Kentsel Yenileme Sürecinde Endüstri Alanlarının Ekolojik Yaklaşım ile Değerlendirilmesi: Emscher Park Örneği

Industrial sites located in areas close to railway networks and water sources with the accelerating technology in the Industrial Revolution began to abandon on account of the changing and developing production systems, and people’s preferences in the 1950s. At present, abandoned, unused, collapsed, and blasted industrial areas which are located among the dense urban texture are defined as the most intense areas of urban renewal projects. Realization of projects aiming to increase the quality of life of the people as well as public interests in the renewal of industrial areas reshape the social and cultural life, preserve the industrial heritage and enable the improvement of recreation and industrial tourism creating more sustainable urban spaces. In this sense, the process of urban renewal in the old industrial areas with an ecological approach would be important. The aim of this study is that the old industrial areas, which are seen as trapped and lost spaces within the urban fabric, should be handled within the scope of urban ecological renewal. In this process, it is necessary to reveal the potential of the urban landscape, to criticize the missing points, and to take steps to improve the quality of urban life in industrial areas. In this paper, the project of Emscher Park which is located in the Ruhr Region has been selected. In this project, which is an ecological renovation, evaluations were made about what kind of issues were discussed, which implementations were realized, and the scope of the project. Therefore, it is seen that the old industrial areas which make an impression on both people and the history of cities have the potential to be reintroduced to the cities even if they have completed their functions.

Endüstri Devrimi ve hızlanan teknoloji ile, tercihen su kaynakları ve demiryolu yakınlarına konumlanan sanayi tesisleri, 1950’li yıllarda gelişen ve değişen üretim sistemleri ve insanların tercihleri sebebiyle terk edilmeye başlamıştır. Günümüzde, yoğun kent dokusu arasında yer alan; ancak âtıl, kullanılmayan, çöküntü haline gelmiş ve tahrip olmuş endüstriyel alanlar, kentsel yenileme projelerinin en yoğun yaşandığı alanlar olarak nitelendirilmektedir. Endüstriyel alanların yenilenmesinde hem kamusal yararı hem de kentlinin yaşam kalitesini arttırmaya yönelik projelerin gerçekleştirilmesi; sosyal ve kültürel yaşam anlayışını yeniden şekillendirmekte, endüstriyel mirası korumakta, rekreasyon ve endüstriyel turizmin gelişmesiyle daha sürdürülebilir kentsel mekânların yaratılmasına imkân tanımaktadır. Bu bağlamda, endüstriyel alanlardaki kentsel yenileme süreçlerinin, ekolojik bir yaklaşımla yürütülmesi önemlidir. Bu çalışmanın amacı, kent dokusu içinde sıkışan ve kayıp mekânlar olarak görülen eski endüstri alanlarının, kentsel ekolojik yenileme kapsamında ele alınması gerektiğini, bu süreçte kentsel peyzajın potansiyellerinin ortaya çıkarılmasını, eksik noktaları eleştirmeyi ve sanayi alanlarının yaşam kalitesini iyileştirmeye yönelik adımlar atılması gerektiğini savunmaktadır. Çalışmada, Ruhr Bölgesi’nde yer alan Emscher Park projesi seçilmiştir. Ekolojik bir yenileme olan bu projede, ne tür konuların ele alındığı, hangi uygulamaların gerçekleştiği ve projenin kapsamına ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır. Böylelikle, kentlerin ve kentlilerin geçmişinde iz bırakan eski endüstriyel alanların aslında fonksiyonlarını tamamlamış olsalar dahi yeniden kentlere kazandırılabilme potansiyellerinin olduğu görülmektedir.