Yıl 2021, Cilt 14 , Sayı 1, Sayfalar 260 - 277 2021-04-15

Kentsel Yenileme Sürecinde Endüstri Alanlarının Ekolojik Yaklaşım ile Değerlendirilmesi: Emscher Park Örneği
Evaluation of Industrial Areas with An Ecological Approach in The Process of Urban Renewal

Başak YURTSEVEN [1]


Endüstri Devrimi ve hızlanan teknoloji ile, tercihen su kaynakları ve demiryolu yakınlarına konumlanan sanayi tesisleri, 1950’li yıllarda gelişen ve değişen üretim sistemleri ve insanların tercihleri sebebiyle terk edilmeye başlamıştır. Günümüzde, yoğun kent dokusu arasında yer alan; ancak âtıl, kullanılmayan, çöküntü haline gelmiş ve tahrip olmuş endüstriyel alanlar, kentsel yenileme projelerinin en yoğun yaşandığı alanlar olarak nitelendirilmektedir. Endüstriyel alanların yenilenmesinde hem kamusal yararı hem de kentlinin yaşam kalitesini arttırmaya yönelik projelerin gerçekleştirilmesi; sosyal ve kültürel yaşam anlayışını yeniden şekillendirmekte, endüstriyel mirası korumakta, rekreasyon ve endüstriyel turizmin gelişmesiyle daha sürdürülebilir kentsel mekânların yaratılmasına imkân tanımaktadır. Bu bağlamda, endüstriyel alanlardaki kentsel yenileme süreçlerinin, ekolojik bir yaklaşımla yürütülmesi önemlidir. Bu çalışmanın amacı, kent dokusu içinde sıkışan ve kayıp mekânlar olarak görülen eski endüstri alanlarının, kentsel ekolojik yenileme kapsamında ele alınması gerektiğini, bu süreçte kentsel peyzajın potansiyellerinin ortaya çıkarılmasını, eksik noktaları eleştirmeyi ve sanayi alanlarının yaşam kalitesini iyileştirmeye yönelik adımlar atılması gerektiğini savunmaktadır. Çalışmada, Ruhr Bölgesi’nde yer alan Emscher Park projesi seçilmiştir. Ekolojik bir yenileme olan bu projede, ne tür konuların ele alındığı, hangi uygulamaların gerçekleştiği ve projenin kapsamına ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır. Böylelikle, kentlerin ve kentlilerin geçmişinde iz bırakan eski endüstriyel alanların aslında fonksiyonlarını tamamlamış olsalar dahi yeniden kentlere kazandırılabilme potansiyellerinin olduğu görülmektedir.
Industrial sites located in areas close to railway networks and water sources with the accelerating technology in the Industrial Revolution began to abandon on account of the changing and developing production systems, and people’s preferences in the 1950s. At present, abandoned, unused, collapsed, and blasted industrial areas which are located among the dense urban texture are defined as the most intense areas of urban renewal projects. Realization of projects aiming to increase the quality of life of the people as well as public interests in the renewal of industrial areas reshape the social and cultural life, preserve the industrial heritage and enable the improvement of recreation and industrial tourism creating more sustainable urban spaces. In this sense, the process of urban renewal in the old industrial areas with an ecological approach would be important. The aim of this study is that the old industrial areas, which are seen as trapped and lost spaces within the urban fabric, should be handled within the scope of urban ecological renewal. In this process, it is necessary to reveal the potential of the urban landscape, to criticize the missing points, and to take steps to improve the quality of urban life in industrial areas. In this paper, the project of Emscher Park which is located in the Ruhr Region has been selected. In this project, which is an ecological renovation, evaluations were made about what kind of issues were discussed, which implementations were realized, and the scope of the project. Therefore, it is seen that the old industrial areas which make an impression on both people and the history of cities have the potential to be reintroduced to the cities even if they have completed their functions.
  • Akdeniz, N., Çelik, A., ve Ender, E. (2015). Kentsel Ekosistemlerde Biyotopların Önemi: Bursa Kenti Örneği. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 8(1), 40-43.
  • Annen, G. (1990). The Emscher Park-A Model of Integrated Water Management in An Urbanized Area: Problems and Challenges (Cilt 198). Germany: IAHS Publication.
  • Anonim. (2002). Sürdürülebilir Mimari Örnekler. Mimarist Dergisi, 6.
  • Bezgin, N. (2014). Hizmet Dışı Kalmış Bir Ulaştırma Yapısının Çağdaş Kentsel Arayışlar İçerisinde Yaratıcı Şekilde Dönüşümü ve Kazanımı: The High Line Project-Manhattan, New York City. 8 Kasım Dünya Şehircilik Günü 38. Kolokyumu, (s. 1). İstanbul.
  • Burggraf, S. (2010, Ağustos). Dissertion zur IBA Emscher Park. Stiftung Deutscher Architekten: https://www.stiftung-deutscher-architekten.de/meldungen/detail/s-m-burggraef-dissertation-zur-iba-emscher-park/ adresinden alındı.
  • Büyükarslan, B., ve Güney, E. (2013). Endüstriyel Miras Yapılarının Yeniden İşlevlendirilme Süreci ve İstanbul Tuz Ambarı Örneği. Beykent Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 6(2), 31-58. Ocak 21, 2021 tarihinde alındı.
  • Cichon, J. E. (2002). Remediation Strategies for Brownfields Redevelopment. S. Todds (Dü.) içinde, Brownfields: A Comprehensive Guide to Redeveloping Contaminated Property (s. 349). Chicago: American Bar Association.
  • Demiroğlu, D., ve Onur, B. (2016). Kentsel sürdürülebilir mekânlar: Ekolojik parklar. Journal of the Faculty of Forestry, 66(1), 340-355.
  • Emanet, M. (2009). Endüstriyel Alan Dönüşümlerinde Sürdürülebilir Gayrimenkul Geliştirme Kavramı ve Yatırım Araçlarından "Ofis" Kullanımı: Kartal İlçesi Örneği. İstanbul Teknik Üniversitesi, Gayrimenkul Geliştirme Programı, Yüksek Lisans Tezi.
  • Eraslan, İ. (2007). Yönetim Mekanizmalarının Kentsel Dönüşüm Algısı ve Uygulamaları Üzerindeki Etkisi: İngiltere, Almanya ve Türkiye Örnekler. Yüksek Lisans Tezi. Yıldız Teknik Üniversitesi. İstanbul.
  • Erbek, O., ve Sağ, N. S. (2019). Kentsel Dönüşümde Örnek Proje Deneyimleri ve Çıkarımlar. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(65), 389-402.
  • Far, S. (2011). An Evaluation On Sustainable Brownfield Regeneration Opportunities in Periphery Area of Nicosia Buffer Zone. Master of Science in Urban Design, Eastern Mediterranean University. North Cyprus.
  • Gemici, B. (2011). Eski Endüstri Alanlarının Yeniden İşlevlendirilmesinde Kentsel Kalite ve Değer Artışına İlişkin Kullanıcı Algısı: İzmit-Sekapark Örneği. İstanbul Teknik Üniversitesi Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.
  • Gönlügür, E. (2006). High Line: Manhattan'da Sıradışı Bir Park Projesi. Ocak 20, 2021 tarihinde Arkitera: https://v3.arkitera.com/h7903-high-line-manhattan-da-siradisi-bir-park-projesi.html adresinden alındı.
  • Hartford, P. (2017, Ocak). 10 landscape design projects that turned neglected spaces into incredible parks. INHABITAT:https://inhabitat.com/10-landscape-design-projects-that-turn-damaged-and-neglected-spaces-into-healthy-beautiful-environments/ adresinden alındı.
  • Kaçar, A. D. (2016). Learning From the Ruhr: The Case of the World Heritage Site Zollverein as a Model of Conserving Industrial Culture in Turkey. İdealkent, 7(19), 474-496. Ocak 21, 2021 tarihinde alındı.
  • Karabaş, B. (2008, Nisan). Endüstriyel Alan Dönüşümleri. Arkitera: https://v3.arkitera.com/g70-peyzaj-mimarligi.html?year=&aID=889&o=886 adresinden alındı.
  • Karakoçak, B. (2011). An Integrated Approach to Water Management in Kayseri: Rain Water Collection and Storage Design for Kayseri Harikalar Diyarı Water Ski Park. Master of Science, Boğaziçi University Institute of Environmental Sciences, Environmental Technology. İstanbul.
  • Kaya, S., Yerli, Ö., ve Döner, S. (2015). Endüstriyel Alanların Endüstriyel Parklara Dönüşmesi. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 3, 518-534.
  • Kocaeli Büyükşehir Belediyesi. (2016). Seka Tarihi Kronoloji. Seka Kağıt Müzesi: http://sekakagitmuzesi.com/ adresinden alındı.
  • Kunzmann, R. (2010). A History and A Future Industrial Heritage For The Whole World International Symposium. Mayıs 4, 2019 tarihinde alındı.
  • Latz, T. (2018). Rehabilitation of the Hiriya Landfil, Tel Aviv. RI-VISTA, 01, 54-67. Ocak 20, 2021 tarihinde alındı.
  • Latzundpartner.de. (2016). NODU Duisburg Nord Landscape Park, DE. Ocak 22, 2021 tarihinde Latzundpartner.de: https://www.latzundpartner.de/en/projekte/postindustrielle-landschaften/landschaftspark-duisburg-nord-de/ adresinden alındı.
  • Lowering, J. (2013). Olimpiyat Oyunları İstanbul İçin Fırsat mı Tehdit mi? İstanbul: MSGSÜ Hakkı Eldem Oditoryumu.
  • Oğuz, D., Saygı, H., ve Akpınar, N. (2010). Kentiçi Endüstri Alanlarının Dönüşümüne Bir Model: İzmit/Sekapak. Coğrafi Bilimler Dergisi, 8(2), 157-167.
  • Özfiliz, S. (2012). Olimpiyatlarla Londra'yı Yeniden Tasarlamak. Yapı Dergisi, 369, 58-65. Ocak 20, 2021 tarihinde alındı.
  • Özsoy, T. (2018). Endüstriyel Ekolojiyi Anlamak Adına Endüstriyel Ortakyaşarlık Örneklerinin İncelenmesi. Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 22-34.
  • Perini, K. (2017). Emscher River, Germany-Strategies and Techniques. K. Perini, & P. Sabbion içinde, Urban Sustainability and River Restoration: Green and Blue Infrastructure (First Edition b.). John Wiley and Sons Ltd. Publisher.
  • Reicher, C. (2005). Almanya'da Kentsel Planlama: Şehri ve Çevresini Yeniden Dönüştürmek. Planlama, 56.
  • Sağlık, M. (2020). Kent İçinde Kalmış Endüstri Alanlarının Sürdürülebilir Kentsel Gelişme Bağlamında Yeniden Değerlendirilmesi: Bursa Organize Sanayi Bölgesi Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı. Bursa.
  • Sommerhauser, M. (2017). Integrated Sustainable Water Management Projects in Urban Areas. Mayıs 6, 2019 tarihinde EGLV-Emscher Genossenschaft and Lippeverband: https://fgvprojetos.fgv.br/sites/fgvprojetos.fgv.br/files/arquivos/mario_sommerhauser.pdf adresinden alındı.
  • Sommerhauser, M., ve Gerner, N. (2017). Europe's Largest River Restoration Projects: The Re-Birtj Of the Emscher Basin-Transforming A Former Mining Landscape Into A Sustainable and Liveable Region. FGV Projetos: https://fgvprojetos.fgv.br/en/international-projects adresinden alındı.
  • Şahin, Ö. (2012). Eski Sanayi Alanları Dönüşümünde Ortaklık Modeli Önerisi: Kartal Örneği. İstanbul Teknik Üniversitesi, Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı, Doktora Tezi. İstanbul.
  • Tabak, D. (2011). Endüstriyel Miras Alanlarında Peyzaj Tasarımı Yaklaşımı Yedikule Gazhanesi Örneği. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Peyzaj Mimarlığı Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.
  • Tal, A.-M. (2012). Ariel Sharon Park and the Emergence of Israel's Environmentalism. Journal of Urban Design, 17(2), 279-300.
  • Uyanık, C. (2011). Sürdürülebilirlik Bağlamında Endüstri Alanlarının Yeniden Kullanımı ve Adapazarı Örneği. Mimar Sinan Üniversitesi, Mimarlık Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi.
  • Uzun, G. (2020, Ağustos 30). Duisburg Nord Park: Post-Endüstriyel Peyzaj Örneği. Ocak 22, 2021 tarihinde Peyzax: https://peyzax.com/proje/duisburg-nord-park-post-endustriyel-peyzaj-ornegi/ adresinden alındı.
  • Vallentin, D., ve Scheck, H. (2013). Technology and nature factored in together. Emscher 3.0 From grey to blue-Or, how the sky over the Ruhr region fell into the Emscher (s. 32-63). içinde Bönen: DruckVerlag Kettler. https://climate-adapt.eea.europa.eu/metadata/case-studies/a-flood-and-heat-proof-green-emscher-valley-germany/11305620.pdf adresinden alındı.
  • Vural, N. H. (2016). Ekolojik Sürdürülebilirlik Çerçevesinde Cendere Vadisi Dönüşümünün Mimarlık Bağlamında Değerlendirilmesi Silahtarağa-Kağıthane Merkez Mahallesi Aksı Örneği. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi, Mimarlık Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi
Birincil Dil tr
Konular Mimarlık
Yayınlanma Tarihi Bahar 2021
Bölüm Derleme Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-6074-0906
Yazar: Başak YURTSEVEN (Sorumlu Yazar)
Kurum: ANKARA ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 15 Nisan 2021

APA Yurtseven, B . (2021). Kentsel Yenileme Sürecinde Endüstri Alanlarının Ekolojik Yaklaşım ile Değerlendirilmesi: Emscher Park Örneği . Kent Akademisi , 14 (1) , 260-277 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/kent/issue/61369/848910