Türk Kamu Yönetimi İçin Yeni Bir Açmaz: Kamu Politikası Bağlamında Dezenformasyonla Mücadele

Öz

Teknolojik gelişmeler ve dijitalleşmenin hızla yaygınlaştığı günümüzde, bilgiye ulaşmak ve onu yaymak oldukça kolaylaşmıştır. Ancak bu süreç yanıltıcı ve yanlış bilgilerin artışını dolayısıyla bireylere, toplumsal düzene ve kamu yönetime karşı ciddi tehlikeleri de beraberinde getirmiştir. Sistematik biçimde üretilen, belirli amaçlar doğrultusuna yayılan, yanıltıcı ve yönlendirici faaliyetleri ifade eden dezenformasyon büyük tehlikeler barındırması nedeniyle günümüzde pek çok ülkenin gündemini yoğun bir şekilde meşgul etmektedir. Çalışma buradan hareketle önemli bir sorun halini alan dezenformasyonu Türkiye özelinde ele almakta ve kamu politikası bağlamında dezenformasyonla mücadelenin yasal, kurumsal, uygulama boyutlarını analiz etmektedir. Çalışmada dezenformasyon olgusu, dezenformasyonun kamu yönetimine olan etkileri, dezenformasyona zemin hazırlayan gelişmelere yer verilmiştir. Çalışmanın amacı dezenformasyonun kamu yönetimine olan etkilerini ortaya koymak ve ona karşı mücadele mekanizmalarının geliştirilmesine katkı sunmaktır. Yöntemsel açıdan literatürden ve kamu politikası yaklaşımlarından süreç modelinden yararlanılmıştır. Çalışmada teknolojik dönüşüm ve dezenformasyon arasında doğru orantılı bir ilişki saptanmış; kamu yönetiminin dezenformasyondan etkilenen en önemli mekanizmalardan biri olduğu ve Türkiye’de dezenformasyonla mücadelenin son dönemlerde kurumsal bir hal aldığı sonucuna varılmıştır. Kamu politikası bağlamında dezenformasyon konusunu ele alan çok fazla araştırma olmaması nedeniyle çalışmanın literatüre katkı sağlaması öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• : Dezenformasyon
• Dezenformasyonla Mücadele
• Kamu Yönetimi
• Kamu Politikası
• Sosyal Medya

A New Dilemma for Turkish Public Administration: Combating Disinformation in the Context of Public Policy

Abstract

Today, when technological developments and digitalisation have become widespread rapidly, it has become quite easy to access and disseminate information. However, this process has also led to an increase in misleading and false information, thereby posing serious threats to individuals, social order, and public administration. Disinformation, which refers to systematically produced and disseminated misleading and manipulative activities aimed at specific goals, is a pressing issue that currently occupies the agenda of many countries due to the grave dangers it entails. Accordingly, the study addresses disinformation, which has become a significant problem, with a focus on Türkiye, and analyzes the legal, institutional, and practical dimensions of the fight against disinformation within the context of public policy. The study includes the phenomenon of disinformation, the effects of disinformation on public administration, and the developments that pave the way for disinformation. The aim of the study is to reveal the effects of disinformation on public administration and to contribute to the development of mechanisms to combat it. In terms of methodology, the study makes use of the literature and the process model from public policy approaches. The study concludes that there is a directly proportional relationship between technological transformation and disinformation, that public administration is one of the most significantly affected mechanisms by disinformation, and that the fight against disinformation in Türkiye has recently taken on an institutional form. Due to the limited number of studies addressing the issue of disinformation in the context of public policy, this study is expected to contribute to the literature.

Keywords

• Disinformation
• Combating Disinformation
• Public Administration
• Public Policy
• Social Media

Kaynakça

1. Aguilar Viana, A. (2021). Digital transformation in Public Administration: from E-Government to Digital Government. International Journal of Digital Law, 2(1), pp. 29-46. doi:10.47975/ijdl/1viana (accessed: 09.08.2024)
2. Adams, Z., Osman, M., Bechlivani, C., & Meder, B. (2023). (Why) Is Misinformation a Problem? Perspectives on Psychological Science, 18(6), pp. 1436–1463. doi:doi/10.1177/17456916221141344
3. Akdoğan, A. (2011). Türkiye’de Kamu Politikası Disiplininin Tarihsel İzleri. (F. Kartal Ed.), Türkiye’de Kamu Yönetimi ve Kamu Politikaları (ss. 75-98). Ankara: TODAİE.
4. Arslan, A. (2025). Yeni Güvenlik Konsepti Bağlamında Dezenformasyonla Mücadele. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergis, i(38), s. 361 - 373.
5. Aydın, A. (2023). Sosyal Medyada Dezenformasyon ve Manipülasyon: 2023 Kahramanmaraş Depremi Örneği. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 12(5), ss. 2603-2624. doi:10.15869/itobiad.1283358
6. Bovet, A., & Makse, H. (2019). Influence of Fake News in Twitter During the 2016 US Presidential Election. Nature Communications, 10(7), (pp. 1-14). doi:/10.1038/s41467-018-07761-2
7. Bridgman, P., & Davis, G. (2003). What Use is a Policy Cycle? Plenty, if the Aim is Clear. Australian Journal of Public Administration, 62(3), pp. 98-102. doi:10.1046/j.1467-8500.2003.00342.x
8. Broda, E., & Strömbäck, J. (2024). Misinformation, Disinformation and Fake News: Lessons From an İnterdisciplinary, Systematic Literature Review. Annals of the International Communication Association, 48(2), s. 139-166. doi:10.1080/23808985.2024.2323736

9. Capano, G., & Pritoni, A. (2022). Policy Cycle. (İn: P. Harris, A. Bitonti, & C. S. Fleisher), The Palgrave Encyclopedia of Interest Groups, Lobbying and Public Affairs, pp. 5-7. London: Palgrave Macmillan.
10. Cull, N., Culbert, D., & Welch, D. (2003). Propaganda and Mass Persuasion: A Historical Encyclopedia, 1500 to the Present. California: ABC-CLIO.
11. Çömlekçi, M. (2020). Kamu Diplomasisinin Genişleyen Repertuarı: Medya Okuryazarlığı ve Doğruluk Kontrol Platformları. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, (33), s. 211 - 229.
12. Dezenformasyonla Mücadele Merkezi. (2024). Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Ne Yapar? https://www.dmm.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 20.10.2024)
13. Dye, T. (2013). Understanding Public Policy. Boston: Pearson.
14. etymonline. (2024a). manipulation. https://www.etymonline.com/search?q=manipulation (accessed: 09.09.2024)
15. etymonline. (2024b). disinformation. https://www.etymonline.com/word/disinformation (accessed: 09.09.2024)
16. Eyüboğlu, E., & Kodak, D. (2023). İnfodemi ve Dijital Kamusal Alan: Afet Dönemi Özelinde Bir Araştırma. TRT Akademi, 8(18), ss. 530-550.
17. Fallis, D. (2015). What is Disinformation? Library Trends, 63(3), pp. 401-426. Doi: 10.1353/lib.2015.0014
18. Ferreras, V. (2024). What is the difference between misinformation and disinformation? www.gmanetwork.com: https://www.gmanetwork.com/news/topstories/specialreports/918601/what-is-the-difference-between-misinformation-and-disinformation/story/#goog_rewarded (accessed: 21.06.2024)
19. Gjerazi, B., & Skana, P. (2023). Impact Of Politically Motivated Fake News on Public Opinion: A Case Study of Deliberate Dissemination of Disinformation. Balkan Social Science Review, 22(22), pp. 364-381. doi: 10.46763/BSSR232222365g
20. İletişim Başkanlığı. (2022). www.iletisim.gov.tr. Ülkemiz siber anlamda en fazla tehdide ve saldırıya maruz kalan ülkeler arasında yer alıyor: https://www.iletisim.gov.tr/turkce/dis_basinda_turkiye/detay/fahrettin-altun-ulkemiz-siber-anlamda-en-fazla-tehdide-ve-saldiriya-maruz-kalan-ulkeler-arasinda-yer-aliyor (accessed: 05.10.2024)
21. İletişim Başkanlığı. (2023). Dezenformasyon Bildirim Servisi’ne yaklaşık 6 bin 200 bildirim. https://www.iletisim.gov.tr/turkce/haberler/detay/iletisim-baskani-altun-dezenformasyon-bildirim-servisine-yaklasik-6-bin-200-bildirim-yapildigini-belirtti (accessed: 12.07.2024)
22. KaabOmeir, F., Khademizadeh, S., Seifadini, R., Balani, S., & Khazaneha, M. (2024). Overview of Misinformation and Disinformation Research. Journal of Scientometric Research, 13(2), s. 430-447.
23. Kanaç, A. (2018). Resimde Manipülasyon Bağlamında Mekân ve Figür. Selçuk Üniversitesi SBE Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
24. Karakoç Keskin, E. (2025). Türkiye’de Yapay Zekânın Dezenformasyon Karnesi: Yapay Zekâ ile Üretilen Dezenformasyona İlişkin Doğruluk Kontrollerinin İçerik Analizi. TRT Akademi, 10(23), s. 104 - 139.
25. Levak, T. (2020). Disinformation in the New Media System: Characteristics, Forms, Reasons for its Dissemination and Potential Means of Tackling the Issue. Medijska Istraživanja, 26(2), pp. 29-58. doi:10.22572/mi.26.2.2
26. M. d'I. Treen, K., William, H., & Saffron, J. (2020). Online Misinformation About Climate Change. WIREs Climate Change, 11(5), pp. 1-20. doi:10.1002/wcc.665
27. Merriam-Webster. (2024). Disinformation. https://www.merriam-webster.com/dictionary/disinformation (accessed: 15.09.2024)
28. Murphy, B. (2023). Foreign Disinformation in America and the U.S. Government’s Ethical Obligations to Respond. Washington: Springer.
29. Naeem, S., & Boulos, M. (2021). COVID-19 Misinformation Online and Health Literacy: A Brief Overview. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(5), pp. 1-12. doi:10.3390/ijerph18158091
30. Nasiri, S., & Hashemzadeh, A. (2025). The Evolution of Disinformation from Fake News Propaganda to AI-driven Narratives as Deepfake. Cyberspace Studies, 9(1), s. 229-250.
31. Nguyen, K., & Bogle, A. (2020). Fires Misinformation Being Spread Through Social Media. https://www.abc.net.au/news/2020-01-08/fires-misinformation-being-spread-through-social-media/11846434 (accessed: 15.04.2025)
32. Obushna, N., Korchak, N., Evsyukova, О., Selivanov, S., & Larin, S. (2023). Mechanisms for Preventing Disinformation in Public Administration: Current Issues. Management Theory and Studies for Rural Business and Infrastructure Development, 45(4), s. 467-476.
33. Parlak, B. (2011). Kamu Yönetimi Sözlüğü. Bursa: MKM Yayıncılık.
34. Parnell, T. (2023). Brexit and Disinformation. (İn: S. Maci, M. Demata, M. McGlashan, & P. Seargeant), The Routledge Handbook of Discourse and Disinformation (pp. 187-200). London: Routledge.
35. Pathak, A., K. Srihari, R., & Natu, N. (2021). Disinformation: Analysis and Identification. Computational and Mathematical Organization Theory, (27), pp. 357–375. doi: 10.1007/s10588-021-09336-x
36. Selakovic, M., Tarabasz, A., & Ljepava, N. (2024). The Evolution of Disinformation: A Study Of Digital Transformation Of Fake News. Media studies, 15(30), s. 114-131.
37. Schissler, M. (2024). Beyond Hate Speech and Misinformation: Facebook and the Rohingya Genocide in Myanmar. Journal of Genocide Research, s. 1-26.
38. Silva, E., & Vaz, J. (2024). What Characteristics Define Disinformation and Fake? arXiv preprint. doi:10.48550/arXiv.2405.18339
39. Shu, K., Bhattacharjee, A., Alatawi, F., Nazer, T., Ding, K., Karami, M., & Liu, H. (2020). Combating Disinformation in a Social Media Age. WIREs Data Mining and Knowledge Discovery, 10(6), s. 1-23.
40. TDK. (2024). manipülasyon, https://sozluk.gov.tr/ (accessed: 23.08.2024)
41. Twomey, J., Ching, D., Aylett, M., Quayle, M., Linehan, C., & Murphy, G. (2023). Do Deepfake Videos Undermine Our Epistemic Trust? A Thematic Analysis Of Tweets That Discuss Deepfakes in The Russian Invasion Of Ukraine. PLoS ONE, 18(10), pp. 1-22. doi: 10.1371/journal.pone.0291668
42. Ünver, A. (2023). The Role of Technology: New Methods of Information, Manipulation and Disinformation. Centre for Economics and Foreign Policy Studies, s. 1-36.
43. Yanatma, S. (2018). Reuters Institute Digital News Report 2018: Türkiye Supplementary Report. Oxford University Press. doi:10.60625/risj-d65n-1n75
44. Zhang, X., & Ghorbani, A. (2020). An Overview of Online Fake News: Characterization, Detection and Discussion. Information Processing & Management, 57(2). doi: 10.1016/j.ipm.2019.03.004
45. Zuniga, H., Goyanes, M., & Durotoye, T. (2024). A Scholarly Definition of Artificial Intelligence (AI): Advancing AI as a Conceptual Framework in Communication Research. Political Communication, 41(2), pp. 317-334. doi:10.1080/10584609.2023.2290497