Çocuğu Suça Sürükleyen Sistemler: Kefernahum Filminin Biyoekolojik Gelişim Modeli Çerçevesinde Çözümlemesi

Öz

Bu çalışma, çocukların suça sürüklenme sürecini Biyoekolojik Gelişim Modeli (PPCT) çerçevesinde, bireysel, çevresel ve yapısal etkenlerin etkileşimiyle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yaklaşımlarından doküman analizi deseni ile yürütülen bu araştırmada, Lübnan yapımı Capernaum (Kefernahum, Nadine Labaki, 2018) filmi birincil veri kaynağı olarak incelenmiştir. Film sahneleri, PPCT modelinin dört bileşeni olan yakın etkileşim süreçleri (Proximal Processes), bireysel özellikler (Person), bağlamsal sistemler (Context) ve zaman boyutu (Time) ekseninde incelenmiştir. Araştırmanın bulguları, çocuğun suça sürüklenmesinin yalnızca bireysel ya da ailesel ihmallerle açıklanamayacağını; yoksulluk, kimliksizlik, göç, toplumsal dışlanma, yasal boşluklar ve sosyal politika yetersizlikleri gibi çok katmanlı yapısal eşitsizliklerle yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Filmdeki anlatı, çocuğun gelişiminde birey–çevre–zaman etkileşimini görünür kılarak, PPCT modelinin kuramsal gücünü desteklemektedir. Bu yönüyle çalışma, görsel anlatıların sosyal bilimlerde kuramsal analiz aracı olarak kullanılabilirliğine katkı sunmakta ve çocuk suçluluğunun nedenlerini çok boyutlu biçimde ele alarak, çocukların suça sürüklenmesini önlemede bütüncül ve sistem temelli bir yaklaşımın gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk Suçluluğu
• Bronfenbrenner
• Biyoekolojik Gelişim Modeli
• Kefernahum Filmi
• Çocuk Hakları

The Systems That Drive a Child to Crime: An Analysis of the Film Capernaum within the Framework of the Bioecological Development Model

Öz

This study aims to evaluate the process of children being pushed into delinquency within the framework of the Bioecological Development Model (PPCT), by examining the interaction of individual, environmental, and structural factors. Conducted using a document analysis design, this qualitative research analyzes the Lebanese film Capernaum(Kefernahum, Nadine Labaki, 2018) as its primary data source. The film’s scenes were examined along the four components of the PPCT model: Proximal Processes, Person, Context, and Time. The findings of the study reveal that the delinquency of the child cannot be explained solely by individual or familial neglect; rather, it is closely linked to multilayered structural inequalities such as poverty, statelessness, migration, social exclusion, legal gaps, and inadequacies in social policy. The narrative of the film highlights the interaction among the child, their environment, and time in shaping development, thereby supporting the theoretical strength of the PPCT model. In this regard, the study contributes to the use of visual narratives as a theoretical analysis tool in social sciences and underscores the necessity of a holistic and systems-based approach to understanding and preventing child delinquency.

Anahtar Kelimeler

• Juvenile Delinquency
• Bronfenbrenner
• Bioecological Development Model
• Capernaum Film
• Child Rights

Kaynakça

1. Aşılıoğlu, E., ve Işık, M. (2020). Nadine Labaki Sinemasında Kadın Temsili. Erciyes İletişim Dergisi, 7(2), 917-938. https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.709353
2. Barker, C., & Jane, E. A. (2016). Cultural studies: Theory and practice (6th ed.). Sage.
3. Blair, C., & Raver, C. C. (2016). Poverty, stress, and brain development: New directions for prevention and intervention. Academic Pediatrics, 16(3), S30–S36.
4. Birleşmiş Milletler. (1985). Birleşmiş Milletler Pekin Kuralları: Suça sürüklenen çocuklara ilişkin adaletin idaresi için asgari standart kurallar. https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/united-nations-standard-minimum-rules-administration-juvenile
5. Birleşmiş Milletler. (1989). Çocuk haklarına dair sözleşme. https://www.unicef.org/turkiye/çocuk-haklarına-dair-sözleşme
6. Birleşmiş Milletler. (1990). Çocukların özgürlüğünden yoksun bırakılmasına dair Havana Kuralları. https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/united-nations-rules-protection-juveniles-deprived-their-liberty
7. Birleşmiş Milletler. (1990b). Riyad İlkeleri: Suça sürüklenen çocuklar için önleyici tedbirler hakkındaki Birleşmiş Milletler kuralları. https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/united-nations-guidelines-prevention-juvenile-delinquency-riyadh
8. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.

9. Bronfenbrenner, U. (1986). Ecology of the family as a context for human development: Research perspectives. Developmental Psychology, 22(6), 723–742. https://doi.org/10.1037/0012-1649.22.6.723
10. Bronfenbrenner, U., & Ceci, S. J. (1994). Nature-nurture reconceptualized in developmental perspective: A bioecological model. Psychological Review, 101(4), 568–586. https://doi.org/10.1037/0033-295X.101.4.568
11. Bronfenbrenner, U., & Morris, P. A. (1998). The ecology of developmental processes. In W. Damon (Series Ed.) & R. M. Lerner (Vol. Ed.), Handbook of child psychology: Theoretical models of human development (5th ed., Vol. 1, pp. 993–1028). Wiley.
12. Bronfenbrenner, U., & Morris, P. A. (2007). The bioecological model of human development. In R. M. Lerner (Ed.), Handbook of child psychology: Vol. 1. Theoretical models of human development (6th ed., pp. 793–828). Wiley. https://doi.org/10.1002/9780470147658.chpsy0114
13. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
14. Cavadino, M., & Dignan, J. (2005). Penal systems: A comparative approach. Sage.
15. Dopplinger, V. H. (2024). Nadine Labaki’s “Capernaum” and the human rights discourse: An analysis in visual history. Journal of Media Rights, 2(1), 1–9. https://doi.org/10.4102/jmr.v2i1.4
16. Farrington, D. P. (2005). Childhood origins of antisocial behavior. Clinical Psychology & Psychotherapy, 12(3), 177–190. https://doi.org/10.1002/cpp.448
17. Flick, U. (2018). An introduction to qualitative research (6th ed.). Sage.
18. Flor, L. S., Stein, C., Gil, G. F., Målqvist, M., Wiysonge, C. S., Zühlke, L. J., &Vollset, S. E. (2025). Health effects associated with exposure of children to physical violence, psychological violence, and neglect: A burden of proof study. Nature Human Behaviour, 9, 1217–1236. https://doi.org/10.1038/s41562-025-02143-3
19. Goldson, B. (2011). Youth in crisis? ‘Gangs’, territoriality and violence. Routledge.
20. Hazel, N. (2008). Cross-national comparison of youth justice. Youth Justice Board for England and Wales. https://dera.ioe.ac.uk/id/eprint/7996
21. Işık, M., ve Özdemir, E., (2020). Orta Doğu’da Güvenliği Yeniden Tanımlanmak: Kefernahum Filminde Özgürleştirici Bir Söylem Olarak Güvenliğin Temsili. Connectist: Istanbul University Journal of Communication Sciences, 0(59), 193-217. https://doi.org/10.26650/CONNECTIST2020-0032
22. Kaczmarek, J. (2020). Visual sociological research using film and video: Urban studies example. Folia Sociologica, 73, 45–60. https://doi.org/10.18778/0208-600X.73.01
23. Kaçar, F. (2024). Göç ve Yoksulluk Ekseninde Mekânda Bireyin İnşası: Kefernahum Filminin Göstergebilimsel Analizi. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi(12), 1-26. https://doi.org/10.56676/kiad.1265766
24. Karataş, Z., & Mavili, A. (2019). Çocuk adalet sisteminde suça sürüklenen çocuklara yönelik uygulamalarda karşılaşılan sorunlar. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 19(45), 1013–1043.
25. Kılıç, Ş. (2021). Orta Doğu ve Orta Asya topraklarından çocuk ve ergen temalı filmler: Cengiz’in çocukları ve Kefernahum’un Erikson’un psikososyal kuramına göre incelenmesi. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 11(2), 930–943.
26. Labaki, N. (Director). (2018). Capharnaüm [Film]. Mooz Films. https://www.netflix.com
27. Lerner, R. M., Chase, P. A., Dowling, E. M., Tirrell, J. M., Buckingham, M. H., Yu, D., ... &Lerner, J. V. (2023). Resilience and positive youth development: A dynamic relational developmental systems-based perspective. In M. Ungar (Ed.), Handbook of resilience in children (pp. 337–349). Springer.
28. Muncie, J. (2015). Youth and crime (4th ed.). Sage.
29. Nichols, B. (2024). Introduction to documentary (2nd ed.). Indiana University Press.
30. Nowell, L. S., & diğerleri (2017). Thematic analysis: Striving to meet the trustworthiness criteria. International Journal of Qualitative Methods, 16(1), 1–13. https://doi.org/10.1177/1609406917733847
31. Özalp, A. (2023). Çocuk suçluluğu: Örgütlü eylem olarak çetecilik. In Birey, örgüt ve toplum (pp. 27–43). Eğitim Yayınları.
32. Shader, M. (2003). Risk factors for delinquency: An overview. Office of Juvenile Justice and Delinquency Prevention. https://www.ojp.gov/pdffiles1/ojjdp/frd030127.pdf
33. Silverman, D. (2020). Qualitative research (5th ed.). Sage.
34. Terry, G., Hayfield, N., Clarke, V., & Braun, V. (2017). Thematic analysis. In C. Willig & W. Stainton Rogers (Eds.), The SAGE handbook of qualitative research in psychology (2nd ed., pp. 17–37). Sage.
35. Tudge, J. R. H., & diğerleri (2009). Uses and misuses of Bronfenbrenner’s bioecological theory of human development. Journal of Family Theory & Review, 1(4), 198–210. https://doi.org/10.1111/j.1756-2589.2009.00026.x
36. UNCRC. (1989). United Nations Convention on the Rights of the Child. United Nations. https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/convention-rights-child
37. UNICEF. (2021). State of the world’s children 2021: On my mind — Promoting, protecting and caring for children’s mental health. UNICEF. https://www.unicef.org/reports/state-worlds-children-2021
38. Vélez-Agosto, N. M., M., Soto-Crespo, J. G., Vizcarrondo- Oppenheimer, M., Vega-Molina, S., GarcíaColl, C. (2017), Bronfenbrenner’s bioecological theory revision: Moving culture from the macro into the micro. Perspectives on Psychological Science, 12(5), 900–910.