Konut Tercihinde Sosyoekonomik ve Kültürel Değişkenlerin Rolü

Öz

Bu araştırma, Ankara ili Etimesgut ilçesinde konut tercihini etkileyen sosyoekonomik ve kültürel değişkenleri incelemektedir. Konut seçimi, bireylerin yaşam kalitesini, sosyal aidiyetlerini ve güvenlik algılarını doğrudan etkileyen çok boyutlu bir süreçtir. Literatürde konut tercihini belirleyen unsurlar arasında ekonomik faktörlerin ön planda olduğu vurgulansa da kültürel ve sosyal değerlerin de bu süreçte belirleyici olduğu kabul edilmektedir. Bu doğrultuda, çalışma konut tercihini etkileyen faktörleri ekonomik, sosyokültürel ve çevresel boyutlarıyla ele almayı amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, Ankara'nın Etimesgut ilçesinde yaşayan bireylerle yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiş ve konut tercihlerinde etkili olan unsurlar belirlenmiştir. Çalışmanın bulguları, güvenlik, mahremiyet ve dini inançların konut tercihlerinde önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Özellikle, apartman yaşamında ses yalıtımı, komşu ilişkileri ve mahremiyeti koruma önlemleri, katılımcılar tarafından öncelikli unsurlar olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, çevre dostu tasarım unsurlarına yönelik artan bir farkındalık gözlemlenmiş, enerji tasarrufu sağlayan teknolojilerin ve sürdürülebilir malzemelerin kullanımının tercih edildiği belirlenmiştir. Çalışmanın özgünlüğü, konut tercihinde kültürel ve sosyal değerlerin ekonomik faktörlerle nasıl etkileşime girdiğini ortaya koyarak, konut planlamasında daha kapsayıcı ve esnek yaklaşımlar geliştirilmesine katkı sağlamasından kaynaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Konut tercihi
• Sosyokültürel Değerler
• Sosyoekonomik ilişki
• Kent mekân ilişkisi
• Kent sosyolojisi

The Role of Socioeconomic and Cultural Variables in Housing Choice

Öz

This study examines the socioeconomic and cultural variables influencing housing preferences in the Etimesgut district of Ankara. Housing selection is a multidimensional process that directly affects individuals' quality of life, social belonging, and security perceptions. Although the literature emphasizes economic factors as the primary determinants of housing preferences, cultural and social values are also recognized as significant influences in this process. Accordingly, this study aims to analyze the factors affecting housing preferences from economic, sociocultural, and environmental perspectives. As part of the research, semi-structured in-depth interviews were conducted with individuals residing in the Etimesgut district of Ankara, and the key factors influencing their housing preferences were identified. The findings reveal that security, privacy, and religious beliefs play a crucial role in housing choices. In particular, aspects such as sound insulation, neighbor relations, and privacy protection measures in apartment living were prioritized by the participants. Additionally, an increasing awareness of environmentally friendly design elements was observed, with a preference for energy-efficient technologies and sustainable materials. The originality of this study lies in its exploration of how cultural and social values interact with economic factors in housing preferences, contributing to the development of more inclusive and flexible approaches in housing planning.

Anahtar Kelimeler

• Housing choice
• Socio-Cultural Values
• Socioeconomic relationship
• Urban space relationship
• Urban sociology

Kaynakça

1. Akinyode, B. F., Khan, T. H., & Ahmad, A. S. B. H. (2015). Socioeconomic factors in measuring the demand for residential neighbourhood in Nigeria. Asian Social Science, 11(12), 235.
2. Aktaş, G. (2011). Farklı sosyoekonomik ve kültürel özelliklere sahip ailelerde kız çocuklarına ilişkin aile içi kültürel tanımlamalar.
3. Al-Betawi, Y. N., Abu-Ghazzeh, T. M., Al Husban, A. A., & Al Husban, S. A. (2022). Disparities in experiencing housing quality: investigating the influences of socioeconomic factors. Journal of Human Behavior in the Social Environment, 32(3), 283-307.
4. Aliyu, A. A., Okugya, M. A., Faruk, M. U., & Kayode, A. D.(2023). Do Personal Characteristics Matter in Housing Preference? Evidence from.
5. Alsibaai, L., & Özcan, U. (2022). INCREASING ADAPTABILITY THROUGH ARCHITECTURAL DESIGN. International Journal of Social and Humanities Sciences, 6(3), 237-260.
6. Askarizad, R. (2018). Influence of Socio-Cultural Factors on the Formation of Architectural Spaces (Case Study: Historical Residential Houses in Iran). Creative City Design, 1(1), 29-36.
7. Berg, C., (2018). The Origins of Modern Privacy. The Classical Liberal Case for Privacy in a World of Surveillance and Technological Change, 75-96.
8. Borowski, J., Jaworski, K., & Olipra, J. (2019). Economic, institutional, and sociocultural determinants of consumer credit in the context of monetary integration. International Finance, 22(1), 86-102.

9. Boterman, W. R., Manting, D., & Musterd, S. (2018). Understanding the social geographies of urban regions through the socioeconomic and cultural dimension of class. Population, Space and Place, 24(5), e2130.
10. Bruce, D., Carter, T., Burns, A., Distasio, J., & Golby, J. (2014). Literature review of socio-economic trends affecting consumers and housing markets.
11. Candan, AB ve Kolluoğlu, B. (2008). Neoliberalizmin gelişen mekanları: İstanbul'da güvenlikli bir kent ve toplu konut projesi. Türkiye'ye yeni bakış açıları , 39 , 5-46.
12. Colomina, B. (2011). Mahremiyet ve Kamusallık, Kitle İletişim Aracı Olarak Modern Mimari, İstanbul: Metis Yayıncılık.
13. Cresswell, J. (2013). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches.
14. Eker, I. (2019). Aile ihtiyaçlarının incelenmesi.Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Aile ve Tüketici Bilimleri Anabilim Dalı Doktora tezi.
15. Elsinga, M., & Wassenberg, F. (2014). Social housing in the Netherlands. Social housing in Europe, 21-40.
16. Ertürk, M., & Gökdemir, G. (2017). Sosyokültürel Farklılıkların Mekân Kullanımına Etkilerine Karşılaştırılmalı Bir Örnek: Kültür ve Gülveren Mahalleleri. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 7(1), 185-192.
17. Gibler, K. M., & Lee, E. (2005). The impact of economic, demographic, and cultural changes on preferences for independent living arrangements and seniors housing in South Korea. Journal of Housing for the Elderly, 19(2), 87-106.
18. Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field methods, 18(1), 59-82.
19. Gutman, R. (Ed.). (2017). People and buildings. Routledge.
20. Gümüş, G. (2016). Evsizlik: yeni bir metropol yoksulluğu deneyimi (Master's thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
21. Güremen, L. (2016). KONUT VE YERLEŞİM ALANI KULLANICI ALGISININ MEMNUNİYET VE TERCİH DAVRANIŞINA ETKİSİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMADA AMASYA ÖRNEĞİ. Technological Applied Sciences, 11(2), 24-64.
22. Hallak, M. E. (2000). Privacy in homes of Shaamy Muslim immigrants: A study of privacy patterns in single-family detached homes and townhouses of middle-class immigrants in Montreal.
23. Hayır, A. A. (2022). Socio-cultural factors affecting house layout formation in Somalia: investigation of user evaluation of villa and apartment designs in Mogadishu (Master's thesis).
24. Jansen, S. J. (2012). What is the worth of values in guiding residential preferences and choices?.Journal of Housing and the built Environment, 27, 273-300.
25. Jiboye, A. (2004). The sociocultural responsiveness of household size on housing quality in Osogbo, Nigeria. The Anthropologist, 6(3), 169-174.
26. Kaplanseren, F. (2023). Teknopark sitelerinde sıkça sorulan soruların incelenmesi ve yönetilmesi. İşletme ve Ekonomide Eğilimler , 37 (3), 206-214.
27. Kayapınar Kaya, S., Özdemir, Y. ve Dal, M. (2020). Türkiye'de Y kuşağının ev satın alma davranış modeli. Uluslararası Konut Piyasaları ve Analiz Dergisi , 13 (5), 713-736.
28. Korkmaz, C., Derinci, G., & Şimşekoğlu, V. (2023). Türkiye’de Üniversite Öğrencilerinin Kiralık Konuta Erişim Sorunu ve Barınma Hakkı, Konya Örneği.
29. Makinde, O. O. (2015). Influences of sociocultural experiences on residents’ satisfaction in Ikorodu low-cost housing estate, Lagos state. Environment, Development and Sustainability, 17, 173-198.
30. Memiş, S. (2018). Tüketicilerin konut seçimini etkileyen faktörlerin belirlenmesine yönelik bir araştırma. International Journal of Academic Value Studies, 4(20), 652-665.
31. Meri, K. Y. T. Ö. (2018). Sessel Etiket: İstanbul’daki Akustik Komşuluk İlişkilerinin Ehlileştirilmesi. MSGSÜ Sosyal Bilimler, (17), 164-181.
32. Opoku, R. A., & Abdul-Muhmin, A. G. (2010). Housing preferences and attribute importance among low-income consumers in Saudi Arabia. Habitat international, 34(2), 219-227.
33. Önver, M. Ş. (2016). Konut ve Konut Politikası. Ijopec Publication.
34. Peker, O. (2023). Mahremiyet ve Kamusallık Kesişiminde Bir Geçiş: Pencere. Premium e-Journal of Social Science (PEJOSS), 7(37), 1807-1813.
35. Pekpostalci, A. (2009). Tarihi perspektif içindeevkavramı (Master's thesis, Fen Bilimleri Enstitüsü).
36. Rapoport, A. (2000). Theory, culture and housing. Housing, theory and society, 17(4), 145-165.
37. Saraswati, S., & Rohman, S. (2020). "Socioeconomic and environmental factors affecting the preference of residents to stay at the simple rental housing." IOP Conference Series: Materials Science and Engineering. Vol. 830. No. 2. IOP Publishing.
38. Saunders, M. (2009). Research methods for business students. Person Education Limited.
39. Sinniah, G. K., Shah, M. Z., Vigar, G., & Aditjandra, P. T. (2016). Residential location preferences: New perspective. Transportation Research Procedia, 17, 369-383.
40. Sinniah, G. K., Shah, M. Z., Vigar, G., & Aditjandrad, P. T. (2014). Residential Location Preferences. The Significance of Socio-Cultural and Religious Attributes. TeMA-Journal of Land Use, Mobility and Environment, 7(2), 223-238.
41. Şatıroğlu, A. ve Akbıyık, M. (2018). Yeni (Proje) Konut ve Yeni Nükleer Aileler. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi , 38 (2), 441-458.
42. Taç, Z. A. (2022). Türkiye’de Konut Edinimi, EV Sahipliğinin Kültürel Motivasyonları ve Evin Anlamı (Doctoral dissertation, Marmara Universitesi (Turkey)).
43. Taner, İ. (2016). City Profile: Bolu. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 159-197.
44. Tunç, Z. E. (2020). Öteki ve ötekileştirme bağlamında köylülük ve kentlilik (Master's thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
45. Nüfusu.com. (2024). Etimesgut İlçesi Nüfus Sayısı. https://www.nufusu.com/ilce/etimesgut_ankara-nufusu (11.12.2024)
46. Varshney, A. (2001). Ethnic conflict and civil society: India and beyond. World politics, 53(3), 362-398.
47. Byrne, B. M. (2013). Structural equation modeling with Mplus: Basic concepts, applications, and programming. routledge.
48. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101.
49. Nowell, L. S., Norris, J. M., White, D. E., & Moules, N. J. (2017). Thematic analysis: Striving to meet the trustworthiness criteria. International journal of qualitative methods, 16(1), 1609406917733847.