Bir Post-Truth Belgesel Örneği: “İsmet Ve” Serisi

In the post-truth era, how information is accessed and presented rapidly evolves, making humorous documentaries increasingly significant. Particularly in today’s media landscape, productions that convey scientific knowledge in an entertaining and thought-provoking manner have the potential to reach broad audiences. This study examines how the İsmet Ve series transforms the presentation of scientific knowledge within the post-truth context and what kind of impact it has on viewers. As part of the research, two episodes—“Evren & Bilim & Uzay & Dünya” and “Evrim & İnsan & Yoğurt & Çağ”—were selected to analyze how they engage with scientific knowledge and how their narrative structures shape audience perception. Additionally, 990 YouTube comments were analyzed using thematic coding to gain insights into how viewers respond to scientific content presented through humor. Findings indicate that humorous narratives enhance interest in scientific topics, encourage critical thinking, and raise awareness of social issues. Some viewers noted that while humour facilitates comprehension, it also reduces the perceived seriousness of scientific content. The strong audience engagement in digital media suggests that humorous documentaries can be effective for science communication. Ultimately, the İsmet Ve series provides a valuable example of how scientific knowledge is transformed through humour and how this transformation shapes social interactions in the post-truth era.

Post-truth çağında bilgiye ulaşma ve sunma biçimleri hızla değişirken, bu süreçte mizahi belgesellerin rolü giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Özellikle günümüz medya ortamında, bilimsel bilgiyi eğlenceli ve düşündürücü bir şekilde aktaran yapımlar, geniş kitlelere ulaşma potansiyeline sahiptir. Bu çalışma, İsmet Ve serisinin post-truth bağlamında bilimsel bilgi sunumunu nasıl dönüştürdüğünü ve izleyiciler üzerinde nasıl bir etki yarattığını incelemektedir. Araştırma kapsamında, serinin “Evren & Bilim & Uzay & Dünya” ve “Evrim & İnsan & Yoğurt & Çağ” adlı iki bölümü seçilmiş; bu bölümlerin bilimsel bilgiyi nasıl işlediği ve anlatı yapılarının izleyici algısını nasıl şekillendirdiği analiz edilmiştir. Ayrıca toplamda 990 YouTube yorumu tematik kodlama yöntemiyle değerlendirilerek, izleyicilerin mizahi bir anlatımla sunulan bilimsel bilgilere nasıl tepki verdiği detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Bulgular mizahi anlatımın bilimsel konulara ilgiyi artırdığını, eleştirel düşünmeyi teşvik ettiğini ve toplumsal meselelere yönelik farkındalık yarattığını göstermektedir. Bununla birlikte, bazı izleyiciler, mizahın bilginin anlaşılmasını kolaylaştırmasına rağmen bilimsel ciddiyeti azalttığı yönünde eleştiriler getirmiştir. Dijital medya ortamındaki geniş izleyici etkileşimi, mizahi belgesellerin bilim iletişiminde etkili bir araç olabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, İsmet Ve serisi, post-truth çağında bilimsel bilginin mizahi anlatılar yoluyla nasıl dönüştüğünü ve toplumsal etkileşimleri nasıl şekillendirdiğini anlamak için önemli bir örnek sunmaktadır.