Yenilenebilir Enerji ve Sürdürülebilirlik Kapsamında Enerji Verimliliği: 2017-2024 Yılları Arasındaki Araştırma Eğilimleri

Necati Taşkın; Emre Tombul; Furkan Mikail Şen

doi:10.31466/kfbd.1662431

EN TR

Energy Efficiency in the Context of Renewable Energy and Sustainability: Research Trends Between 2017-2024

Öz

This study examines 40 articles published in DergiPark between 2017 and 2024 that contain the terms "energy efficiency", "renewable energy" or "sustainability" in their titles/ keywords, using qualitative content analysis. The research was conducted by searching keywords in Turkish language, and coding was performed independently by three researchers. Findings show that the articles concentrated primarily on the themes of energy economics and policies (n=12), sustainable buildings and design (n=8), renewable energy systems (n=8), and energy efficiency/performance (n=6). Research types were distributed as 55% quantitative (n=22), 40% qualitative (n=16), and 5% mixed (n=2), with systematic review (n=20) being the most frequently used method. Additionally, econometric and mathematical modeling were prominent in quantitative studies, while content analysis was prominent in qualitative studies. The number of publications increased significantly after 2020, reaching a peak of 9 articles in 2024. The results highlight the strategic importance of energy efficiency for environmental sustainability and economic growth. At the policy and implementation levels, we recommend strengthening innovative technologies, regional strategies, and interdisciplinary approaches, as well as increasing field/laboratory-based experiments and simulation-based performance studies.

Anahtar Kelimeler

Renewable energy, Sustainability, Energy efficiency, Content analysis

Yenilenebilir Enerji ve Sürdürülebilirlik Kapsamında Enerji Verimliliği: 2017-2024 Yılları Arasındaki Araştırma Eğilimleri

Öz

Bu çalışma, 2017-2024 yılları arasında DergiPark’ta yayımlanan ve başlık/anahtar sözcüklerinde “yenilenebilir enerji” veya “sürdürülebilirlik” ile birlikte “enerji verimliliği” geçen 40 makaleyi nitel içerik analiziyle incelemektedir. Arama Türkçe anahtar sözcüklerle yapılmıştır. Kodlama üç araştırmacı tarafından bağımsız yürütülmüştür. Bulgular, makalelerin ağırlıkla enerji ekonomisi ve politikaları (n=12), sürdürülebilir yapılar ve tasarım (n=8), yenilenebilir enerji sistemleri (n=8) ve enerji verimliliği/performansı (n=6) temalarında yoğunlaştığını göstermektedir. Araştırma türleri %55 nicel (n=22), %40 nitel (n=16) ve %5 karma (n=2) olarak dağılmış; yöntem olarak en sık sistematik inceleme (n=20) kullanılmıştır. Nicel çalışmalarda ekonometrik ve matematiksel modelleme; nitel çalışmalarda içerik analizi öne çıkmıştır. Yayın sayısı 2020 sonrasında belirgin biçimde artmış ve 2024’te 9 makaleyle en yüksek düzeye ulaşmıştır. Sonuçlar ise, enerji verimliliğinin çevresel sürdürülebilirlik ve ekonomik büyüme açısından stratejik önemini vurgulamaktadır. Politika ve uygulama düzeyinde, yenilikçi teknolojiler, bölgesel stratejiler ve disiplinler arası yaklaşımların güçlendirilmesi; ayrıca saha/laboratuvar temelli deneyler ile simülasyon tabanlı performans çalışmalarının artırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Yenilenebilir enerji, Sürdürülebilirlik, Enerji verimliliği, İçerik analizi

Destekleyen Kurum

yok

Etik Beyan

Yazarlar herhangi bir çıkar çatışması olmadığını belirtmektedir.

Kaynakça

Akar, H. ve Sizer, L. (2023). Sahra Altı Afrika Ülkelerinde yenilenebilir (dağıtık) enerji üretiminin enerji verimliliği ve kamu borçları açısından ampirik bir analizi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25, 336-355. https://doi.org/10.29029/busbed.1206376
Alptekin, P. ve Selbaş, R. (2024). Termal enerji depolamalı parabolik güneş kolektörünün termodinamik incelenmesi. Uluslararası Teknolojik Bilimler Dergisi, 16(2), 53-61. https://doi.org/10.55974/utbd.1509902 APLUS Enerji ve KPMG (2024). Enerji sektör raporu 2024. https://assets.kpmg.com/content/dam/kpmg/tr/pdf/2024/10/KPMG%20APlus%20Enerji%20Sekt%C3%B6r%20Raporu.pdf
Arhan, İ. ve Bilgin, M. Z. (2022). Yenilenebilir sistemlerde maksimum güç noktası takibi ve enerji yönetimiyle enerji verimliliği. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(1), 75-91. https://doi.org/10.47495/okufbed.941332
Arı, F. ve Yılmaz, V. (2023). Türkiye’de ve Dünya’da enerji kaynaklarının genel görünümü ve alternatif enerji kaynaklarının önemi. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34(2023), 496-519. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1340642
Arıcı, A. (2024). Yapı malzemelerinin seçimi ve tasarım sürecindeki rolü. KİÜ Fen, Mühendislik ve Teknoloji Dergisi, 1(2), 32-42. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3764845
Arık, O. A. ve Hamamcıoğlu E. (2024). Türkiye’nin CO2 emisyonunun anfis ile tahmin edilmesi, Researcher, 4(2), 141–156. https://dergipark.org.tr/en/pub/researcher/issue/86566/1546440
Atabey, A. Ö. (2022). Yeşil büyüme bağlamında enerji verimliliği ve istihdam: Türkiye ekonomisine yönelik ekonometrik bir analiz. Yönetim Bilimleri Dergisi, (Özel Sayı), 53-71. https://doi.org/10.35408/comuybd.1148366
Ateş, K. T. (2024). Bir firmanın belirsizlik altında sürdürülebilirlik performansının değerlendirilmesi: Bulanık AHP yaklaşımı. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 39(2), 527-533. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1514613
Aydın, M. (2024). Enerji ikilemi: E7 ülkelerinde yenilenebilir enerji geçişi, enerji verimliliği ve küreselleşmenin çevre kalitesi üzerindeki etkisi. İzmir İktisat Dergisi, 39(4). 1063-1078. https://doi.org/10.24988/ije.1479827
Aydoğdu, Ç. (2021). Yenilenebilir enerji sektöründe ve enerji verimliliğinde kamusal destekler ve Türkiye’de yansımaları. Akademik İzdüşüm Dergisi, 6(1), 52-74. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1539454

Balçık, S. ve Yamaçlı, R. (2022). Mimarlık mirası yapıların işlevlendirilmesi ve enerji verimliliği. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 12(25), 29-40. https://doi.org/10.16950/iujad.1103402
Çetintaş, K. F. ve Rezafar, A. (2022). Binalarda pasif soğutma yöntemleri ve geleneksel mimarideki uygulamalarının incelenmesi. KAPU Trakya Mimarlık ve Tasarım Dergisi, 2(2), 37-56. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2413677
Çiftçi, E. ve Balyemez, S. (2019). Enerji verimliliği açısından yüksek yapılar ve sürdürülebilirlik. Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, 15(58), 127-141. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1504414
Dağtekin, Y., Sirer, M., Mutlu, N., Pınarcıoğlu, M. ve Yeşilata, B. (2018). GAP bölgesinde karbon-nötr ekonomiye geçişte temiz enerji teknolojilerine yönelik değer zincirinin kurulması. Harran Üniversitesi Mühendislik Dergisi, 3(3), 127-132. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/623115
Diker, B. (2019). Kentsel dönüşümde çevresel sürdürülebilirlik üzerine bir araştırma: Fikirtepe örneği. İdealkent, 10(27), 594-629. https://doi.org/10.31198/idealkent.545058
Doğan, E. ve Narin, M. (2024). Enerji sektöründe dijitalleşme ve blokzincir teknolojisindeki gelişmenin ekonomik etkileri. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 10(1), 125-148. https://doi.org/10.20979/ueyd.1438329
EC [European Commission], (2020). The European green deal: Striving to be the first climate-neutral continent. https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal_en
Efe, A. (2024). Intersectıons of platform economy, sustainability, symbiosis, resource efficiency, renewable energy and the circular economy. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, 5(1), 144-173. https://doi.org/10.58702/teyd.1298247
Ergüven, G. Ö., Koçak, E. ve Güler, E. (2022). Investigation of the sustainability of lithium ion batteries from environmental technologies and forecast emissions for the future. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 35, 507-513. https://doi.org/10.31590/ejosat.1077865
Esgil, M. ve Yamaçlı, R. (2023). Akıllı cephelerin sürdürülebilirliğe etkisi: Türkiye ve Dünyadaki örnekleri. Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi, 6(1), 1-12. https://doi.org/10.51764/smutgd.1217457
Eyüboğlu, K., Akdağ, S. ve Özçelik, M. (2021). Gelişmekte olan ülkelerde enerji verimliliği, yenilenebilir enerji ve ekonomik büyüme etkileşiminin test edilmesi. Tarsus Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(1), 29-36. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2240127
Güney, E., Özdemir, E., Kayadibi, İ., Perkgöz, N. K. ve Filik, Ü. B. (2023). Development of an AI-based smart greenhouse prototype for enhanced agrıcultural sustainability. Akdeniz Mühendislik Dergisi, 1(1), 33-42. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3518461
Han, B. (2023). Sürdürülebilir mimari ve enerji verimliliği konusunda yapılmış çalışmalar ve öneriler. Hars Akademi, 6(1), 57-72. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3041010
IEA [International Energy Agency] (2021). Net Zero by 2050: A roadmap for the global energy sector, IEA. https://www.iea.org/reports/net-zero-by-2050
IPCC [Intergovernmental Panel on Climate Change] (2022). Global warming of 1.5 ºC https://www.ipcc.ch/sr15/
Kavas, A. ve Acet, D. B. (2019). Yerel yönetim politikalarında yenilenebilir enerji. İdealkent, 10(27), 410-446. https://doi.org/10.31198/idealkent.506955
Kayar, E., İl, N. ve Carlak, H. (2021). Türkiye elektrik enerjisi görünümü ve yenilenebilir enerjinin global ölçekte mevcut konumu. EMO Bilimsel Dergi, 11(Özel Sayı), 70-83. https://dergipark.org.tr/tr/pub/emobd/issue/63482/669980
Kayıkçı, Z., Akarsu, C., Sönmez, V. Z. ve Sivri, N. (2023). Atıksu arıtma tesislerinde sürdürülebilir enerji üretimi için mikro hidroelektrik teknolojisi kullanımı: İstanbul örneği. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 8(2), 162-168. https://doi.org/10.35229/jaes.1241476
Kayri, İ. (2023). Fotovoltaik uygulamalar için kararlı tek eksenli bir güneş takip sistemi tasarımı ve uygulaması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 28(2), 432-450. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1256765
Korkmaz, G. G. ve Samancı, A. (2022). Konya teknik üniversitesi mühendislik ve doğa bilimleri fakültesine ait binalar için enerji verimliliğini artırmaya yönelik örnek bir çalışma. Konya Journal of Engineering Sciences, 10(2), 442-456. https://doi.org/10.36306/konjes.1089881
Ökten, M. (2024). Enerji sistemlerinde metasezgisel optimizasyon teknikleri: Yenilikçi algoritmalar ve uygulama alanları. Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi, 7(2), 153-171. https://doi.org/10.51764/smutgd.1542508
Özbek, S. ve Naimoğlu, M. (2021). Enerji verimliliğinin dinamikleri: Var analizi ile Türkiye üzerine ampirik bir çalışma. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 314-326. https://doi.org/10.52835/19maysbd.878120
Özcan, G., Çelebi, N. G. ve Arpacıoğlu, Ü. (2022). Portable irrigation system producing water from air for sustainable living:“ECO-WATER-GEN”. Journal of Architectural Sciences and Applications, 7(2), 501-510. https://doi.org/10.30785/mbud.1145768
Pooyanfar, M., & Topal, H. (2018). Assessing effectiveness of integrated building design parameters on energy performance and emissions in health care facilities by means of building energy modelling. Isı Bilimi ve Tekniği Dergisi, 38(2), 151-165. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1240487
Sağbaş, A. ve Başbuğ, B. (2018). Sürdürülebilir kalkınma ekseninde enerji verimliliği uygulamaları: Türkiye değerlendirmesi. European Journal of Engineering and Applied Sciences, 1(2), 43-50. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/615038
Sarı, E., Güven, Y. ve Aktaş, M. (2024). Güneş enerjili eko tasarım kereste kurutma sistemi. Politeknik Dergisi, 27(4), 1473-1489. https://doi.org/10.2339/politeknik.1299114
Stemler, S. (2001). An Introduction to Content Analysis. ERIC Digest.
Sunnetcı, H., Yılmaz, D., İnce, İ. T. ve Yılmaz, İ. C. (2021). Energy efficiency analysis for a sport complex. Disiplinlerarası Yenilik Araştırmaları Dergisi, 1(2), 136-147. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2104314
Tavşan, F., Tavşan, C. ve Fettahoğlu, E. (2021). İç mekânda enerji verimliliği ve teknoloji ilişkisi: Güncel uygulamalar bağlamında bir irdeleme. Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi, 4(2), 112-120. https://doi.org/10.51764/smutgd.1013574
Türk, F. (2011). 2008 yılında yenilenebilir enerji kaynaklarının artan önemi-Türk enerji politikası. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 176-191. https://dergipark.org.tr/tr/pub/trakyasobed/issue/30221/326291
Yalçın, A. Z. ve Doğan, M. (2023). Enerjide dışa bağımlılık sorunu: Türkiye için ampirik bir analiz. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 30(2), 203-223. https://doi.org/10.18657/yonveek.1206158
Yavuz, A. H. (2020). Isı borulu vakum tüplü termoelektrik güneş jeneratörü tasarımı ve uygulaması. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 9(1), 180-185. https://doi.org/10.28948/ngumuh.681302
Yenioğlu, Z. A. ve Ateş, V. (2019). Yenilenebilir enerji kullanımındaki göreceli etkinliklerin veri zarflama analizi ile değerlendirilmesi: Türkiye ve bazı Avrupa ülkeleri örneği. Politeknik Dergisi, 22(4), 863-869. https://doi.org/10.2339/politeknik.446110
Yılmaz, M. (2017). İki eksenli güneş takip sistemlerinde takip verimliliğin arttırılması. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 7(1/2), 56-62. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/313217
Yücel, M. (2022). Yerleşim yerleri içindeki PV paneller tozlaşma ve kirliliğin enerji verimliliğine olan etki analizi. Kent Akademisi, 15(4), 1926-1937. https://doi.org/10.35674/kent.1081358
Yücer, C. T. ve Kudak, H. (2020). Sürdürülebilirlik kavramı ve ekserji analizi: Binaların ısıtma sistemlerine yönelik bir uygulama. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 11(2), 623-633. https://doi.org/10.24012/dumf.628035

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yenilenebilir Enerji Sistemleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Necati Taşkın ^*
0000-0001-8519-6185
Türkiye

Emre Tombul
0009-0004-8893-4031
Türkiye

Furkan Mikail Şen
0009-0003-2258-4254
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

21 Mart 2025

Kabul Tarihi

21 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 4

DOI

https://doi.org/10.31466/kfbd.1662431

IZ

https://izlik.org/JA62CZ43KC

APA

Taşkın, N., Tombul, E., & Mikail Şen, F. (2025). Yenilenebilir Enerji ve Sürdürülebilirlik Kapsamında Enerji Verimliliği: 2017-2024 Yılları Arasındaki Araştırma Eğilimleri. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 15(4), 1504-1523. https://doi.org/10.31466/kfbd.1662431

AMA

1.Taşkın N, Tombul E, Mikail Şen F. Yenilenebilir Enerji ve Sürdürülebilirlik Kapsamında Enerji Verimliliği: 2017-2024 Yılları Arasındaki Araştırma Eğilimleri. KFBD. 2025;15(4):1504-1523. doi:10.31466/kfbd.1662431

Chicago

Taşkın, Necati, Emre Tombul, ve Furkan Mikail Şen. 2025. “Yenilenebilir Enerji ve Sürdürülebilirlik Kapsamında Enerji Verimliliği: 2017-2024 Yılları Arasındaki Araştırma Eğilimleri”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 15 (4): 1504-23. https://doi.org/10.31466/kfbd.1662431.

EndNote

Taşkın N, Tombul E, Mikail Şen F (01 Aralık 2025) Yenilenebilir Enerji ve Sürdürülebilirlik Kapsamında Enerji Verimliliği: 2017-2024 Yılları Arasındaki Araştırma Eğilimleri. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 15 4 1504–1523.

IEEE

[1]N. Taşkın, E. Tombul, ve F. Mikail Şen, “Yenilenebilir Enerji ve Sürdürülebilirlik Kapsamında Enerji Verimliliği: 2017-2024 Yılları Arasındaki Araştırma Eğilimleri”, KFBD, c. 15, sy 4, ss. 1504–1523, Ara. 2025, doi: 10.31466/kfbd.1662431.

ISNAD

Taşkın, Necati - Tombul, Emre - Mikail Şen, Furkan. “Yenilenebilir Enerji ve Sürdürülebilirlik Kapsamında Enerji Verimliliği: 2017-2024 Yılları Arasındaki Araştırma Eğilimleri”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 15/4 (01 Aralık 2025): 1504-1523. https://doi.org/10.31466/kfbd.1662431.

JAMA

1.Taşkın N, Tombul E, Mikail Şen F. Yenilenebilir Enerji ve Sürdürülebilirlik Kapsamında Enerji Verimliliği: 2017-2024 Yılları Arasındaki Araştırma Eğilimleri. KFBD. 2025;15:1504–1523.

MLA

Taşkın, Necati, vd. “Yenilenebilir Enerji ve Sürdürülebilirlik Kapsamında Enerji Verimliliği: 2017-2024 Yılları Arasındaki Araştırma Eğilimleri”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, c. 15, sy 4, Aralık 2025, ss. 1504-23, doi:10.31466/kfbd.1662431.

Vancouver

1.Necati Taşkın, Emre Tombul, Furkan Mikail Şen. Yenilenebilir Enerji ve Sürdürülebilirlik Kapsamında Enerji Verimliliği: 2017-2024 Yılları Arasındaki Araştırma Eğilimleri. KFBD. 01 Aralık 2025;15(4):1504-23. doi:10.31466/kfbd.1662431

Karadeniz Fen Bilimleri Dergisinde yayınlanan makaleler Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International kapsamında lisanslanmıştır.

Energy Efficiency in the Context of Renewable Energy and Sustainability: Research Trends Between 2017-2024

Öz

Anahtar Kelimeler

Yenilenebilir Enerji ve Sürdürülebilirlik Kapsamında Enerji Verimliliği: 2017-2024 Yılları Arasındaki Araştırma Eğilimleri

Öz

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster