İran'ın Basra Körfezi’ni Bloke İhtimali ve Hürmüz Boğazı’ndan Geçişlerin Uluslararası Hukuk Açısından Analizi

Cilt: 13 Sayı: 1 1 Mart 2014
  • Ali Demir
PDF İndir
EN TR

İran'ın Basra Körfezi’ni Bloke İhtimali ve Hürmüz Boğazı’ndan Geçişlerin Uluslararası Hukuk Açısından Analizi

Öz

Basra Körfezi Ortadoğu Bölgesinden elde edilen petrol ve gaz enerji kaynaklarının pek çoğunu havzasında bulundurması ve bu bölgeden elde edilen fosil yakıtların ihraç yolu olması özelliği ile uluslararası öneme sahip bir bölgedir. Basra Körfezi’nin önemli ülkelerinden olan İran, 1979 Devrimi sonrası Batı Dünyası ile uyuşmaz bir ilişki yaşamaya başlamış ve dünya enerji trafiğinin önemli bir geçiş güzergâhı olan Basra Körfezi’ni kapatma ihtimali ile gündeme gelmeye başlamıştır. Körfezin en dar noktası olan Hürmüz Boğazı bu anlamda en hassas geçiş yerini oluşturmaktadır. Uzun menzilli silah ve füze teknolojisine sahip olduğu bilinen İran böyle bir ihtimalin dikkate alınması gerektiğini dikte etmektedir. Üstelik İran’ın sahip olduğu nükleer teknoloji ile nükleer silah sahibi olması ihtimali, bu yöndeki tehdit algısını daha da güçlendirmektedir. Bu çalışmada, Basra Körfezi havzasının petrol ve gaz açısından önemi vurgulanmış, Basra Körfezine kıyısı olan ülkelerin tehdit algılamaları ve kurdukları güvenlik ittifakları ele alınmış, İran’ın Basra Körfezi’ni bloke edip edemeyeceği uluslararası hukuk kurallarına göre incelenmiştir. Yapılan analiz neticesinde, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatarak Basra Körfezi’ni kısıtlı olarak bloke etmesinin mümkün olabileceği ancak uluslararası hukuk kurallarına göre ülkelerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerinin engellenemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmedi, H. (2009). İran: Ulusal kimlik inşası. İçinde Nebevi S.A. (Ed.), Hûzistan ve etnik sorunlar (ss. 285-323). İstanbul: Küre Yayıncılık.
  2. Arı, T. (1992). Basra Körfezinde güç dengesi (1978-1991). Bursa: Uludağ Üniversitesi Basımevi.
  3. Beckman, R.C. (1998). The international legal regime governing the safety of navigation and the prevention of pollution in international straits, Singapore Journal of International&Comparative Law, 2, 350–392.
  4. Birleşmiş Milletler deniz hukuku sözleşmesi.1982 BMDHS
  5. Brzezinski, Z., Gates, R.M. (2008). İran’ın zamanı geldi. İstanbul: Profil Yayıncılık.
  6. Cenevre karasuları ve bitişik bölge sözleşmesi. 1958 KBBS
  7. Eisenstadt, M. (1996). Iranian military power capabilities and intentions. Washington DC: The Washington Institute for Near East Policy, Policy Papers 42.
  8. Erdoğdu, H. (2008). Büyük Pers düşüncesinden Zülfikar’ın yumruğuna İran. İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

1 Mart 2014

Gönderilme Tarihi

27 Temmuz 2014

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2014 Cilt: 13 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Demir, A. (2014). İran’ın Basra Körfezi’ni Bloke İhtimali ve Hürmüz Boğazı’ndan Geçişlerin Uluslararası Hukuk Açısından Analizi. Savunma Bilimleri Dergisi, 13(1), 107-140. https://doi.org/10.17134/sbd.83660
AMA
1.Demir A. İran’ın Basra Körfezi’ni Bloke İhtimali ve Hürmüz Boğazı’ndan Geçişlerin Uluslararası Hukuk Açısından Analizi. Savunma Bilimleri Dergisi. 2014;13(1):107-140. doi:10.17134/sbd.83660
Chicago
Demir, Ali. 2014. “İran’ın Basra Körfezi’ni Bloke İhtimali ve Hürmüz Boğazı’ndan Geçişlerin Uluslararası Hukuk Açısından Analizi”. Savunma Bilimleri Dergisi 13 (1): 107-40. https://doi.org/10.17134/sbd.83660.
EndNote
Demir A (01 Mart 2014) İran’ın Basra Körfezi’ni Bloke İhtimali ve Hürmüz Boğazı’ndan Geçişlerin Uluslararası Hukuk Açısından Analizi. Savunma Bilimleri Dergisi 13 1 107–140.
IEEE
[1]A. Demir, “İran’ın Basra Körfezi’ni Bloke İhtimali ve Hürmüz Boğazı’ndan Geçişlerin Uluslararası Hukuk Açısından Analizi”, Savunma Bilimleri Dergisi, c. 13, sy 1, ss. 107–140, Mar. 2014, doi: 10.17134/sbd.83660.
ISNAD
Demir, Ali. “İran’ın Basra Körfezi’ni Bloke İhtimali ve Hürmüz Boğazı’ndan Geçişlerin Uluslararası Hukuk Açısından Analizi”. Savunma Bilimleri Dergisi 13/1 (01 Mart 2014): 107-140. https://doi.org/10.17134/sbd.83660.
JAMA
1.Demir A. İran’ın Basra Körfezi’ni Bloke İhtimali ve Hürmüz Boğazı’ndan Geçişlerin Uluslararası Hukuk Açısından Analizi. Savunma Bilimleri Dergisi. 2014;13:107–140.
MLA
Demir, Ali. “İran’ın Basra Körfezi’ni Bloke İhtimali ve Hürmüz Boğazı’ndan Geçişlerin Uluslararası Hukuk Açısından Analizi”. Savunma Bilimleri Dergisi, c. 13, sy 1, Mart 2014, ss. 107-40, doi:10.17134/sbd.83660.
Vancouver
1.Ali Demir. İran’ın Basra Körfezi’ni Bloke İhtimali ve Hürmüz Boğazı’ndan Geçişlerin Uluslararası Hukuk Açısından Analizi. Savunma Bilimleri Dergisi. 01 Mart 2014;13(1):107-40. doi:10.17134/sbd.83660