EDXRF Spektrometresi Kullanılarak Pileki Mağarası’ndan Çıkarılan Pileki Taşı ve Toprak Örneklerinde İz Elementlerinin Belirlenmesi
Öz
Bu çalışmada, Rize ilinde bulunan Pileki
Mağarası’ndan çıkarılan Pileki Taşı ve toprak örneklerinde iz element (Cr, Mn,
Fe, Ni, Cu, Zn ve Pb) konsantrasyonları Enerji Dağılımlı X-Işını Floresans
(EDXRF) spektrometresi ile belirlendi. Alınan örneklerde Cr, Mn, Fe, Ni, Cu, Zn
ve Pb elementleri için ortalama konsantrasyonlar sırasıyla toprak örnekleri
için 49.63 ± 4.13, 1255.26 ± 14.73, 88534.43 ± 646.01, 26.19 ± 1.94, 248.02 ± 3.34,
85.06 ± 1.55 ve 33.98 ± 0.89 mg/kg, pileki taşı örnekleri için 28.06 ± 2.13,
803.89 ± 10.28, 59555.64 ± 534.40, 23.56 ± 1.51, 150.27 ± 2.88, 58.95 ± 1.01 ve
32.10 ± 1.20 mg/kg olarak bulundu. Toprak örnekleri için elde edilen
konsantrasyonlar Mn ve Cu konsantrasyonları hariç dünya topraklarında gözlenen
sınır değerler içerisinde bulunmuştur. Ayrıca, çalışılan örnekler için elde
edilen konsantrasyon değerleri, dünyanın farklı bölgelerinde yapılan çalışmalarla
karşılaştırıldı.
Anahtar Kelimeler
EDXRF,Pileki Mağarası,Pileki Taşı,Toprak,İz elementleri,Rize
Kaynakça
- Aubert, H. and Pinta, M., (1980). Trace Elements in Soils. Amsterdam: Elsevier Scientific Publishing Company.
- Aydin, I., Aydin, F., Saydut, A., Bakirdere, E. G., and Hamamci, C., (2010). Hazardous metal geochemistry of sedimentary phosphate rock used for fertilizer (Mazıdag, SE Anatolia, Turkey). Microchemical Journal, 96, 247–251.
- Banat, K.M., Howari, F.M., and Al-Hamada, A.A., (2005). Heavy metals in urban soils of central Jordan: Should we worry about their environmental risks. Environmental Research, 97, 258–273.
- Bech, J., Suarez, M., Reverter, F., Tume, P., Sánchez, P., Bech, J., and Lansac, A., (2010). Selenium and other trace elements in phosphate rock of Bayovar–Sechura (Peru). Journal of Geochemical Exploration, 107, 136–14.
- Biasioli, M., Grcman, H., Kralj, T., Madrid, F., Diaz-Barrientos, E., and Ajmone-Marsan, F., (2007). Potentially toxic elements contamination in urban soils: a comparison of three European cities. J Environ Qual, 36, 70–79.
- Brewster, UC. and Perazella, MA., (2004). A review of chronic lead intoxication: an unrecognized cause of chronic kidney disease. Am J Med Sci, 327(6), 341–347. Brouwer, P., (2003). Theory of XRF, Netherlands: Panalytical B.V.
- Christova, J., Christov, D., and Kuikin, S., (2007). Background contents of some minor and trace elements in the rocks on Bulgarian territory. Geologica Balcanica, 36(1-2), 65-76.
- Conceicao, F.T. and Daniel Marcos Bonotto, D.M., (2006). Radionuclides, heavy metals and fluorine incidence at Tapira phosphate rocks, Brazil, and their industrial (by) products. Environmental Pollution, 139, 232-243.
- De Miguel, E., Iribarren, I., Chacon, E., Ordonez, A., and Charlesworth, S., (2007). Risk-based evaluation of the exposure of children to trace elements in playgrounds in Madrid (Spain). Chemosphere, 66, 505–513.
- Demir, N., (2012). www.necatidemir.net/images/demir/bkosem/bileki_pileki.pdf.