Araştırma Makalesi

Giresun İlinde Farklı Aktif kömürler Kullanılarak Havadaki BTEX-VOC Konsantrasyonlarının Belirlenmesi

Cilt: 10 Sayı: 2 15 Aralık 2020
Alev Elkaya , Aysun Türkmen *
PDF İndir
EN TR

Giresun İlinde Farklı Aktif kömürler Kullanılarak Havadaki BTEX-VOC Konsantrasyonlarının Belirlenmesi

Öz

Bu çalışmada, 2018 yılı Sonbahar ve 2019 yılı Kış mevsimlerinde Giresun İli’ndeki havadaki BTEX-VOC konsantrasyonları pasif örnekleme metodu kullanılarak belirlenmeye çalışılmıştır. Giresun’daki bazı bölgelerde hem doğalgaz hem kömür kullanımının yaygın olması sebebiyle, doğalgaz ile kömür kullanılan bölgeler arasındaki farkın göz önüne serilmesi amaçlanmıştır. Her bir istasyonun sahil ve iç kesiminden 3+3=6 numune alınmış olup, 8 istasyon belirlenmiştir. Toplamda 48 numune analiz edilmiştir. Tüplerin içine farklı türde aktif karbonlar (odun, kömür, hindistan cevizi bazlı) doldurulmuş ve 30 gün açık havada bekletilmiştir. Toplanan örnekleme tüplerindeki aktif karbonlar ekstrakte edildikten sonra GRÜM lab’da GC-MS cihazı ile analizleri yapılmıştır. İstasyonlar göz ardı edilerek, ortalama ppb olarak; odun bazlı aktif kömür kullanıldığında, Sonbaharda; benzen:39.8; toluen:29.3; etilbenzen: 336; m-p ksilen:786; o-ksilen: 416; Kış mevsiminde; benzen: 4.02; toluen, etilbenzen ve m-p ksilen tespit edilemedi, o- ksilen:9.70 olarak bulunmuştur. Kömür bazlı aktif karbon için Sonbaharda; benzen:46.7; toluen: 27.8; etil benzen: 41.3; m-p ksilen:83.6; o-ksilen: 33.4; kış mevsiminde benzen:24.5; toluen, etil benzen, m-p ksilen tespit edilemedi, o-ksilen: 61.1 olarak tespit edilmiştir. Hindistan cevizi aktif karbonda ise, Sonbaharda; benzen: 43.4; toluen:14.8; etilbenzen:52.5; m-p ksilen: 134; o-ksilen: 41.0; kış mevsiminde benzen: 17.2; toluen, etilbenzen, m-p ksilen tespit edilemedi, o-ksilen: 105 olarak tespit edilmiştir. One Way ANOVA- Tukey testi yapılarak istasyonlar arasındaki farklılıklar göz önüne serilmiş ve hem aktif kömürlerde hem de iki mevsim arasında fark olmadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

pasif örnekleme, Giresun, BTEX-VOC, GC-MS, hava kirliliği

Destekleyen Kurum

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ

Proje Numarası

FEN-BAP-A-160317-44

Teşekkür

Giresun Üniversitesi BAP Birimine

Kaynakça

  1. Buczynska, A.J., Krata, A., Stranger, M., Godoi, A.F.L., Kontozova‐ Deutsch, V., Bencs, L., Naveau, I., Roekens, E., Grieken, R.V., 2009. Atmospheric BTEX‐concentrations in an area with intensive street traffic. Atmospheric Environment 43, 311‐318.
  2. Buffoni, A., 2002. Ozone and nitrogen dioxide measurements in the framework of the National Integrated Programme for the Control of Forest Ecosystems (CONECOFOR). Journal of Limnology 61, 69-76.).
  3. Elbir E., Çetin B., Çetin Eylem vd. Characterization of volatile organic compounds (VOCs) and their sources in the air of İzmir, Turkey, Environmental Monitoring and Assessment, 133 149-160, 2007.
  4. Giresun’da hava Kirliliği. http://www.milliyet.com.tr/yerel-haberler/giresun/giresun-un-hava-kirliligi-raporu-10561340 son erişim tarihi:04.02.2020.
  5. Hoque, R.R., Khillare, P.S., Agarwal, T., Shridhar, V., Balachandran, S., 2008. Spatial and temporal variation of BTEX in the urban atmosphere of Delhi, India. Science of the Total Environment 392, 30-40.
  6. Karaca, 2011. İstanbul tarihi yarımadasında VOC ve ozonun yer seviyesi yayılımının araştırılması ve risk değerlendirilmesi, Proje sonuç raporu, TÜBİTAK YDABÇAG Proje 109Y174, 2011: 83, Veri Tabanı Adı: TÜBİTAK Destekli Projeler Veri Tabanı, Proje Yer Numarası: 2011‐119.).
  7. Krol, S., Zabiegała, B. ve Namiesnik, J., 2010. Monitoring VOCs in atmospheric air II. Sample collection and preparation. Trends in Analytical Chemistry 29, 1101-1112.
  8. Lincoln, R., Boxshall, G., Clark, P., 1998. VOC, in A Dictionary of Ecology, Evolution and Systematics, Cambridge University Press, Cambridge, 314.
  9. Maroni M, Seıfert B, Lındvall T. Indoor Air Quality –A Comprehensive Reference Book. Elsevier, Amsterdam, 1995.
  10. Miller, L., Xu, X., Grgicak‐Mannion, A., Brook, J., Wheeler, A., 2012. Multi‐season, multi‐year concentrations and correlations amongst the BTEX group of VOCs in an urbanized industrial city. Atmospheric Environment 61, 305‐315.

Kaynak Göster

APA
Elkaya, A., & Türkmen, A. (2020). Giresun İlinde Farklı Aktif kömürler Kullanılarak Havadaki BTEX-VOC Konsantrasyonlarının Belirlenmesi. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 10(2), 324-335. https://doi.org/10.31466/kfbd.787100
AMA
1.Elkaya A, Türkmen A. Giresun İlinde Farklı Aktif kömürler Kullanılarak Havadaki BTEX-VOC Konsantrasyonlarının Belirlenmesi. KFBD. 2020;10(2):324-335. doi:10.31466/kfbd.787100
Chicago
Elkaya, Alev, ve Aysun Türkmen. 2020. “Giresun İlinde Farklı Aktif kömürler Kullanılarak Havadaki BTEX-VOC Konsantrasyonlarının Belirlenmesi”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 10 (2): 324-35. https://doi.org/10.31466/kfbd.787100.
EndNote
Elkaya A, Türkmen A (01 Aralık 2020) Giresun İlinde Farklı Aktif kömürler Kullanılarak Havadaki BTEX-VOC Konsantrasyonlarının Belirlenmesi. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 10 2 324–335.
IEEE
[1]A. Elkaya ve A. Türkmen, “Giresun İlinde Farklı Aktif kömürler Kullanılarak Havadaki BTEX-VOC Konsantrasyonlarının Belirlenmesi”, KFBD, c. 10, sy 2, ss. 324–335, Ara. 2020, doi: 10.31466/kfbd.787100.
ISNAD
Elkaya, Alev - Türkmen, Aysun. “Giresun İlinde Farklı Aktif kömürler Kullanılarak Havadaki BTEX-VOC Konsantrasyonlarının Belirlenmesi”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 10/2 (01 Aralık 2020): 324-335. https://doi.org/10.31466/kfbd.787100.
JAMA
1.Elkaya A, Türkmen A. Giresun İlinde Farklı Aktif kömürler Kullanılarak Havadaki BTEX-VOC Konsantrasyonlarının Belirlenmesi. KFBD. 2020;10:324–335.
MLA
Elkaya, Alev, ve Aysun Türkmen. “Giresun İlinde Farklı Aktif kömürler Kullanılarak Havadaki BTEX-VOC Konsantrasyonlarının Belirlenmesi”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, c. 10, sy 2, Aralık 2020, ss. 324-35, doi:10.31466/kfbd.787100.
Vancouver
1.Alev Elkaya, Aysun Türkmen. Giresun İlinde Farklı Aktif kömürler Kullanılarak Havadaki BTEX-VOC Konsantrasyonlarının Belirlenmesi. KFBD. 01 Aralık 2020;10(2):324-35. doi:10.31466/kfbd.787100