Kentsel Mekanlarda Bilişsel Haritalar ve Kent Donatıları: Trabzon Meydan Parkı Örneği

Cities are social indispensables, which are the most important indicators of the political and social accumulation of societies. All of the urban values such as geographical location, climate, natural vegetation, buildings and structures that each city has constitute the identity of the city. One of the important reflectors of the urban identity is the urban spaces that have become the symbols of the city. Urban spaces that respond to various needs of ccitizens are important elements in terms of urban with the values they have and the furnishings that exist in them. While describing these urban spaces that have a place in their minds, citizens sometimes get help from a memory they live, from a building they see, and sometimes from an urban equipment that they use or that attracts their attention. Cognitive maps formed by the combination of these different concepts have an important place in describing the environment of the individual and determining location, distance and place information. The cognitive map, which is shaped in the mind of the individual in line with his/her cultural characteristics, lifestyle and experiences, is an important method that enables the coding of mental processes such as remembering/remembering, storing, acquiring information, solving, accumulating and so on. It is an important method that provides the coding of mental processes such as In this study, the urban equipment in Trabzon Meydan Park is determined and the contribution of the urban equipment to the urban identity and the cognitive map are determined through the urban equipment, together with the questionnaire applied to the citizens. In this direction, the data obtained through the survey and on-site detection studies were interpreted. As a result, it has been revealed that the urban equipment of Meydan Park, which has an important place in the history of Trabzon, especially the Atatürk Statue and the memories of the park are important in determining the cognitive map.

Kentler toplumların siyasi, sosyal ve toplumsal birikimlerinin en önemli göstergeleri olan toplumsal vazgeçilmezlerdir. Her kentin sahip olduğu coğrafi konum, iklim, doğal bitki örtüsü, binalar, yapılar gibi kentsel değerlerin bütünü kentin kimliğini oluşturmaktadır. Kent kimliğinin önemli yansıtıcılarından biri de kentin simgesi haline gelmiş kentsel mekanlardır. Çeşitli gereksinimlere cevap veren kentsel mekanlar sahip oldukları değerler ve içlerinde var olan donatılarla kent mimarisi açıdan önemli birer unsur konumundadırlar. Kentliler zihinlerinde yer edinen bu kentsel mekanları tarif ederken bazen yaşadığı bir anıdan, gördüğü bir binadan bazen ise kullandığı veya dikkatini çeken bir kent donatısından yardım almaktadır. Birbirinden farklı bu kavramların birleşimi ile oluşan bilişsel haritalar bireyin çevresini tarif etmesinde, konum, uzaklık ve yer bilgilerinin belirlenmesinde önemli yere sahiptir. Bireyin kültürel özellikleri, yaşam biçimi ve deneyimleri doğrultusunda zihninde şekillenen bilişsel harita; hatırlama/anımsama, saklama, bilgi edinme, çözme, biriktirme vb. gibi zihinsel süreçlerin kodlanmasını sağlayan önemli bir yöntemdir. Bu çalışmada Trabzon Meydan Parkı’nda bulunan kent donatıları tespit edilerek kullanıcılara uygulanan anketle birlikte kent donatılarının kent kimliğine katkısı ve bilişsel haritanın kent donatıları üzerinden tespiti yapılmaktadır. Bu doğrultuda yapılan anket ve yerinde tespit çalışmaları ile elde edilen veriler yorumlanmıştır. Sonuç olarak bireylerin Trabzon tarihinde önemli bir yeri olan Meydan Parkı’nın kent donatılarının özellikle de Atatürk Heykeli’nin ve parka dair belleklerinde yer edinen anılarının bilişsel haritanın belirlenmesinde önemli olduğu ortaya konulmuştur