Sarp-Giresun Otoyol Çevresindeki Yapraklı Karayosunlarında Ağır Metal Analizleri

Because of their ability to accumulate heavy metals, mosses are especially suitable to monitor heavy metal airborne pollution. The heavy metal analysis of mosses and soil in the East Black Sea region(Sarp-Giresun) of Turkey is determined using ICP-MS (Inductively Coupled Plasma – Mass Spectrometer) spectrometry method. A qualitative moss analysis has shown that the samples contained V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn and Pb. While the mean concentration values of V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn and Pb in the moss samples collected from city centers are determined as 27.00, 18.19, 333.58, 5413.12, 8.21, 55.45, 42.26, 101.15 and 23.26 mg/kg, the mean concentration values in the moss samples collected from the city intervals are found as 26.52, 17.65, 318.00, 4561.71, 6.23, 52.76, 42.38, 96.79 and 17.57 mg/kg, respectively. In general, the concentration of Vanadium, Chromium, Manganese, Iron, Cobalt, Nickel, Copper, Zinc and Lead in mosses decreased between 2006 and 2017. While the mean concentration values of Pb, Zn, Cu, Ni, Co, Fe, Mn, Cr, and V in the soil samples collected from city centers are 30.53, 166.19, 87.62, 183.12, 20.04, 15334.61, 730.63, 28.43, and 50.83 mg/kg, the mean concentration values in the soil samples collected from the city intervals are 25.61, 286.21, 79.07,123.89, 22.35, 14801.74, 461.79, 23.62 and 44.57 mg/kg, respectively. Despite the decrease in heavy metal concentrations in mosses on Sarp-Giresun Highway in Turkey, it is seen that heavy metal concentrations in mosses are still high when compared to the world.

Ağır metalleri biriktirme yeteneklerinden dolayı karayosunları, özellikle havadaki ağır metal kirliliğini takip edebilmek için oldukça uygundur. Türkiye'nin Doğu Karadeniz bölgesindeki(Sarp-Giresun) karayosunları ve toprakları ağır metal analizi, ICP-MS (Endüktif Eşleştirilmiş Plazma – Kütle Spektrometresi) spektrometri yöntemi kullanılarak belirlendi. Karayosunlarının nitel analizi neticesinde, numunelerin V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, Pb içerdiği gösterildi. Şehir merkezlerinden alınan karayosunu örneklerinde Pb, Zn, Cu, Ni, Co, Fe, Mn, Cr ve V ortalama konsantrasyon değerleri 23,26, 101,15, 42,26, 55,45, 8,21, 5413,12, 333,58, 18,19 ve 27,00 olarak belirlenirken, şehirler arasından alınan karayosunu örneklerinde ortalama konsantrasyon değerleri sırasıyla 17,57, 96,79, 42,38, 52,76, 6,23, 4561,71, 318,00, 17,65 ve 26,52 mg/kg olarak bulundu. Genel olarak karayosunlarında vanadyum, krom, mangan, demir, kobalt, nikel, bakır, çinko ve kurşun konsantrasyonlarının 2006-2017 yılları arasında azaldığı görüldü. Şehir merkezlerinden alınan toprak örneklerinde, Pb, Zn, Cu, Ni, Co, Fe, Mn, Cr ve V ortalama konsantrasyon değerleri 30,53, 166,19, 87,62, 183,12, 20,04, 15334,61, 730,63, 28,43 ve 50,83 mg/kg, merkez aralarından alınan toprak örneklerinde ortalama konsantrasyon değerleri sırasıyla şöyledir: 25,61, 286,21, 79,07, 123,89, 22,35, 14801,74, 461,79, 23,62 ve 44,57. Türkiye'de Sarp-Giresun Karayolu'ndaki karayosunlarında ki ağır metal konsantrasyonların da azalma olmasına rağmen, Dünya ile kıyaslandığında karayosunlarındaki ağır metal konsantrasyonları hala yüksek olduğu görülmektedir.