Yıl 2021, Cilt 14 , Sayı 1, Sayfalar 46 - 58 2021-04-15

Tarihi Kent Merkezlerinde Ticaretin Değişimi
Retail Change in Historic City Centres

Dilek ÖZDEMİR-DARBY [1] , Irem SELCUK [2]


Tarihi kent merkezlerindeki çöküş ve eskime ile başa çıkmak amacıyla, yerel yönetimler tarafından en benimsenen araçlardan biri yeniden canlandırmadır. Bu aynı zamanda yerel yönetimlere yeni işyerlerinin alan çekilmesindeki rekabet güçlerini arttırmak, alana gelen ziyaretçi sayısının yükselmesi ve alandaki emlak değerlerinin artması yönünde yardımcı olmaktadır. Bu yeniden canlandırmanın en önemli araçlarından birisi de yayalaştırmadır. Yayalaştırma, sağlık, çevre, ulaşım ve erişilebilirlik yönünden de faydalar sağlamaktadır. Yayalaştırma, aynı zamanda perakende ticari faaliyetlerin genişlemesine de ziyaretçi sayısının artışına yaptığı katkılar yoluyla yardımcı olmaktadır. Diğer yandan, yayalaştırma, istenilmeyen bir ticari soylulaşmaya da yol açabilir. Dolayısıyla, dönüşümün erken aşamalarında yerel yönetimlerin bu duruma geri bildirim mekanizmalarını oluşturmaları önemlidir. Bu açıdan İstanbul’un Kadıköy ilçesinde 2004 yılında başlayan yayalaştırma projesi önemlidir. Alanda, yayalaştırma sonrası önemli ölçüde ticari soylulaştırma meydana gelmiştir. Bu yazıda, 2004-2018 yılları arasında Kadıköy tarihi çarşıda meydana gelen küçük esnafın yerlerinden edilmesini incelenerek, nedenleri ortaya koyulacaktır.
Regenerating the historic centres of cities has long been an important and widely used intervention for local authorities to fight urban decay and obsolescence. It also has helped administrations to increase their competitive power in attracting new businesses, increasing visitors’ footfall, and to promote rising property values. Pedestrianization is one of these intervention tools used to regenerate historic city centres, providing benefits in such areas as health, environment, transportation and accessibility, and also economic and social prospects. Pedestrianization is also one of the most important contributors to the expansion of retail activities, since it increases visitors’ footfall. On the other hand, pedestrianization might produce an unintentional commercial gentrification. Therefore, it is wise to note that feedback mechanisms should be established in the earlier phases of the regeneration plans formulated by municipalities. In this respect, the regeneration of the historic centre of the Istanbul’s Kadıköy district, which started in 2004 and still continues, is important. In Kadıköy, after the implementation of the pedestrianization scheme, the area has witnessed an unintended commercial gentrification which led to the change of retail functions to a large extent. In this paper, the reasons behind this commercial change, and the displacement of small retailers between 2004 and 2018, is discussed.
  • Bilgici, Y. (2017) Kadıköy yükseliyor çünkü insanın ruhuna sesleniyor (07.10.2017) [https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/hurriyet-pazar/kadikoy-yukseliyor-cunku-insanin-ruhuna-sesleniyor-40602936] (accessed at 03.09.2020).
  • Carmona, M. Heath, T., Oc, T., & Tiesdell, S. (2003) Public places – urban spaces: a guide to urban design, Architectural Press, Elsevier.
  • Chau, K.W., Pretorius, F., & Yu, C.K. (2000) The determinants of street level retail shop prices in Hong Kong, Paper presented at the Pacific Rim Real Estate Society Conference, 23-27 January 2000, Sydney, Australia.
  • Cömertler, S. (2007) The impact of pedestrianization on residential property rental values, PhD Thesis submitted to the Graduate School of Engineering and Sciences, İzmir Institute of Technology, Izmir.
  • Gehl, J. & Gemzoe, L. (2000) New city spaces, the Danish Architectural Press.
  • Hass-klau, C. (2015) The pedestrian and the city, London and New York: Routledge,
  • Hon-yip, W. (2014) Impacts of pedestrian schemes on the types of retailers, Unpublished Master’s thesis in Department of Urban Planning and Design, University of Hong Kong
  • Karakaş, G. (2016) Kadıköy tarihi çarşı tarihe karışıyor (Kadiköy historic marketplace is becoming a thing of the past), April 2016, [http://www.milliyet.com.tr/kadikoy-carsisi-tarihe-karisiyor--gundem-2219231/] (accessed at 25.06.2016).
  • Litman, T. (2014) Economic value of walkability, Victoria Transport Policy Institute.
  • Milliyet (2011) Masalar gitti, Beyoğlu bitti , published on 25.07.2011 [https://www.milliyet.com.tr/gundem/masalar-gitti-beyoglu-bitti-1418525] (accessed at 03.09.2020).
  • Monheim, R. (2013) Inner cities from the perspective of their pedestrians –more than just commercialism, paper presented at the walk21 conference in Munich, http://www.call.walk21munich.com/presentations/bs506_rolfmonheim.pdf (accessed at 10.08. 2014). NEF [New Economics Foundation] (2005) Clone town Britain Report, [http://b.3cdn.net/nefoundation/1733ceec8041a9de5e_ubm6b6t6i.pdf] (accessed 12.03.2013)
  • Özdemir, D (2010) Giriş: Batı Avrupa’da kentsel dönüşüm olgusunun süreç içinde değişen anlamlari ve türkiye yansimalari”, in Kentsel dönüşümde politika, mevzuat, uygulama: Avrupa deneyimi, Istanbul uygulamalari D.Özdemir (ed.) Ankara: Nobel Publications, pp. 1-31.
  • Rankin, K.N. (2007) Commercial change in toronto’s west-central neighbourhoods, research paper, university of toronto [http://www.urbancentre.utoronto.ca/pdfs/publications/rp214rankincommercialchangewesttoronto9-2008.pdf] (accessed 10.10.2014)
  • Sastre, j., Sastre, A., Gamo, A.M.., & Gaztelu, T. (2013) Economic impact of pedestrianisation in historic urban centre, the Valdemoro case – study (Spain), Procedia Social and Behavioural Sciences, 104, pp.737 – 745.
  • Selçuk, İ. (2014) Socio-economic outcomes of transformations in city centres: the pedestrianization of Kadıköy historic centre, Yeditepe University, Graduate School of Natural Applied Sciences, Istanbul.
  • Sinnett, D., Williams, K., Chatterjee, K., & Cavill, N. (2011) Making the case for investment in the walking environment: a review of the evidence. Technical report. Living Streets, London. [accessed at http://eprints.uwe.ac.uk/15502] 15.10.2016
  • Soni, N., & Soni, N. (2016) Benefits of pedestrianization and warrants to pedestrianize an area, Land Use Policy, 57, pp.139-150.
  • Tallon, A. (2010) Urban regeneration in the UK, London: Routledge.
  • Tan, E. (2008) Downtown Disney, street level desires – discovering the city on Food Hoeven, F.D., Smith, M.G.J., Spek, S.C., Street level desires – discovering the city on foot, pp. 115-121.
  • Tiesdell, S., Oc, T., & Heath, T. (1996), Revitalizing historic urban quarters, Oxford: Butterworth-Heinemann,
  • Yazıcıoğlu, Y., & Erdoğan, S. (2004). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri, Ankara: Detay Publications
Birincil Dil en
Konular Planlama ve Gelişim
Yayınlanma Tarihi Bahar 2021
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-8161-0463
Yazar: Dilek ÖZDEMİR-DARBY (Sorumlu Yazar)
Kurum: Yeditepe University
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-5376-9337
Yazar: Irem SELCUK
Kurum: yeditepe university
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 15 Nisan 2021

APA Özdemir-darby, D , Selcuk, I . (2021). Retail Change in Historic City Centres . Kent Akademisi , 14 (1) , 46-58 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/kent/issue/61369/853684