Araştırma Makalesi

Meta-Sezgisel Yöntemlere Dayalı Kör Kaynak Sinyal Ayırma

Cilt: 14 Sayı: 3 15 Eylül 2024
PDF İndir
TR EN

Meta-Sezgisel Yöntemlere Dayalı Kör Kaynak Sinyal Ayırma

Öz

Kör kaynak ayırma problemi, en az iki karışmış sinyalin bilinmeyen kaynak sinyallerini belirleme işlemidir. Kaynak sinyaller, tıbbi alanda doğru teşhisin yapılmasında, kablosuz haberleşmede, radar, görüntü, ses verilerinin analizi için önemlidir. Kör kaynak ayırma probleminde yaygın olarak bağımsız bileşen analizi kullanılır. Bağımsız bileşen analizinde, ileri istatistiksel ve cebirsel yöntemler kullanılarak entropi ve korelasyon uyumluluğuna bakılır. Sinyalleri ayırmak için en yaygın kullanılan bağımsız bileşen analizi (Independent Component Analysis, ICA) algoritmalarından FastICA, Gauss dağılımı olmama ve negentropinin maksimum uygunluk kriterlerini iterasyon tabanlı olarak araştırır. Bu çalışmada, benzer şekilde iterasyon tabanlı yöntemler olan meta-sezgisel algoritmalar (MSA), uygunluk fonksiyonunu optimize etmek için kullanılmıştır. Uygunluk fonksiyonu, karışık sinyal ayırma matris üretimi ve yakınsamayı kontrol etmek için kullanılır. Bu çalışmada, vektörleri ortogonalleştiren Gram Schmidt sürecine dayalı ayırma matris üretimi önerilmiştir. Deneyler, FastICA ile meta-sezgisel (MS) algoritmalardan ateş böceği algoritması ve parçacık sürü optimizasyonu algoritmasıyla yapılmıştır. Üç kaynaktan üretilen sinyallerin karıştırılıp gürültü eklenmesi ile karışık sinyaller oluşturulmuştur. Sinyallerin farklı frekanslarda üretilerek gerçekleştirilen deneylerde, önerilen yöntem ile geleneksel FastICA algoritmasından daha başarılı korelasyon katsayısı ve kök ortalama kare hata sonuçları elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Ateş böceği algoritması, Bağımsız bileşen analizi, FastICA, Gram Schmidt süreci, Kör kaynak ayırma, Parçacık sürü optimizasyonu

Etik Beyan

Yapılan çalışmada araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur.

Kaynakça

  1. Abbas, N., and Kabudian, J., (2017). Speech Scrambling based on Independent Component Analysis and Particle Swarm Optimization, The International Arab Journal of Information Technology (IAJIT) , 14(4), 109–115.
  2. Baysal, B., and Efe, M.Ö., (2023). A comparative study of blind source separation methods. Turkish Journal of Electrical Engineering and Computer Sciences, 31(7). https://doi.org/10.55730/1300-0632.4047
  3. Bonyadi, M.R., and Michalewicz, Z., (2017). Particle swarm optimization for single objective continuous space problems: a review. Evolutionary Computation. 25(1),1–54. doi:10.1162/EVCO_r_00180
  4. Comon, P., and Jutten, C. (2010). Handbook of Blind Source Separation: Independent Component Analysis and Applications. Oxford, UK: Academic Press.
  5. Feng, F., and Kowalski, M., (2018). Revisiting sparse ICA from a synthesis point of view: Blind Source Separation for over and underdetermined mixtures. Signal Processing, 152, 165–177. https://doi.org/10.1016/j.sigpro.2018.05.017
  6. Ghahramani, H., Barari, M., and Bastani, M.H. (2014). Maritime radar target detection in presence of strong sea clutter based on blind source separation. IETE Journal of Research, 60(5), 331–344. https://doi.org/10.1080/03772063.2014.961573
  7. Hyvärinen, A., and Oja, E., (2000). Independent component analysis: algorithms and applications. Neural Networks, 13 4–5, 411-430. https://doi.org/10.1016/S0893-6080(00)00026-5
  8. Jiang, L., Li, L., and Zhao, G.Q. (2015, January). Pulse-compression radar signal sorting using the blind source separation algrithms. International Conference on Estimation, Detection and Information Fusion (ICEDIF) (pp.268-271). Harbin. doi: 10.1109/ICEDIF.2015.7280204
  9. Jin-Wang, H., Jiu-Chao, F., and Shan-Xiang, L. (2014). Blind source separation of chaotic signals in wireless sensor networks. Acta Physica Sinica, 63(5): 050502. https://doi.org/10.7498/aps.63.050502
  10. Kumar, M., and Jayanthi, V.E., (2020). Blind source separation using kurtosis, negentropy and maximum likelihood functions. International Journal of Speech Technology, 23, 13–21. https://doi.org/10.1007/s10772-019-09664-z

Kaynak Göster

APA
Gedikli, E., & Tuğcu, E. (2024). Meta-Sezgisel Yöntemlere Dayalı Kör Kaynak Sinyal Ayırma. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 14(3), 1456-1470. https://doi.org/10.31466/kfbd.1474735
AMA
1.Gedikli E, Tuğcu E. Meta-Sezgisel Yöntemlere Dayalı Kör Kaynak Sinyal Ayırma. KFBD. 2024;14(3):1456-1470. doi:10.31466/kfbd.1474735
Chicago
Gedikli, Eyup, ve Emin Tuğcu. 2024. “Meta-Sezgisel Yöntemlere Dayalı Kör Kaynak Sinyal Ayırma”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 14 (3): 1456-70. https://doi.org/10.31466/kfbd.1474735.
EndNote
Gedikli E, Tuğcu E (01 Eylül 2024) Meta-Sezgisel Yöntemlere Dayalı Kör Kaynak Sinyal Ayırma. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 14 3 1456–1470.
IEEE
[1]E. Gedikli ve E. Tuğcu, “Meta-Sezgisel Yöntemlere Dayalı Kör Kaynak Sinyal Ayırma”, KFBD, c. 14, sy 3, ss. 1456–1470, Eyl. 2024, doi: 10.31466/kfbd.1474735.
ISNAD
Gedikli, Eyup - Tuğcu, Emin. “Meta-Sezgisel Yöntemlere Dayalı Kör Kaynak Sinyal Ayırma”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 14/3 (01 Eylül 2024): 1456-1470. https://doi.org/10.31466/kfbd.1474735.
JAMA
1.Gedikli E, Tuğcu E. Meta-Sezgisel Yöntemlere Dayalı Kör Kaynak Sinyal Ayırma. KFBD. 2024;14:1456–1470.
MLA
Gedikli, Eyup, ve Emin Tuğcu. “Meta-Sezgisel Yöntemlere Dayalı Kör Kaynak Sinyal Ayırma”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 3, Eylül 2024, ss. 1456-70, doi:10.31466/kfbd.1474735.
Vancouver
1.Eyup Gedikli, Emin Tuğcu. Meta-Sezgisel Yöntemlere Dayalı Kör Kaynak Sinyal Ayırma. KFBD. 01 Eylül 2024;14(3):1456-70. doi:10.31466/kfbd.1474735