Kent Ormanlarının Sunduğu Ekolojik Hizmetler

Öz

Kent peyzajında - yüzey akışı, sel riski, partikül kirlenmesi, karbon ayakizi gibi - pekçok çevresel zorluk daha da güçleşmektedir. Endüstrileşme hareketiyle dramatik bir ivme kazanan kentleşme, biyoçeşitlilik, biyo-jeo-kimyasal çevrimler, hidroloji, iklim üzerinde güçlü bir stresördür. Bu bağlamda, kent ağaçları ve kent ormanları , kentsel su, ısı, toprak ve kirlenme döngüleri üzerine olan pozitif etkileri dolayımında değerlendirilebilir.

Kent ormanları,  kentlerdeki yoğun yapılaşmanın yüklenimlerini ekolojik olarak geri-ödemek ve tekrar kazanmak için önemli olanaklar sunarlar. Habitat parçalanması telafi edebilirler. Kentsel gri peyzajda yeşil yamalar/koridorlar yaratabilirler. Kent sakini için rekreatif, düşünsel, zihinsel, ruhsal, duygusal birçok psiko-sosyal yararlar sağlarlar; sosyal kaynaşmayı geliştirir, dış mekan aktivitesini teşvik ederler.

Bu makalede, kent ormanlarının sunduğu çok-yönlü ekolojik hizmetler ele alınarak, kentsel yeşil altyapının günümüzde hedeflenen direşken-sürdürülebilir kentlerin kurulması yönünde yapabileceği katkılar değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

• kent ormanı,ekosistem hizmetleri,kent ekolojisi

Ecological Services Provided By Urban Forests

Öz

Plenty of environmental challenges are aggravated within the urban landscape such as stormwater runoff , flood risk, particulate pollution , carbon footprint. Urbanization, which has gained a dramatic acceleration by industrialization movement, is a powerful stressor on biodiversity, bio-geo-chemical cycles, hydrology, climate. In this regard, urban trees and forests can be evaluated by means of their positive effects on urban water, temperature, earth and pollution cycles.

Urban forests present important opportunities in order to pay-back and re-gain the undertakings of intensive construction. They can compensate habitat fragmentation and create green patches/corridors within the grey urban landscape. They provide a lot of psycho-social - recreative, meditative, mental, spiritual, emotional - benefits for the urban dweller. They develop social cohesion and promote outdoor activity.

In this paper, multifaceted ecological services provided by urban forests will be taken into account and contributions that can be put forth by the urban green infrastructure towards establishing resilient, sustainable cities will be evaluated.

Anahtar Kelimeler

• urban forest,ecosystem services,urban ecology

Kaynakça

1. Anonymous 2019a, Wikipedia - Coarse woody debris, Erişim: 16.04.2019, http://www.wikizero.biz/index.php?q=aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvQ29hcnNlX3dvb2R5X2RlYnJpcw
2. Anonymous 2019b , Wikipedia - Ecological facilitation , Erişim: 14.04.2019 : http://www.wikizero.biz/index.php?q=aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvRWNvbG9naWNhbF9mYWNpbGl0YXRpb24
3. Anonymous 2019c Wikipedia - Nurse log , Erişim: 16.04.2019 : http://www.wikizero.biz/index.php?q=aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvTnVyc2VfbG9n
4. Anonymous 2019d ,Wikipedia - Interception(water) , Erişim: 16.04.2019 : http://www.wikizero.biz/index.php?q=aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvSW50ZXJjZXB0aW9uXyh3YXRlcik
5. Anonymous 2019e ,Wikipedia - Canopy interception , Erişim: 14.04.2019 : http://www.wikizero.biz/index.php?q=aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvQ2Fub3B5X2ludGVyY2VwdGlvbg
6. Anonymous 2019f, https://www.nrz.de/staedte/duesseldorf/wie-der-ochs-vorm-werk-id3692667.html , Erişim : 04.09.2019
7. Anonymous 2019g ,Wikipedia - The Green Cathedral , Erişim: 14.04.2019 http://www.wikizero.biz/index.php?q=aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvVGhlX0dyZWVuX0NhdGhlZHJhbA
8. Anonymous2019h, Erişim : 04.09.2019, http://www.centralparknyc.org/about/blog/central-park-keeps-nyc-healthy.html

9. Anonymous2019i, Erişim : 04.09.2019 https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvSHlkZV9QYXJrLF9Mb25kb24
10. Anonymous2019j, Wikipedia - Hyde Park, London, Erişim : 04.09.2019, https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvSHlkZV9QYXJrLF9Mb25kb24
11. Anonymous 2019k, https://www.atlasobscura.com/places/speakers-corner, Erişim : 04.09.2019
12. Anonymous 2019l, https://www.melbourne.vic.gov.au/SiteCollectionDocuments/urban-forest-strategy.pdf, Erişim : 04.09.2019
13. Anonymous 2019m, Erişim : 04.09.2019, https://www.ogm.gov.tr/ekutuphane/Yayinlar/Kent%20Ormanlar%C4%B1.pdf
14. Anonymous 2019n, Vikipedi, Özgür Ansiklopedi - Gülhane Parkı, Erişim : 04.09.2019 https://www.wikizeroo.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly90ci53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvRyVDMyVCQ2xoYW5lX1BhcmslQzQlQjE
15. Anonymous 2019o, http://filoji.com/nazim-hikmet-ceviz-agacinin-tepesinde-napiyor-sabahattin-ali-hangi-deli-dalgalari-anlatiyor/, Erişim : 04.09.2019 Des Jardins, J.R. (2006). Çevre Etiği, Çeviri: Ruşen Keleş
16. FRA (2020) . Terms and Definitions, FAO - Forest Resources Assessment Working Paper 188, http://www.fao.org/3/I8661EN/i8661en.pdf , Erişim : 28.04.2019
17. Keleş, R. ( 2015). 100 soruda Çevre – Çevre Sorunları ve Çevre Politikası , Yakın Kitabevi
18. Ketenoğlu, O., Tuğ G.N., Kurt L. (2015). Kent Ekolojisi, Palme Yayıncılık
19. Konijnendijk, C. (2008). The Forest and The City, Springer
20. Livesley, S.J.,McPherson E.G., Calfapietra C. (2015). The Urban Forest and Ecosystem Services: Impacts on Urban Water, Heat, and Pollution Cycles at theTree, Street, and City Scale, Journal of Environmental Quality
21. Randrup T.B, Konijnendijk C., Dobbertin M.K., Prüller R. (2005). The Concept of Urban Forestry in Europe , s.9-21 , https://link.springer.com/chapter/10.1007/3-540-27684-X_2 Erişim : 28.08.2019
22. Sağlam, S. ve Özkan U.Y. (2011). Kent Orman Kavramı ve Planlama Örnekleri , I. Ulusal Akdeniz Orman ve Çevre Sempozyumu
23. Urban Forest Strategy, London (2014). https://www.london.ca/residents/Environment/Trees-Forests/Documents/London%20Urban%20Forestry%20Strategy%20Final.pdf, Erişim: 04.09.2019
24. Velarde, M.D., Fry G., Tveit M.S. (2007). Health Effects of Viewing Landscapes - Landscape Types in Environmental Psychology, Urban Forestry and Urban Greening, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1618866707000416) , Erişim : 28.08.2019 YKY (2005). Yapı Kredi Yayınları - Robin Hood , Çeviren: Bilgin Adalı