://ebs2.omu.edu.tr/
• Orta Doğu Teknik Üniversitesi- ODTÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Mevcut Dönem Dersleri. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://archweb.metu.edu.tr/en/announcement/courses-offered-2023-2024-spring-semester
• Orta Doğu Teknik Üniversitesi- ODTÜ (2024b). Mimarlık Bölümü. Akademik Katalog. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://catalog.metu.edu.tr/program.php?fac_prog=120
• Pamukkale Üniversitesi- PAÜ (2024a). Mimarlık ve Tasarım Fakültesi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://www.pau.edu.tr/mtf/tr/haberler
• Pamukkale Üniversitesi- PAÜ (2024b). Eğitim Bilgi Sistemi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://ebs.pusula.pau.edu.tr/BilgiGoster/Program.aspx?lng=1&dzy=3&br=437&bl=7746&pr=548&dm=1&ps=0#dersPlanAKTS
• Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi- RTEÜ (2024a). Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik-mmf.erdogan.edu.tr/tr/news
• Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi- RTEÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://bologna2.erdogan.edu.tr/tr/programlar/5368?programId=776
• Sakarya Üniversitesi- SAÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik.sakarya.edu.tr/tr/duyuru/goruntule/liste
• Sakarya Üniversitesi- SAÜ (2024b). Fen Bilimleri Enstitüsü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://fbe.sakarya.edu.tr/tr/duyuru/goruntule/liste/22146 Sakarya Üniversitesi- SAÜ (2024c). Eğitim Bilgi Sistemi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://ebs.sakarya.edu.tr/ Sivas Cumhuriyet Üniversitesi- SCÜ (2024a). Mimarlık Güzel Sanatlar ve Tadarım Fakültesi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlikgst.cumhuriyet.edu.tr/duyuru
• Sivas Cumhuriyet Üniversitesi- SCÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://obs.cumhuriyet.edu.tr/oibs/bologna/start.aspx?gkm=099638840311103440036606311203523032194355753444836720#
• Süleyman Demirel Üniversitesi SDÜ- (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik.sdu.edu.tr/mimarlikbolumu/tr/duyurular
• Süleyman Demirel Üniversitesi SDÜ- (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://sis.sdu.edu.tr/oibs/bologna/index.aspx?lang=tr&curOp=showPac&curUnit=29&curSunit=1009#
• Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi- NKÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, http://gstmf-m.web.nku.edu.tr/0/duyuruarsiv/m/0/0/255
• Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi- NKÜ (2024b). Ders Kataloğu. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://gstmf-m.web.nku.edu.tr/DersKatalog/0/s/3014/3097
• Trakya Üniversitesi- TÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Haberler. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mimarlik.trakya.edu.tr/news_cats/haberler
• Trakya Üniversitesi- TÜ (2024b). Fen Bilimler Enstitüsü. Haberler. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://fbe.trakya.edu.tr/news_cats/duyurular
• Trakya Üniversitesi- TÜ (2024c). Eğitim Öğretim Bilgi Sistemi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://eos.trakya.edu.tr/Pages/Home.aspx?lang=tr-TR
• Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi- YYÜ (2024a). Mimarlık Fakültesi. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://www.yyu.edu.tr/Birimler/930/tum-duyurular
• Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi- YYÜ (2024b). Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://bilgipaketi.yyu.edu.tr/DereceProgramlari/1
• Yıldız Teknik Üniversitesi- YTÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://mim.yildiz.edu.tr/duyurular
• Yıldız Teknik Üniversitesi- YTÜ (2024b). Bologna Sistemi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, http://www.bologna.yildiz.edu.tr/index.php?r=academicunit/view&id=38
• Yozgat Bozok Üniversitesi- YOBÜ (2024a). Mimarlık Bölümü. Duyurular. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, https://bozok.edu.tr/okul/mmf/bolum/mimarlik/duyurular
• Yozgat Bozok Üniversitesi- YOBÜ (2024b). Ders Bilgi Paketi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2024, http://ebp.bozok.edu.tr/DereceProgramlari/1