Kıyamet Senaryoları: Sürdürülebilirlik Bağlamında Ekolojik Korku Filmlerinin Rolü ve Etkisi

Yıl 2025, Sayı: 15, 41 - 56, 31.12.2025

Mustafa Gülsün , Metin Karaburun

https://doi.org/10.56676/kiad.1646087

Öz

Kıyamet senaryolarını konu edinen sinema yapıtları, izleyicilere insan-doğa ilişkisini sorgulama imkânı sunarken, sürdürülebilirlik bağlamında çevresel sorunlara dikkat çekmektedir. Ekolojik korku filmleri, insanlığın doğaya yönelik sorumsuz davranışlarının ve çevresel tahribatın yol açtığı dramatik sonuçları gözler önüne sererek, izleyicileri çevresel farkındalık geliştirme ve harekete geçme yönünde teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, ekolojik korku filmlerinin çevresel bilinç ve sürdürülebilirlik konularındaki rolünü irdelemek ve bu filmlerin toplumsal farkındalık oluşturma potansiyelini ortaya koymaktır. Çalışmada, "Them", "Happening", "Gaia" ve "Honeydew" gibi filmler üzerinden türün tematik unsurları betimsel içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Analiz edilen filmler, doğayı bir "intikam gücü" olarak tasvir ederek izleyicilere insanın doğaya karşı sorumluluklarını hatırlatmakta ve sürdürülebilirlik kavramının önemini vurgulamaktadır. Ayrıca, bu yapıtların, doğayı intikam peşinde koşan bir varlık olarak temsil ettiği ve insanın çevreye yönelik sorumsuz davranışlarının olumsuz sonuçlar doğurduğunu somutlaştırdığı tespit edilmiştir. Ekolojik korku filmlerinin çevresel bilinç artırma potansiyeli, film yapım süreçlerinde sürdürülebilir uygulamaların benimsenmesiyle daha da güçlendirilebilir. Bu tür yapımlar, ayrıca, çevre sorunlarının daha iyi anlaşılması amacıyla okullarda, üniversitelerde ve çevre örgütlerinde eğitim materyali olarak kullanılma potansiyeline sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Ekolojik Sinema , Korku Sineması , Çevre Bilinci , Sürdürebilirlik

Apocalyptic Scenarios: The Role and Impact of Ecological Horror Films in the Context of Sustainability

Öz

Cinema works that deal with apocalyptic scenarios offer viewers the opportunity to question the human-nature relationship and draw attention to environmental problems in the context of sustainability. Ecological horror films aim to encourage viewers to develop environmental awareness and take action by revealing the dramatic consequences of humanity's irresponsible behavior towards nature and environmental destruction. The primary objective of this study is to investigate the role of ecological horror films in promoting environmental awareness and addressing sustainability issues and to explore the potential of these films to raise social awareness. In the study, the thematic elements of the genre were examined using a descriptive content analysis method through films such as "Them", "Happening", "Gaia" and "Honeydew". By depicting nature as a "force of revenge", the analyzed films remind viewers of human responsibilities towards nature and emphasize the importance of the concept of sustainability. In addition, it has been determined that these works represent nature as an entity seeking revenge and embody the negative consequences of human beings' irresponsible behavior towards the environment. The environmental awareness-raising potential of eco-horror films can be further strengthened by adopting sustainable practices in filmmaking processes. Such productions also have the potential to be used as educational materials in schools, universities and environmental organizations to understand environmental problems better.

Anahtar Kelimeler

Ecological Cinema , Horror Cinema , Environmental Awareness , Sustainability

Kaynakça

• Bronson, Z. (2018). Expanding eco-horror cinema. Cultural Studies, 32(6), 1011–1013. https://doi.org/10.1080/09502386.2018.1481124
• Bulfin, A. (2017). Popular culture and the “new human condition”: Catastrophe narratives and climate change. Global and Planetary Change, 156, 140-146. https://doi.org/10.1016/j.gloplacha.2017.03.002
• Christman Lavin, S., & Kaplan, E. (2017). The Climate of ecocinema. Oxford Research Encyclopedia.of.Communication. https://doi.org/10.1093/acrefore/9780190228613.013.121
• Chu, K. W. (2016). Ecocinema. Journal of Chinese Cinemas, 10(1), 11–14. https://doi.org/10.1080/17508061.2016.1142728
• Çan, A., U. (2024). Sinemada ekolojik bakışlar: Ekolojik perspektifte distopik türk sineması.[Yayımlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi
• Dodhy, S. (2017). Fear-a positive potential: Classic explanation and new elucidation. New Academia: An International Journal of English Language, Literature and Literary Theory, 5(1), 10-18.
• Eko Film Platformu. (2023). Eko film platformu. https://ekofilmplatformu.com// adresinden edinilmiştir.
• Fessenden, L. (Yönetmen). (2006). The last winter [Film]. Antidote Films.
• Fitzpatrick, T. (2023) The rise in ecohorror and ecogothic criticism. In S. Bacon (Eds.)The Evolution of Horror in the Twenty-First Century (pp. 259-274). Lexington Books Horror Studies.
• Gençöz, T. (1998). Korku: Sebepleri, sonuçları ve başetme yolları. Kriz dergisi, 6(2), 9-16.
• Douglas, G. (Yönetmen). (1954). Them [Film]. Warner Bros.
• Guggenheim, D. (Yönetmen). (2006). An inconvenient truth [Film]. Paramount Classics.
• Jacobson, B. R. (2017). Toward a history of french ecocinema: Nature in dimitri kirsanoff's modernity. Framework: The Journal of Cinema and Media, 58(1), 52-66.
• Meilani, M. (2021). Sustainability and eco-friendly movement in movie production. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 794(1), IOP Publishing.
• Nichols, J. (Yönetmen). (2011). Take shelter [Film]. Sony Pictures Classics.
• Orta, N. (2024). Sinemada ekoeleştiri: Ekolojik bağlamda halk bilimsel unsurların buğday filmi üzerinden incelenmesi. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 17(45), 30-46. https://doi.org/10.12981/mahder.1411760
• Öksüz Karademir, C. (2023). Film endüstrisinde sürdürülebilirlik. B. Türk (Eds.) İyisiyle kötüsüyle sürdürülebilirlik içinde (ss. 265-286). Nobel Bilimsel.
• Rust, S. A., & Soles, C. (2014). Ecohorror special cluster: Living in fear, living in dread, pretty soon we'll all be dead. Interdisciplinary Studies in Literature and Environment, 21(3), 509-512. Doi: 10.1093/ isle/isu085
• Shyamalan, M. N. (Yönetmen). (2008). The happening [Film]. 20th Century Fox
• Şahin, M. (2019). Korku, kaygı ve kaygı (anksiyete) bozuklukları. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(10), 117-135.
• Temel, G. E. (2021). Derviş Zaim Filmlerinin Toplumsal Ekoloji Yaklaşımıyla Çözümlenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
• Wallin, J. J., & Sandlin, J. (2022). No Man’s land: Mutant natures in canadian eco-horror film. Cultural Studies↔ Critical Methodologies, 22(2), 173-183. https://doi.org/10.1177/15327086211059235
• Yaslıkaya, R. (2015). Ekolojik paradigmada bir kavşak: Çevreci sinema. International Journal of Science Culture and Sport (IntJSCS), 3(11), 410–428. Doi: 10.14486/IJSCS308
• Yurdigül, A. & Yurdigül, Y., (2022). Horror films as one of the genres in the history of Soviet cinema (genre analysis of the film "Viy"). VOPROSY ISTORII , 7(1), 186-199.