Biyomedikal ve Tıbbi Atıkların Yönetimine Dair Mevzuatın Uygulanmasının Araştırılması

Muhammed Kamil Öden

doi:10.31466/kfbd.884094

EN TR

Investigation of the Application of the Legislation on the Management of Biomedical and Medical Wastes

Öz

Technological and scientific developments have increased the quality of life of people today. Inventions and discoveries in the field of health have made human life longer. At the same time, it has enabled many diseases to be eliminated or patients to be treated with new drugs and new methods. However, these new developments also caused an increase in environmental pollution, the amount and variety of wastes. These medical and biomedical wastes pose risks in terms of environment and public health. In addition to these developments, with the Covid-19 (SARS-CoV 2) epidemic period that has emerged in recent years, the activities and duties of health institutions have increased even more. With this increase, the amount and variety of both medical and biomedical wastes and domestic wastes have increased. With this study, the provisions of the laws and regulations concerning the separate collection, transportation, temporary storage and final disposal of the medical and biomedical wastes are summarized in a shorter and concise manner. The laws and regulations regarding these wastes are listed in effect. It has been tried to contribute to the importance and planning of medical waste management plans. It has been stated that the most important task for the success of the medical waste management plan is the healthcare professionals.

Anahtar Kelimeler

Biomedical, Medical, Waste, Regulation, Environment, Health

Biyomedikal ve Tıbbi Atıkların Yönetimine Dair Mevzuatın Uygulanmasının Araştırılması

Öz

Teknolojik ve bilimsel gelişmeler günümüzde insanların yaşam kalitelerini arttırmıştır. Sağlık alanındaki icat ve buluşlar insan ömrünün uzamasını sağlamıştır. Aynı zamanda birçok hastalığın yok olmasına veyahut yeni ilaçlar ve yeni yöntemler ile hastaların tedavi olmalarını sağlamıştır. Fakat bu yeni gelişmeler aynı zamanda çevre kirliliğinin, atıkların miktarlarının ve çeşitliliğinin de artmasına neden olmuştur. Oluşan bu tıbbi ve biyomedikal atıklar çevre ve halk sağlığı açısından riskler taşımaktadır. Bu gelişmelerin yanında son yıllarda ortaya çıkan Covid-19 (SARS-CoV-2) salgını dönemi ile sağlık kurumlarının faaliyet ve görevleri daha da artmıştır. Bu artış haliyle hem tıbbi ve biyomedikal atıkların hem de evsel atıkların miktarlarını ve çeşitliliğini de arttırmıştır. Bu çalışma ile oluşan tıbbi ve biyomedikal atıkların ayrı toplanması, taşınması, geçici depolanması ve nihai bertarafına kadar süreçleri ilgilendiren kanun ve yönetmelik hükümleri daha kısa ve öz şekilde özetlenmiştir. Yürürlükte bu atıkları ilgilendiren kanun ve yönetmelikler listelenmiştir. Tıbbi atık yönetim planlarının önemi ve planlamasına katkı sağlanmaya çalışılmıştır. Tıbbi atık yönetim planının başarılı olmasında en önemli görev sağlık çalışanlarının olduğu belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Biyomedikal, Tıbbi, Atık, Yönetmelik, Çevre, Sağlık

Kaynakça

ACR,(2020). Municipal waste management and COVID-19, URL: https://www.acrplus.org/en/municipal-waste-management-covid-19#italy , Erişim Tarihi:11/12/2020
ADPDY, (2010). Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete Tarihi: 26.03.2010 Resmî Gazete Sayısı: 27533, Türkiye Mevzuat Bilgi Sistemi.
AEEKY, (2012). Atık Elektrikli Ve Elektronik Eşyalarin Kontrolü Yönetmeliği, Resmî Gazete Tarihi: 22.05.2012 Resmî Gazete Sayısı: 28300, Türkiye Mevzuat Bilgi Sistemi.
Akbolat, M., Işık, O., Dede, C., & Çimen, M. (2011). Sağlık çalışanlarının tıbbi atık bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi, Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(3), 131-140.
Aktaş, F. (2014). Tıbbi ve tehlikeli atık yönetimi, Hastane İnfeksiyonları Dergisi, 18(1), 99-103.
AYY, (2015). Atık Yönetimi Yönetmeliği, Resmî Gazete Tarihi: 02.04.2015 Resmî Gazete Sayısı: 29314, Türkiye Mevzuat Bilgi Sistemi.
Candar, G. (2003). Atık Yönetimi Uygulamasında Adım Adım. 3. Ulusal Sterilizasyon Dezenfeksiyon Kongresi 2-4 Ekim 2003, Samsun.
Çamözü, E., & Kitiş, Y. (2011). Hastane temizlik hizmetleri personelinin Tıbbi Atıkların toplanması, taşınması ve depolanması ile ilgili bilgi ve uygulamalarının belirlenmesi. TAF Preventive Medicine Bulletin, 10(6), 631-640.
Çevre Kanunu, (1983). Resmî Gazete Tarihi: 11.08.1983 Resmî Gazete Sayısı: 18132, Türkiye Mevzuat Bilgi Sistemi.
Chartier, Y. (Ed.). (2014). Safe management of wastes from health-care activities. World Health Organization, Second Edition, 105-308.

ÇSB, (2021). T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, URL: https://csb.gov.tr/sss/kati-atik, Erişim Tarihi: 11/02/2021,
Durduran, Y., Kandemir, B., Yıldırım, E. N., Pakna, Ö., & Demir, L. S. (2020). Üniversite hastanesinde hasta bakıcı ve temizlik personellerine yönelik hastane enfeksiyonu, el hijyeni ve tıbbi atık eğitimlerinin değerlendirilmesi. Ortadoğu Tıp Dergisi, 12(1), 89-95.
EPA, (1986). Guide for Infection Waste Management, EPA/530-SW-86-014,
Ertaş, H., & Güden, M. A. (2019). Hastanelerde Tıbbi Atık Yönetimi. Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi, (1), 53-67.
Eryilmaz, H., & Demirarslan, K. O. (2020). Türkiye Tibbi Atik Envanteri Ve Değerlendirilmesi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 7(13), 89-103.
Euronews, (2020). Türkiyenin hastane yatak kapasitesi, 16/03/2020, URL: https://tr.euronews.com/2020/03/16/turkiye-nin-hastane-yatag-kapasitesi-kac-kisi-bas-na-kac-yatak-dusuyor , Erişim Tarihi: 15/02/2021,
Giacchetta, G., & Marchetti, B. (2013). Medical waste management: a case study in a small size hospital of central Italy. Strategic Outsourcing: An International Journal, Vol. 6 No. 1, pp. 65-84
Gönüllü, M. T., AYDINOL, F. İ., Sevimoğlu, O., & Kural, C. (2011). Dispanser Ve Özel Hastanede Oluşan Kati Atik Miktarlari. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 2(3), 237-241.
Gündüzalp, A. A., & Güven, S. (2016). Atık, çeşitleri, atık yönetimi, geri dönüşüm ve tüketici: Çankaya belediyesi ve semt tüketicileri örneği. Hacettepe Üniversitesi Sosyolojik Araştırmalar E-Dergisi, 9, 1-19.
Güvez, H., Dege, M., & Eren, T. (2012). Kırıkkale’de araç rotalama problemi ile Tıbbi Atıkların toplanması. International Journal of Engineering Research and Development, 4(1), 41-45.
İleri, Y.,Y., Çelik, A. (2018). Hastane Yönetim Etkinliğinde Yerleşim Planının Önemi ve Bir Model Çalışması. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (39), 168-180.
Karagözoğlu, M. B., Özyonar, F., Yılmaz, A., & Atmaca, E. (2009). Katı atıkların yeniden kazanımı ve önemi. Türkiye’de Katı Atık Yönetimi Sempozyumu (TÜRKAY 2009), 15-17.
Kubat, G. O. (2020). Türkiye’de Koronavirüs Hastalığı Nedeniyle Ölen Hastaların Koronavirüs Hastalığı Tanısı Konulan Hastalara Oranı. Online International Conference of Covid-19 (CONCOVID), 12-14 Haziran 2020, Bildiriler Kitabı–Sağlık Bilimleri, 201.
Küçük, A. (2013). Tıbbi atık yönetiminin ekonomisi. Sayıştay Dergisi, (90), 73-95.
Sayar, Ş. ( 2012). Sakarya İli Entegre Atık Yönetimi ve Ambalaj Atıklarının Geri Dönüşümü. Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Sakarya.
Sıfır Atık Yönetmeliği, 2019, Resmî Gazete Tarihi: 12.07.2019 Resmî Gazete Sayısı: 30829, Türkiye Mevzuat Bilgi Sistemi.
TAKY, (2017). Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Resmî Gazete Tarihi: 25.01.2017 Resmî Gazete Sayısı: 29959, Türkiye Mevzuat Bilgi Sistemi.
TCY, (2011), Tıbbi Cihaz Yönetmeliği, Resmî Gazete Tarihi: 07.06.2011 Resmî Gazete Sayısı: 27957, Türkiye Mevzuat Bilgi Sistemi.
Tüik, (2018). Türkiye İstatistik Kurumu, Sağlık ve Sosyal Koruma, Erişim Tarihi:13/02/2021, URL: https://cip.tuik.gov.tr/#
Tüik, (2020). Türkiye İstatistik Kurumu, Erişim Tarihi: 13/02/2021, URL: https://tuikweb.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=33900#:~:text=T%C4%B1bbi%20at%C4%B1k%20istatistikleri%20kapsam%C4%B1nda%2C%202019,%251%2C6%20art%C4%B1%C5%9F%20g%C3%B6sterdi.
Yavuz, C.I., (2020). Yeni Koronavirüs Hastalığı (COVID-19) ve Çevre Sağlığı Açısından Değerlendirmeler, Yeni Koronavirüs Hastalığı (COVID-19), Hacettepe Üniversitesi Yayınevi, 53-61
Web-1, (2021). Renkli Tıbbi Atık Torbası, Erişim Tarihi: 17/02/2021, URL: https://kurtulusplastik.com/renkli-tibbi-atik-torbasi/
Web-2, (2021). Tıbbi Atık Kovası ve Poşeti, Erişim Tarihi: 17/02/2021, URL: https://www.barisdental.com/urun/tibbi-atik-kovasi-ve-atik-poseti#
Web-3, (2021). Tıbbi Atık Bertaraf Haber, Erişim Tarihi; 17/02/2021, URL: https://www.nigdehaber.com.tr/haber/21679/245-ton-tibbi-atik-bertaraf-edildi.html

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Muhammed Kamil Öden ^*
0000-0002-0573-5634
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

20 Şubat 2021

Kabul Tarihi

11 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.31466/kfbd.884094

IZ

https://izlik.org/JA22JH26EY

APA

Öden, M. K. (2021). Biyomedikal ve Tıbbi Atıkların Yönetimine Dair Mevzuatın Uygulanmasının Araştırılması. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, 11(1), 86-103. https://doi.org/10.31466/kfbd.884094

AMA

1.Öden MK. Biyomedikal ve Tıbbi Atıkların Yönetimine Dair Mevzuatın Uygulanmasının Araştırılması. KFBD. 2021;11(1):86-103. doi:10.31466/kfbd.884094

Chicago

Öden, Muhammed Kamil. 2021. “Biyomedikal ve Tıbbi Atıkların Yönetimine Dair Mevzuatın Uygulanmasının Araştırılması”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 11 (1): 86-103. https://doi.org/10.31466/kfbd.884094.

EndNote

Öden MK (01 Haziran 2021) Biyomedikal ve Tıbbi Atıkların Yönetimine Dair Mevzuatın Uygulanmasının Araştırılması. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 11 1 86–103.

IEEE

[1]M. K. Öden, “Biyomedikal ve Tıbbi Atıkların Yönetimine Dair Mevzuatın Uygulanmasının Araştırılması”, KFBD, c. 11, sy 1, ss. 86–103, Haz. 2021, doi: 10.31466/kfbd.884094.

ISNAD

Öden, Muhammed Kamil. “Biyomedikal ve Tıbbi Atıkların Yönetimine Dair Mevzuatın Uygulanmasının Araştırılması”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi 11/1 (01 Haziran 2021): 86-103. https://doi.org/10.31466/kfbd.884094.

JAMA

1.Öden MK. Biyomedikal ve Tıbbi Atıkların Yönetimine Dair Mevzuatın Uygulanmasının Araştırılması. KFBD. 2021;11:86–103.

MLA

Öden, Muhammed Kamil. “Biyomedikal ve Tıbbi Atıkların Yönetimine Dair Mevzuatın Uygulanmasının Araştırılması”. Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi, c. 11, sy 1, Haziran 2021, ss. 86-103, doi:10.31466/kfbd.884094.

Vancouver

1.Muhammed Kamil Öden. Biyomedikal ve Tıbbi Atıkların Yönetimine Dair Mevzuatın Uygulanmasının Araştırılması. KFBD. 01 Haziran 2021;11(1):86-103. doi:10.31466/kfbd.884094