Sinirkanatlıların (Neuroptera: Planipennia) Kimyasal Ekolojileri
Öz
Yarı-kimyasallar
(Semiokimyasallar) böceklerin yaşamında beslenme, çiftleşme ve yumurta bırakma
gibi davranışlarda belirleyici rol oynarlar. Ayrıca bunlar belirli böcek
zararlıları için ajan durumundadırlar. Feromon ve kairomon kullanılarak yapılan
biyolojik kontrolde böcek populasyonu gözlem altına alınabilmektedir. İçerisine
Allomon ve Kairomon’ların de dahil olduğu yarı kimyasallar böcek davranışının
modifiye edilmesinde oldukça önemli bir rol oynar. Yapılan son araştırmalar
gelecekte kimyasal ekoloji ile doğal düşman arasında interaksiyonu anlamımızı
kolaylaştırıcı yönde etki yapacağını göstermektedir. Bu çalışmanın amacı Neuroptera
takımı böceklerin kimyasal ekolojisi hakkında kısa bir bilgi sunmaktır. Bu derleme
makalede, kairomon, allomon ve sinomon’ların tanımları ile bunların Neuroptera
takımı böceklerin davranışlarına olan etkileri literatür ışığında özetlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Boo, K.S., Chung, I.BT, Han, K.S. ve Pickett, J.A. & Wadhams, L.J., 1998. Response of the lacewing Chrysopa cognala to pheromones of its aphid prey, Journal of Chemical Ecology 24, 631-643.
- Bozdoğan, H., Bahadıroğlu, C., Toroğlu, S., 2012. Altıngözlü Böcekler (Neuroptera: Chrysopidae), Genel Özellikleri ve Biyolojik Mücadelede Önemi, Nevşehir Üniversitesi Fenbilimleri Enstitü Dergisi 1, 51-57.
- Büyükgüzel, E., Tunaz, H. ve Büyükgüzel, K., 2006. Bazı Böcek Türlerinde Kimyasal İletişimi Sağlayan Proteinlerin Moleküler Yapıları ve Biyokimyasal Fizyolojileri, Türk Biyokimya Dergisi, 31 (4) ; 194–206.
- Dicke, M. ve Sabelis, M.W., 1988. Infochemical terminology: based on cost-benefit analysis rather than origin of compounds. Functional Ecology 2, 131-139.
- Dodds, C. ve McEwen, P.K. 1998. Electroantennogram responses of green lacewings (Chrysoperla carnea) to plant volatiles: preliminary results. in S. P. Panelius (ed.). Neuropterology 1997. Proceedings of the Sixth International Symposium on Neuropterology. Helsinki, Finland, 13–16 July 1997. Acta Zoologica Fennica 209:99-102.
- Eisner, T., Attygalle, A.B., Conner, W.E., Eisner, M., McLeod, E.ve Meimwald, J., 1996. Chemical egg defense in a green lacewing (Ceraeochrysa smithi). Proc. Natn. Acad. Sci. USA 93: 3280-3283.
- Flint, H. M., 1979. Caryophyllene - attractant for the green lacewing (Neuroptera: Chrysopidae). – Environ. Entomol. 8: 1123-1125.
- Hagen, K.S., 1986. Ecosystem analysis: plant cultivars (HPR), entomophagous species and food supplements. In Interactions of Plant Resistance and Parasitoids and Predators of Insects, ed. Boethel, D.J., Eikenbary, R.D., pp. 151- 197. Wiley, New York,
- Hatano, E., Kunert, G., Michaud., JP. ve Weisser., W.W., 2008. Chemical cues mediating aphid location by natural enemies, Eur. J. Entomol. 105: 797–806.
- Kawecki Z., 1932. Beobachtungen über das Verhalten und die Sinnesorientierung der Florfliegenlarven. Bulleinternational de l'Académie Polonaise des sciences et des lettres, Série B: 91-106.
kapsamında lisanslanmıştır.