Cumhuriyet Döneminde Bir Çatı Kavram Olarak Ulus İdeolojisi ve Bileşenleri
Öz
Türk modernleşmesi,
ulus-devlet ideolojisi ekseninde milliyetçilik olgusu temelinde
gerçekleşmiştir. Çalışmada modernleşme süreci, Osmanlı Devletinin son döneminde
gerçekleşen batılılaşma hareketleri ile Türk modernleşmesinin işleyişi
karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Tanzimat
döneminde, batılılaşma hareketleri doğrudan gerçekleştiği için toplumsal
dinamiklere zarar vermiştir. Cumhuriyet döneminde batılılaşma unsurları
millileşme süzgecinden geçirilerek toplumsal yapıya aktarılmıştır. Bu süreç
dil, din ekonomi ve eğitim gibi toplumsal kimliği belirleyici alanlarda
millileşme hareketlerinden temel alınmıştır. Bilimsel
olarak pozitivist bir anlayış ile seküler yönelimlere girişilmiştir. Cumhuriyet
döneminde, modernleşme unsurları eski Türk toplumlarının, kültürel ve siyasal
özelliklerine göre şekillenmiştir. Ulus-devlet
inşa süreci belli bileşenler üzerinden yeniden bir millet inşa etme gayretinde
gerçekleşmiştir. Cumhuriyet modernleşmesinde yeniden millet kurma çabaları,
Benedict Anderson’un “Hayali Cemaatler”
kavramı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Çalışma içerisinde ulusçuluğun
bileşenleri ayrı başlıklar altında ele alınmıştır. Toplumsal ve siyasal
dönüşümler, tutarlı bir muhakemeye tabi tutulması için onu oluşturan tarihsel,
toplumsal ve siyasal koşullar ile birlikte değerlendirilmelidir. Bu sebeple
ulusçuluğun unsurları tarihsel koşullar dikkate alınarak karşılaştırmalı olarak
tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Kitaplar
- Referans1 Akçura, Y. (1976). Üç Tarz-ı Siyaset. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
- Referans2 Anderson, B.( 1995). Hayali Cemaatler, Milliyetçiliğin Kökenleri ve Yayılması. (İ. Savaşır, çev.). İstanbul: Metis Yayınları. (Orijinal çalışma 1991 yılında yayınlanmıştır.)
- Referans3 Arsal, S.M. (1972). Milliyet Duygusunun Sosyolojik Esasları. İstanbul: Ötüken Yayınevi.
- Referans4 Balibar, E. ve İmmanuel, W. (1995). Irk, Ulus, Sınıf ve Belirsiz Kimlikler. (N. Ökten, çev.). İstanbul: Metis Yayınları. (Orijinal çalışma 1990 yılında yayınlanmıştır.)
- Referans5 Berktay, H. (1983). Cumhuriyet İdeolojisi ve Fuat Köprülü. İstanbul: Kaynak Yayınları.
- Referans6 Bilgin, N. (2007). Kimlik İnşası. İzmir: Aşina Kitaplar.
- Referans7 Calhoun, C. (2007). Milliyetçilik. (B. Sütçüoğlu, çev.). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları (Orijinal çalışma 1997 yılında yayınlanmıştır.)
- Referans8 Danişmend, İ.H. (1966). Türklük Meseleleri. İstanbul: İstanbul Kitabevi.
- Referans9 Gellner, E.(1992). Uluslar ve Ulusçuluk. (B. E. Behar & G. G. Özdoğan, çev.). İstanbul: İnsan Yayınları. (Orijinal çalışma 1983 yılında yayınlanmıştır).