Yerel Basın-Siyaset İlişkisi Ekseninde Hakikat Gazetesinin (1949-1955) Yerel Siyasetteki Rolü

This study examines the newspaper Hakikat, which was first published in Sivas in 1949 during transition period to the multi-party system (1945-1950). In this study, local press quality of Hakikat and its role in local politics are examined. Within this framework, this study is a qualitative research in which content analysis method is used. Fifteen issues of the newspaper released in the period between August 1949-October 1950 were determined via random sampling method among issues of the newspaper accessible online in the database of the National Library. Hakikat is a significant newspaper as it was the first opposition newspaper published in Sivas after transition to multi-party system. According to the findings, it was concluded that the newspaper can be hardly considered to be a local newspaper, but it played a significant role in local politics, and created biased public opinion. It still contributed to the creation of polyphony and the democratic transition process. It is thought that the study will contribute to research into history of the newspaper Hakikat and local press in Sivas and to the literature on the relationship between the local press and politics.

2. Dünya Savaşı sonrası Türkiye’de çok-partili sisteme geçişle birlikte, siyasal alanda kamuoyu daha önemli hale gelmiştir. Diğer yandan, basının da hem siyasete ilgisi hem de toplum üzerindeki ağırlığı artmıştır. Bu dönemde özellikle yerel basında sayıca önemli bir artış görülür. Bu çalışma, bu geçiş döneminde, 1949 yılında Sivas’ta yayınlanmaya başlayan Hakikat gazetesini ele almaktadır. Çalışmada Hakikat’in yerel basın özelliği/niteliği ve yerel siyasetteki rolü incelenmektedir. Bu çerçevede çalışma, içerik analizi yönteminin kullanıldığı nitel bir araştırmadır. Gazetenin Milli Kütüphane’deki çevrim içi erişime açık sayıları arasından rastgele örneklem yöntemiyle seçilen, Ağustos 1949-Ekim 1950 dönemine ait 15 sayı içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Hakikat gazetesi, çok partili sisteme geçişten sonra Sivas’ta muhalefet partisini destekleyen ilk gazete olması açısından önem taşır. Çalışmada, gazetenin yerel basın özelliğinin son derece yetersiz olduğu ama yerel siyasette önemli rol oynadığı, taraflı bir kamuoyu oluşturduğu ancak yine de çok sesliliğin oluşumuna katkı sağlayarak demokrasiye geçiş sürecine hizmet ettiği sonucuna varılmıştır. Çalışmanın, Hakikat gazetesi ve Sivas yerel basın tarihine ve yerel basın-siyaset ilişkisi ile ilgili literatüre katkıda bulunacağı düşünülmektedir.