Araştırma Makalesi

Solunum Sesi Sınıflandırması için Klasik ve Derin Öğrenme Modellerinin Karşılaştırılması

Cilt: 15 Sayı: 4 15 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Solunum Sesi Sınıflandırması için Klasik ve Derin Öğrenme Modellerinin Karşılaştırılması

Öz

Bu çalışma, ICBHI 2017 solunum sesi veri seti üzerinde geliştirilmiş bir derin öğrenme yaklaşımıyla, normal ve patolojik solunum seslerini otomatik olarak sınıflandırmayı amaçlamaktadır. Çalışmada, segmentlenmiş solunum seslerinden MFCC, Mel spektrogram ve spektral öznitelikler elde edilmiş; ardından bu öznitelikler klasik makine öğrenmesi algoritmaları (XGBoost, SVM, KNN, Rastgele Orman) ve derin öğrenme modelleri (GhostNet v1-v4, EfficientNet-B0, ResNet50, MobileNetV3) ile eğitilmiştir. Veri artırma tekniklerinin (augmentasyon) katkısı da sistematik olarak incelenmiştir. Sonuçlar, GhostNet v4 modelinin %89 doğruluk ve 0.89 F1-skoru ile en iyi performansı gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bu doğruluk oranı, ICBHI 2017 veri seti ile literatürde rapor edilen birçok yöntemi geride bırakmaktadır. Ayrıca, karışıklık matrisi analizleri modelin normal ve patolojik sınıfları yüksek tutarlılıkla ayırt edebildiğini göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, akciğer seslerinin otomatik analizi için derin öğrenme temelli modellerin etkinliğini ortaya koymakta ve klinik karar destek sistemlerine entegre edilebilecek potansiyel çözümler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Solunum sesi analizi, Derin öğrenme, Makine Öğrenmesi, MFCC, Mel spektrogram, GhostNet

Kaynakça

  1. Bardou, D., Zhang, K., & Ahmad, S. M. (2018). Lung sounds classification using convolutional neural networks. Artificial Intelligence in Medicine, 88, 58-69.
  2. Chen, H., Yuan, X., Pei, Z., Li, M., & Li, J. (2019). Triple-classification of respiratory sounds using optimized s-transform and deep residual networks. IEEE Access, 7, 32845-32852.
  3. Choi, Y., & Lee, H. (2023). Interpretation of lung disease classification with light attention connected module. Biomedical Signal Processing and Control, 84, 104695.
  4. Demir, F., Ismael, A. M., & Sengur, A. (2020). Classification of lung sounds with CNN model using parallel pooling structure. IEEE Access, 8, 105376-105383.
  5. Demir, F., Sengur, A., & Bajaj, V. (2019). Convolutional neural networks based efficient approach for classification of lung diseases. Health Information Science and Systems, 8(1), 4.
  6. Fraiwan, L., Hassanin, O., Fraiwan, M., Khassawneh, B., Ibnian, A. M., & Alkhodari, M. (2021). Automatic identification of respiratory diseases from stethoscopic lung sound signals using ensemble classifiers. Biocybernetics and Biomedical Engineering, 41(1), 1-14.
  7. Gairola, S., Tom, F., Kwatra, N., & Jain, M. (2021, November). Respirenet: A deep neural network for accurately detecting abnormal lung sounds in limited data setting. In 2021 43rd Annual International Conference of the IEEE Engineering in Medicine & Biology Society (EMBC) (pp. 527-530). IEEE.
  8. Han, K., Wang, Y., Tian, Q., Guo, J., Xu, C., & Xu, C. (2020). Ghostnet: More features from cheap operations. In Proceedings of the IEEE/CVF Conference on Computer Vision and Pattern Recognition (pp. 1580-1589).
  9. He, K., Zhang, X., Ren, S., & Sun, J. (2016). Deep residual learning for image recognition. In Proceedings of the IEEE Conference on Computer Vision and Pattern Recognition (pp. 770-778).
  10. Huang, D. M., Huang, J., Qiao, K., Zhong, N. S., Lu, H. Z., & Wang, W. J. (2023). Deep learning-based lung sound analysis for intelligent stethoscope. Military Medical Research, 10(1), 44.

Kaynak Göster

APA
Türe, H., & Aygün, E. (2025). Solunum Sesi Sınıflandırması için Klasik ve Derin Öğrenme Modellerinin Karşılaştırılması. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 15(4), 1668-1695. https://doi.org/10.31466/kfbd.1715285
AMA
1.Türe H, Aygün E. Solunum Sesi Sınıflandırması için Klasik ve Derin Öğrenme Modellerinin Karşılaştırılması. KFBD. 2025;15(4):1668-1695. doi:10.31466/kfbd.1715285
Chicago
Türe, Hayati, ve Eren Aygün. 2025. “Solunum Sesi Sınıflandırması için Klasik ve Derin Öğrenme Modellerinin Karşılaştırılması”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 15 (4): 1668-95. https://doi.org/10.31466/kfbd.1715285.
EndNote
Türe H, Aygün E (01 Aralık 2025) Solunum Sesi Sınıflandırması için Klasik ve Derin Öğrenme Modellerinin Karşılaştırılması. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 15 4 1668–1695.
IEEE
[1]H. Türe ve E. Aygün, “Solunum Sesi Sınıflandırması için Klasik ve Derin Öğrenme Modellerinin Karşılaştırılması”, KFBD, c. 15, sy 4, ss. 1668–1695, Ara. 2025, doi: 10.31466/kfbd.1715285.
ISNAD
Türe, Hayati - Aygün, Eren. “Solunum Sesi Sınıflandırması için Klasik ve Derin Öğrenme Modellerinin Karşılaştırılması”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 15/4 (01 Aralık 2025): 1668-1695. https://doi.org/10.31466/kfbd.1715285.
JAMA
1.Türe H, Aygün E. Solunum Sesi Sınıflandırması için Klasik ve Derin Öğrenme Modellerinin Karşılaştırılması. KFBD. 2025;15:1668–1695.
MLA
Türe, Hayati, ve Eren Aygün. “Solunum Sesi Sınıflandırması için Klasik ve Derin Öğrenme Modellerinin Karşılaştırılması”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, c. 15, sy 4, Aralık 2025, ss. 1668-95, doi:10.31466/kfbd.1715285.
Vancouver
1.Hayati Türe, Eren Aygün. Solunum Sesi Sınıflandırması için Klasik ve Derin Öğrenme Modellerinin Karşılaştırılması. KFBD. 01 Aralık 2025;15(4):1668-95. doi:10.31466/kfbd.1715285