Yıl 2020, Cilt 13 , Sayı 3, Sayfalar 556 - 569 2020-10-15

Otantik Kültürde Kent Kimliği ve Kültürel Peyzaj İlişkisinin Erzurum İli Örneğinde İrdelenmesi
Examining the Relationship between Urban Identity and Cultural Landscape in Authentic Culture in the Example of Erzurum Province

Sena Nur ANGIN [1] , Elif AKPINAR KÜLEKÇİ [2] , Hasan YILMAZ [3]


Tasarım kavramı zaman içerisinde değişim göstermiş; sanat, mimarı yapılar ve turizm anlayışı gibi tasarım alanlarında da bu durumun yansımaları görülmüştür. Tasarımın evrensel yapısı ve geçmişle olan bağı, kentlerin otantik yapılarına, mimari öğelerine, doğanın karakteristik özelliklerine ve bireylerin beklenti ve isteklerine bağlı olarak gelişmektedir. Özellikle 21. yy’da insanların doğadan, otantik ve folklorik yaşantıdan esinlenerek yerleşik kültürün de etkisiyle eskiye yöneldiği bilinmektedir. Bu çalışmada, doğayı unutturmayan/farkındalığı arttıran, özünü- kültürünü hatırlatan, farklı deneyimler, tatlar, mimari yapılar, bitkisel tasarımlar sunan kentlere-ülkelere kimlik kazandıran otantik kavramı, Erzurum ili örneğinde ele alınmıştır.
Çalışmada, otantik kimliğin kent açısından önemine değinilmiş ve her kentin kendi otantik kimliğinin kültürel peyzaj öğeleriyle ön plana çıkarması fikri üzerinde durulmuştur. Tek düze mimari anlayışların birbirinin kopyası olan kentler meydana getirdiği ve bunun kentin ruhu denilebilecek bir dokuyu oluşturamadığı göz önünde bulundurulduğunda, kültürel peyzaj kavramının özgün kent oluşumundaki rolünün kaçınılmaz olduğu düşünülmektedir. Kültürel peyzajın önemi bu çalışma ile ortaya konmak istenmektedir.
Erzurum, tarihi açıdan büyük öneme sahip bir kent olup, işgallere uğramış, birçok devletin ve kavmin yönetimine geçmiştir. Milli mücadele ve bağımsızlık temellerinin atıldığı zengin bir tarihe sahiptir. Kültürel dokunun canlı olduğu bu şehir, folklorik özellikleriyle de dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, otantik kimlik Erzurum kenti özelinde değerlendirilmiş; mimari yapılar, folklorik yaşam ve gastronomi açısından incelenmiştir. 
The concept of design has changed over time; the reflections of this situation have been seen in design fields such as art, architectural structures and tourism. The universal structure of the design and its connection with the past develop a bit depending on the authentic structures of the cities, architectural elements, the characteristics of nature and the expectations and desires of individuals. Especially in the 21st century, it is known that people are inspired by nature, authentic and folkloric life, and with the influence of the established culture. In this study, the concept of authentic, which does not make people forget / raise awareness, reminds its essence and culture, and gives identity to cities-countries that offer different experiences, flavors, architectural structures, and herbal designs, is discussed in the example of Erzurum province.
In the study, the importance of authentic identity in terms of the city was emphasized and the idea of making each city stand out with its cultural landscape elements was emphasized. Considering that monotonous architectural insights create cities that are duplicates of each other and that this cannot form a texture that can be called the spirit of the city, the role of cultural landscape in the original city formation is inevitable. The importance of cultural landscape is aimed to be revealed with this study.
Erzurum is a city of great historical importance, it was occupied and passed under the rule of many states and tribes. It has a rich history in which the foundations of national struggle and independence were laid. This city, where the cultural texture is alive, draws attention with its folkloric features. In this study, authentic identity was evaluated specifically for Erzurum city; architectural structures have been studied in terms of folkloric life and gastronomy.
  • Akdoğan, G. 1975. Peyzaj Mimarisi ve Ağaçlandırma Ders Notu. Peyzaj Mimarisi Derneği Yayınları: No: 11, 1‐132. Ankara.
  • Akpınar Külekçi, E., Sezen, I. (2019a). Memory of Members Through Urban Spaces: Erzurum Example. II. International Congress on Engineering and Architecture (ENAR), 22-24 Nisan, s. 869-881.
  • Akpınar Külekçi, E., Sezen, I., Gencer, S., (2019b). Erzurum Kentinin Turizm Potansiyelinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma. Kent Akademisi Dergisi, 12(4), 714-728.
  • Aşur, F. 2019. Van Kenti Dönüşen Peyzaj Örneğinde İpekyolu ve Milli Egemenlik Parklarının Mevcut Durum Analizleri. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 6(3), 566-578.
  • Ayduslu, N. (2011). Anadolu’da Tek Örnek: Rölyef Tuğlalı Çini Mozaik (Erzurum Çifte Minareli Medrese).
  • Bakırer, Ömür (1981). Selçuklu Öncesi ve Selçuklu Dönemi Anadolu’da Tuğla Kullanımı, Metin: I. Ankara.
  • Çokişler, Ü. N. (2018). Kapadokyalı Teyzenin Savunması: Turizm Açısından Kültürel Mirasın Otantikliği Sorunu. Milli Folklor, 30(120).
  • Gök, Y, Kayserili, A. (2014). Geleneksel Erzurum Evlerinin Kültürel Coğrafya Perspektifinden İncelenmesi The Investigation of The Erzurum Traditional Houses from The Perspective of Cultural Geography. Doğu Coğrafya Dergisi , 18 (30) ,Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunidcd/issue/2458/3132
  • Gündogdu H., Erzurum: History and civilization, Writers Union of Turkey, Erzurum 2011 Series -1, Ankara-Turkey, 2011.
  • Head L (2001) Cultural Landscape and Environmental Change. Oxford University Press A Hodder Arnold Publication, London.
  • Heitmann, S. (2011). Authenticity in Tourism. İçinde P. Robin¬son S. Heitmann ve P. Dieke (Editörler) Research Themes for Tourism (ss. 45- 58). Wallingford: CABI.
  • Kukaracı, İ. U. (2001). Günümüz Erzurum Evinde Geleneksel Unsurların Kullanımına Yönelik Bir Sentez Çalışması. Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi Anabilim Dalı (Yüksek Lisans Tezi), s, 120.
  • Kazaz, İ., & Kocaman, İ. (2018). Seismic load capacity evaluation of stone masonry mosques. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 33(2), 543-58.
  • Kocaman, İ., Kazaz, İ., Okuyucu, D. (2018). Tarihi Erzurum Yakutiye Medresesi’nin Yapısal Davranışının İncelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen Ve Mühendislik Dergisi, 20(58), 36-51.
  • Konyalı I. H., History of Erzurum with monuments and inscription, Ercan Matbaası, Istanbul, Turkey, 1960.
  • Korgavuş, B. (2015). Rize merkez ilçesi kültürel peyzaj alanlarında zamansal değişimin coğrafi bilgi sistemleri ile belirlenmesi. Artvin Çoruh Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 15(2), 96-113.
  • Ölçer Özünel, E. (2011). Kültür Turizminde" Yöresel" Ve" Otantik" Olanı Sorgulamak Ve Tüketilmiş Mekânları Yeniden Üretmek Üzerine. Electronic Turkish Studies, 6(4).
  • Özkan, H. (2016). Saltuklu Mimarisi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları No: 1154, Güzel Sanatlar Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları No: 2, Araştırmalar Serisi No: 2, Zafer Medya Grup.
  • Salman, F, Atmaca, Z. (2010). ERZURUM’DA GELENEKSEL KADIN GİYSİLERİNİN ÖZELLİKLERİ. Sanat Dergisi, 0(15) , 11-17 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunigsfd/issue/2603/33507
  • Salman, F, Atmaca, Z. (2011). ERZURUM YÖRESİ GELENEKSEL ERKEK GİYSİLERİNİN ÖZELLİKLERİ. Sanat Dergisi , 0 (17) , 25-30 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunigsfd/issue/2605/33529
  • Sedmak, G. ve Mihalic, T. (2008). Authenticity in Mature Seaside Resorts, Annals of Tourism Research, 35 (4): 1007-1031.
  • Sezen, L. (2007). Erzurum Folkloru, Erzurum: Eser Ofset Matbaacılık
  • Sharpley, R. (1999). Tourism, Tourists and Society. Huntingdon: ELM.
  • Shen, J. (2011). The Effects of Globalized Authenticty on Souve¬nir, International Journal of Innovative Management, In¬formation and Production, 2 (1): 68- 76.
  • Steiner, J. C. ve Reisinger, J. (2006). Understanding Existential Authenticity, Annals of Tourism Research, 33 (2): 299-318.
  • Şahin, B., Poyraz, T., Öktem, P. ve Şimşek, A. (2003). Bir Popüler Kültür Ürünü Olarak Asmalı Konak Dizisinin Yöre Turiz¬mine Etkisi, http://www.sdergi.hacettepe.edu.tr/asmalimaka¬le.htm,
  • Terzioğlu, A. M. 2016 Müzik Sanatında Kültürel Etkileşim ve Gelenek (Erzurum İli Örneği). Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD), 2(1), 108-118.
  • UNESCO, 2003. Cultural Landscapes: The Challenges of Conservation. World Heritage 11‐ 12 November 2002, France, 1‐191.
  • URL-1; http://www.erzurumyenigun.com/erzurum39-un-pirlantasi--lala-mustafa-pasa-camii-25316h.htm (Erişim Tarihi: 20.10.2019)
  • URL-2; https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/erzurum/gezilecekyer/cifte-minareli-medrese (Erişim Tarihi: 20.10.2019)
  • URL-3; https://www.tripadvisor.com.tr/LocationPhotoDirectLink-g297996-d2510644-i224276687-Twin_Minaret_Madrasa-Erzurum.html (Erişim Tarihi: 20.10.2019)
  • URL-4; https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/erzurum/gezilecekyer/yakutiye-medresesi (Erişim Tarihi: 22.10.2019)
  • URL-5; https://islamansiklopedisi.org.tr/yakutiye-medresesi-ve-kumbeti (Erişim Tarihi: 22.10.2019)
  • URL-6; https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/erzurum/gezilecekyer/uc-kumbetler (Erişim Tarihi: 22.10.2019)
  • URL-7; https://galeri.uludagsozluk.com/r/%C3%BC%C3%A7-k%C3%BCmbetler-1328581/ (Erişim Tarihi: 23.10.2019)
  • URL-8; https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/erzurum/gezilecekyer/erzurum-kalesi (Erişim Tarihi: 24.10.2019)
  • URL-9; https://www.yenisafak.com/hayat/erzurum-kalesinde-tarih-kazisi-3497845 (Erişim Tarihi: 24.10.2019)
  • URL-10; http://www.erzurumgazetesi.com.tr/haber/Asiklar-Kahvesi-Gunu-basladi/89217 (Erişim Tarihi: 27.10.2019)
  • URL-11; http://www.musovasi.com/haber/ehram-tanitildi-20798.html (Erişim Tarihi: 27.10.2019)
  • URL-12;http://www.bayburtpostasi.com.tr/bolgemiz/tarihi-erzurum-evleri-onarilmayi-bekliyor-h6971.html (Erişim Tarihi: 27.10.2019)
  • URL-13; https://erzurum.csb.gov.tr/yoresel-yemekler-i-1657 (Erişim Tarihi: 28.10.2019)
  • Urry, J. (1999). Mekânları Tüketmek, Çev. Rahmi G. Öğdül, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Üstünova, K. (2011). Erzurum düğünlerinde ‘elma atma’geleneği. Millî Folklor, 90.
  • Wang, N. (1999). Rethinking Authenticity in Tourism Experience, Annals of Tourism Research, 26 (2): 349-370.
  • Yener, G. ve Gül, A. (2016). Kültürel Peyzaj Değeri Açısından Yörük Kültürünün İrdelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri enstitüsü Dergisi, 20(2), 197-205.
  • Zaman, M., Sevindi, C., Birinci, S. (2018). Tarihi Yolların Buluştuğu Erzurum Şehrindeki Beşeri Turistik Eserler. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 581-601.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Yayınlanma Tarihi Fall
Bölüm Derleme Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0002-3501-4889
Yazar: Sena Nur ANGIN
Kurum: ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0003-2818-8562
Yazar: Elif AKPINAR KÜLEKÇİ (Sorumlu Yazar)
Kurum: ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0003-3768-4760
Yazar: Hasan YILMAZ
Kurum: ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 15 Ekim 2020

APA Angın, S , Akpınar Külekçi̇, E , Yılmaz, H . (2020). Otantik Kültürde Kent Kimliği ve Kültürel Peyzaj İlişkisinin Erzurum İli Örneğinde İrdelenmesi . Kent Akademisi , 13 (3) , 556-569 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/kent/issue/57162/730997