19. Yüzyılda Düzenlenen İstanbul Tarihi Yarımada’daki Ayvansaray ve Samatya Yangın Alanlarında Günümüzdeki Kentsel Dokuların İncelenmesi ve Karşılaştırılması

Kentsel dokular kentlerin fiziksel yapılarını ve kimliğini belirleyen en önemli özellikleridir. Bu nedenle kentsel dokuların incelenmesi kentlerin fiziksel ve sosyo-ekonomik yapılarının anlaşılabilmesi ve çözümlenmesinde önemli rollere sahiptir. Çalışmanın amacı aynı koşullar, kurallar ve bakış açıları çerçevesinde düzenlenen, benzer tipolojilere sahip olan kentsel dokuların birbirinden farklılaşabileceğini bu nedenle kentsel dokular incelenirken hem ikinci hem de üçüncü boyutta ele alınması gerektiğini vurgulamaktır. Çalışmanın hedefi ise kentsel dokuların üçüncü boyutta ele alınırken hangi konularla birlikte incelenmesi gerektiğini belirlemektir. Bu amaç ve hedef doğrultusunda çalışmanın kapsamı 19. yüzyılda aynı örgütlenme ve mevzuat koşulları altında düzenlenmiş olan Ayvansaray ve Samatya yangın alanlarında günümüz dokularının hem ikinci hem de üçüncü boyutta birbiriyle karşılaştırılması olarak belirlenmiştir. Çalışmada öncelikle bu iki alandaki kentsel dokuların ortaya çıkış koşullarını incelemek amacıyla tarihsel süreç, literatür ve haritalar üzerinden doküman analizleri yapılmıştır. Ardından alan çalışmasında görsel analiz tekniği ile alanların günümüz dokuları içerisinde gezilerek tespitler yapılmış, elde edilen gözlemler planlar ve fotoğraflar üzerinden aktarılmıştır. 

Urban patterns are the main features that determine the physical structure and identities of cities. For this reason analyzing the urban patterns plays an important role in understanding and resolving the physical and socio-economic structures of cities. The aim of this study is to point out that urban patterns that have similar typologies and have been organized/reorganized under same circumstances, rules and point of views can differ from each other and therefore urban patterns should be analyzed both in second and third dimensions. The purpose of the study is to define the topics that should be considered while analyzing the urban patterns in third dimension. According to these aim and purpose the scope of study includes analysis and comparison of current urban patterns of Ayvansaray and Samatya fire areas in both second and third dimensions that have been reorganized under same circumstances in the 19th century. For this study, historical process, literature and map analysis has been done firstly, in order to understand and analyze the circumstances of these two areas that have been reorganized under, in the 19th century. Secondly, observations that are gathered while walking inside the current urban patterns expressed over by using visual analysis techniques such as plans and photographs in the article.