BİNANIN YIKILMASINA NEDEN OLMA AÇISINDAN KÜMÜLATİF NEDENSELLİK

In this article, the concept of cumulative causation in criminal law is examined comprehensively from both theoretical and practical perspectives. Causality, one of the fundamental pillars of criminal liability, gives rise to significant debates, particularly in multi-actor scenarios where multiple perpetrators contribute to a harmful outcome. In such contexts, where the unlawful conduct of more than one individual collectively leads to a result, classical causation theories often prove insufficient; this phenomenon is referred to as cumulative causation (or converging causation). The article explores the definition and theoretical foundations of this concept, its relationship with the conditio sine qua non theory and the theory of adequate causation, and evaluates it within the framework of judicial decisions and academic debates in both the German and Turkish legal systems. In addition to the scientific dimension of the issue, the article provides analyses based on how the concept appears in practice, particularly by contextualizing the effects of cumulative causation in cases involving building collapses. Furthermore, topics such as the limits of cumulative causation, the degree of fault attributable to each perpetrator, and scenarios involving alternative causation are discussed, and proposals for resolving such complexities are presented. This analysis focuses particularly on the causal relationship that emerges in situations where the actions or omissions of multiple actors lead to the collapse of a building. For instance, in a scenario where the collapse is attributable to both the contractor’s use of concrete with significantly low compressive strength and the engineer’s design that clearly violates relevant regulations and established technical and artistic standards, the contribution of multiple actors to the outcome and the causal connection of each act (even in the absence of a shared intent) is examined.

Bu makalede, ceza hukukunda birleşen (kümülatif) nedensellik kavramı teorik ve uygulamalı açıdan kapsamlı biçimde incelenmiştir. Ceza sorumluluğunun temel yapıtaşlarından biri olan nedensellik bağı, özellikle birden fazla failin katkısının bulunduğu çok aktörlü durumlarda önemli tartışmalara yol açmaktadır. Bu bağlamda, birden fazla kişinin hukuka aykırı davranışlarının birlikte bir neticeye yol açtığı durumlarda klasik nedensellik teorilerinin yetersiz kaldığı görülmekte; bu durum birleşen nedensellik (kümülatif nedensellik) olarak adlandırılmaktadır. Makalede bu kavramın tanımı, teorik temelleri, şart teorisi ve uygun illiyet teorisiyle ilişkisi; ayrıca Alman ve Türk hukuk sistemlerindeki yargı kararları ve akademik tartışmalar çerçevesinde değerlendirilmiştir. Konunun bilimsel boyutu kadar, uygulamadaki görünüş biçimi üzerinden analizlere yer verilmiş, yapı çökmeleri konusunda kümülatif nedenselliğin etkileri somutlaştırılmıştır. Ek olarak, birleşen nedenselliğin sınırları, failin kusurunun derecesi ve alternatif nedensellik durumları gibi konular tartışılmış; çözümüne yönelik öneriler sunulmuştur. Özellikle birden fazla failin hareketinin/hareketsizliğinin bina yıkılmasına yola açtığı durumlarda ortaya çıkan nedensellik ilişkisine odaklanılmıştır. Örneğin; müteahhidin kullandığı betonun mukavemetinin çok düşük olması, bunun yanı sıra mühendisin yaptığı projenin yönetmeliklere, fen ve sanat kurallarına açıkça aykırı olması nedeniyle binanın yıkılması durumunda; (iştirak iradesi olmaksızın) birden fazla failin neticeye katkısı ve eylemin nedenselliği tartışılmıştır.