Medya Eleştirisi Bağlamında Televizyon Eleştirisinin Dönüşümü

Öz

Bu çalışma, medya eleştirisi kuramı bağlamında televizyon eleştirisinin tarihsel gelişimini, kuramsal temellerini ve dijitalleşme sürecinde geçirdiği dönüşümü bütüncül bir perspektifle incelemeyi amaçlamaktadır. Güncel literatürde televizyon çalışmaları çoğunlukla içerik analizi, izleyici araştırmaları veya medya ekonomisi gibi belirli alt alanlara odaklanmakta; buna karşın televizyon eleştirisinin medya eleştirisi kuramı içindeki kuramsal evrimi çoğu zaman parçalı biçimde ele alınmaktadır. Bu durum, alanın bütüncül bir çerçevede değerlendirilmesini zorlaştırmaktadır. Bu çalışmada söz konusu boşluğu gidermek amacıyla nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve sistematik literatür incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Medya eleştirisi, televizyon çalışmaları ve dijital medya literatüründe öne çıkan temel kuramsal metinler analiz edilerek eleştirel bir sentez oluşturulmuştur. Bu doğrultuda çalışma, farklı kuramsal yaklaşımlar arasında kavramsal bağlantılar kurmayı ve televizyon eleştirisinin dönüşümünü çok katmanlı bir çerçevede yeniden yorumlamayı hedeflemektedir. Elde edilen bulgular, televizyon eleştirisinin tarihsel süreçte önemli bir dönüşüm geçirdiğini göstermektedir. Buna göre televizyon eleştirisi, başlangıçta metin merkezli analizlere dayanırken, zamanla medya kurumlarının yapısal ve ekonomik boyutlarını içeren kurumsal-sistemik bir analiz düzeyine evrilmiştir. Dijitalleşme ile birlikte bu yaklaşım, platform temelli eleştirel analizleri ve algoritmik görünürlük dinamiklerini kapsayan yeni bir aşamaya ulaşmıştır. Bu süreçte televizyon, yalnızca içerik üretim alanı olmaktan çıkarak veri temelli dolaşımın ve katılımcı izleyici pratiklerinin belirlediği ağlaşmış bir medya ekosisteminin parçası hâline gelmiştir. Bu bağlamda televizyon eleştirisi de yalnızca metin çözümlemesiyle sınırlı kalmayıp medya sistemlerinin yapısal ve teknolojik boyutlarını birlikte değerlendiren çok boyutlu bir analiz pratiğine dönüşmüştür. Sonuç olarak çalışma, televizyon eleştirisinin dijital medya çağındaki konumunu yeniden tanımlamakta ve literatüre bütünleştirici bir analitik model önermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Algoritmik Medya
• Dijital Medya Ekosistemi
• Katılımcı Kültür
• Medya Kuramı
• Platformlaşma

The Transformation of Television Criticism Within the Context of Media Criticism

Öz

This study aims to examine the historical development, theoretical foundations, and transformation of television criticism within the framework of media criticism theory from a holistic perspective. In the current literature, television studies predominantly focus on specific subfields such as content analysis, audience research, or media economics; however, the theoretical evolution of television criticism within media criticism theory is often addressed in a fragmented manner. This situation makes it difficult to evaluate the field within a comprehensive conceptual framework. In order to address this gap, the study adopts a qualitative research approach and employs a systematic literature review method. Key theoretical texts in media criticism, television studies, and digital media literature are analyzed to develop a critical synthesis. In this context, the study aims to establish conceptual connections between different theoretical approaches and to reinterpret the transformation of television criticism within a multi-layered analytical framework. The findings indicate that television criticism has undergone a significant transformation over time. Initially grounded in text-centered analysis, television criticism has evolved into an institutional and systemic level of analysis that incorporates the structural and economic dimensions of media institutions. With the process of digitalization, this approach has further expanded to include platform-based critical analyses and the dynamics of algorithmic visibility. In this process, television has moved beyond being merely a site of content production and has become part of a networked media ecosystem shaped by data-driven circulation and participatory audience practices. Accordingly, television criticism has also transformed into a multidimensional analytical practice that goes beyond textual analysis to evaluate the structural and technological dimensions of media systems. In conclusion, this study redefines the position of television criticism in the digital media age and proposes an integrative analytical model that contributes to the existing literature.

Anahtar Kelimeler

• Media Theory
• Platformization
• Digital Media Ecosystem
• Participatory Culture
• Algorithmic Media

Kaynakça

1. Abercrombie, N., & Longhurst, B. (2007). Audiences: A sociological theory of performance and imagination. Sage.
2. Adorno, T., & Horkheimer, M. (2002). Dialectic of enlightenment. Stanford University Press.
3. Ang, I. (1996). Living room wars: Rethinking media audiences for a postmodern world. Routledge.
4. Baylarov, G. (2025). The Transformation process of new communication models through digitalization. ASSAM International Refereed Journal, “Mass Communication" Special Issue, 20-30. https://doi.org/10.58724/assam.1785708
5. Beer, D. (2017). The social power of algorithms. Information, Communication & Society, 20(1), 1-13. https://doi.org/10.1080/1369118X.2016.1216147
6. Bennett, W. L., & Segerberg, A. (2012). The logic of connective action. Information, Communication & Society, 15(5), 739-768. https://doi.org/10.1080/1369118X.2012.670661
7. Blumler, J. G., & Katz, E. (1974). The uses of mass communications. Sage.
8. Burgess, J., & Green, J. (2018). YouTube: Online video and participatory culture (2nd ed.). Polity.

9. Carpentier, N. (2011). Media and participation: A site of ideological-democratic struggle. Intellect.
10. Chadwick, A. (2017). The hybrid media system: Politics and power (2nd ed.). Oxford University Press.
11. Corner, J. (2011). Theorising media: Power, form and subjectivity. Manchester University Press.
12. Couldry, N. (2012). Media, society, world: Social theory and digital media practice. Polity.
13. Couldry, N., & Hepp, A. (2017). The mediated construction of reality. Polity Press.
14. Dijck, V., J. (2013). The culture of connectivity. Oxford University Press.
15. Dwyer, T. (2010). Media convergence. McGraw-Hill.
16. Flew, T. (2018). Understanding global media (2nd ed.). Palgrave Macmillan.
17. Freedman, D. (2014). The contradictions of media power. Bloomsbury.
18. Fuchs, C. (2014). Social media: A critical introduction. Sage.
19. Gerbner, G., Gross, L., Morgan, M., & Signorielli, N. (2002). Growing up with television: Cultivation processes. In J. Bryant & D. Zillmann (Eds.), Media effects: Advances in theory and research (2nd ed., pp. 43-67). Lawrence Erlbaum.
20. Habermas, J. (2006). Political communication in media society. Communication Theory, 16(4), 411-426. https://doi.org/10.1111/j.1468-2885.2006.00280.x
21. Hall, S. (1997). Representation: Cultural representations and signifying practices. Sage.
22. Hall, S. (2001). Media and cultural studies: Keyworks. Blackwell.
23. Hasanova, S. (2025). Azerbaycan’da televizyon yayıncılığının yapısal dinamikleri ve mevcut sorunlar. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 8(2), 257-267. https://doi.org/10.33712/mana.1704349
24. Hesmondhalgh, D. (2019). The cultural industries (4th ed.). Sage.
25. Highfield, T., Harrington, S., & Bruns, A. (2013). Twitter as a technology for audience engagement. Information, Communication & Society, 16(3), 315-339. https://doi.org/10.1080/1369118X.2012.756053
26. Jenkins, H. (2006). Convergence culture: Where old and new media collide. New York University Press.
27. Jenkins, H., Ford, S., & Green, J. (2013). Spreadable media: Creating value and meaning in a networked culture. New York University Press.
28. Jenkins, H., Ito, M., & Boyd, D. (2016). Participatory culture in a networked era. Polity.
29. Jin, D. Y. (2013). The cultural politics of digital media convergence. Routledge.
30. Kellner, D. (2003). Media spectacle. Routledge.
31. Kellner, D. (2009). Media spectacle and the crisis of democracy. Paradigm.
32. Kellner, D., & Share, J. (2007). Critical media literacy. Media Literacy Journal, 2(1), 3-23.
33. Livingstone, S. (2019). Audiences in an age of datafication. Polity Press.
34. Livingstone, S., & Das, R. (2013). The end of audiences? European Journal of Communication, 28(6), 587-599.
35. Lotz, A. (2014). The television will be revolutionized (2nd ed.). New York University Press.
36. Lotz, A. D. (2017). Portals: A treatise on internet-distributed television. Michigan Publishing.
37. McChesney, R. W. (2015). Rich media, poor democracy (2nd ed.). New Press.
38. McQuail, D. (2010). Mass communication theory (6th ed.). Sage.
39. Meikle, G., & Young, S. (2012). Media convergence: Networked digital media in everyday life. Palgrave Macmillan.
40. Morley, D. (2006). Media, modernity and technology. Routledge.
41. Mosco, V. (2009). The political economy of communication (2nd ed.). Sage.
42. Napoli, P. (2014). Automated media: An institutional theory perspective. Communication Theory, 24(3), 340-360. https://doi.org/10.1111/comt.12039
43. Newcomb, H. (2013). Television: The critical view (8th ed.). Oxford University Press.
44. Orujov, U., & Gulmammadov, R. (2025). Dijital dönemde haberciliğin yeniden yapılandırıması: Sosyal medya platformları üzerine inceleme. ASSAM Uluslararası Hakemli Dergi, 26, 12-28. https://doi.org/10.58724/assam.1627255
45. Poell, T., Nieborg, D., & van Dijck, J. (2019). Platformisation. Internet Policy Review, 8(4). https://doi.org/10.14763/2019.4.1425
46. Srnicek, N. (2017). Platform capitalism. Polity Press.
47. Thompson, J. B. (2005). The new visibility. Theory, Culture & Society, 22(6), 31-51. https://doi.org/10.1177/0263276405059413
48. Turner, G., & Tay, J. (2009). Television studies after TV. Routledge.
49. Waisbord, S. (2013). Reinventing professionalism: Journalism and news in global perspective. Polity.
50. Williams, R. (1983). Keywords: A vocabulary of culture and society. Oxford University Press.