Medical Secretaries’ Perceptions of Professional Communication: A Qualitative Research

Yıl 2025, Sayı: 15, 108 - 135, 31.12.2025

Gönül Akpınar , Enderhan Karakoç

https://doi.org/10.56676/kiad.1656538

Öz

Among the service industries, the healthcare industry is probably the busiest and most uninterrupted service provider. Communication between the healthcare professional and the patient is of great importance for the successful completion of the service in the healthcare industry. The first healthcare professionals that patients encounter in healthcare institutions are medical secretaries.
It is important for medical secretaries, who are the first representatives of health institutions for patients and their relatives, to communicate effectively while performing their profession, both for their professional success and for the promotion of their institutions. In this study, semi-structured interviews were conducted with medical secretaries working in the medical units of hospitals. With this study; based on the experiences of medical secretaries, it is aimed to describe the communication problems they experience in their profession and to reveal the meaning they attach to professional communication.
Semi-structured interviews were conducted with 19 participants. The medical secretaries interviewed stated that patience and communication skills are the most important characteristics that a medical secretary should have. Medical secretaries state that communication is very important for their profession. Participants think that communication problems negatively affect their motivation levels and professional success.

Anahtar Kelimeler

communication , health , medical secretary

Tıbbi Sekreterlerin Meslekî İletişim Algıları: Nitel Bir Araştırma

Öz

Hizmet sektörleri arasında belki de en yoğun ve kesintisiz alan olan sağlık hizmeti sunumunda, sağlık çalışanı – hasta arasındaki iletişim hizmetin başarılı sonuçlanması açısından büyük önem taşımaktadır. Sağlık çalışanı dediğimizde akla ilk gelen meslekler doktor ve hemşire olmakla birlikte, hastaların sağlık kurumlarında ilk karşılaştıkları sağlık çalışanları tıbbi sekreterlerdir.
Sağlık kurumlarının hasta ve hasta yakınları açısından ilk temsilcisi olan tıbbi sekreterlerin, mesleklerini icra ederken etkili iletişim kurmaları hem mesleki başarıları hem de kurumlarının tanıtımı açısından önem arz etmektedir. Çalışma kapsamında hastanelerde tıbbi birimlerde çalışan tıbbi sekreterlerle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma ile tıbbi sekreterlerin deneyimlerinden yola çıkarak, mesleklerinde yaşadıkları iletişim sorunlarını betimlemek ve mesleki iletişime yükledikleri anlamı ortaya koymak amaçlanmaktadır.
Araştırma kapsamında görüşülen tıbbi sekreterler; sabır ve iletişim becerisinin tıbbi sekreterde bulunması gereken en önemli özellikler olduğunu ifade etmektedir. 19 katılımcı ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler sonucunda; tıbbi sekreterlerin meslekleri açısından iletişimi oldukça önemli buldukları, başarısız iletişim eylemlerinin motivasyon düzeylerini ve mesleki başarılarını olumsuz etkilediğini düşündükleri görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

iletişim , sağlık , tıbbi sekreter

Kaynakça

• Abdelhak, M., Grostick, S., & Hanken, M. A. (1996). Health information: Management of a strategic resource. Saunders W B Company.
• Acar, S., Acar, Ö. F., & Çetinceli, K. (2020). Tıbbi dokümantasyon ve sekreterlik eğitiminin ve mesleki uygulama sorunlarının incelenmesi. Journal of Suleyman Demirel University Institute of Social Sciences, 36, s. 164-176.
• Agopyan, T. (2016). Sağlık hizmetlerinde iletişimin önemi: Ampirik bir çalışma. [Yüksek lisans tezi]. Beykent Üniversitesi.
• Aka, N. (2025). Tıbbi dokümantasyon ve sekreterlik alanında yapılan lisansüstü tezler üzerine nicel ve nitel bir değerlendirme. O. Koç (Ed.), Yapay zeka ve bilgi yönetimi: Sağlık, eğitim ve toplum için yenilikçi uygulamalar içinde (s. 61-82). Özgür Yayınları.
• Akbolat, M., Işık, O., & Karadağ, M. (2010). Tıbbi sekreterlerin tükenmişlik ve örgütsel bağlılık tutumlarına ilişkin bir araştırma. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 2(4), s. 41-64.
• Akbolat, M., Kaplan, A., Yılmaz, A., & Işık, O. (2008). Tıbbi dokümantasyon ve sekreterlik programı öğrencileri ve uygulama alanlarındaki çalışanların uygulamalara ilişkin görüşleri. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, 3(7), s. 55-75.
• Akdağ, M. (2005). Halkla ilişkiler ve kriz yönetimi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14, s. 1-20.
• Al, B., Sarcan, E., Zengi, S., Yıldırım, C., Doğan, M., & Kabul, S. (2015). The public’s view of increasing violence toward healthcare staff. The Journal of Academic Emergency Medicine, (14), s. 19-25.
• Alexander, D. A. (1981). The medical secretary: Her views and attitudes. Journal of the Royal Collage of General Practitioners, 31, s. 368-371.
• Altunışık, R., Gegez, A. E., Sığrı, Ü., Koç, E., Yüksel, A., Boz, H., & Yıldız, E. (2022). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Yeni perspektifler. Seçkin Yayıncılık.
• Arslanoğlu, A., & Özargun, G. (2023). Sağlık iletişimi sorunlarının tedavi sürecine etkisi. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 5(2), s. 212-223.
• Aşcı, S. (2014). Öğrenci hemşirelerin meslek seçimlerini etkileyen faktörler. [Yüksek lisans tezi]. Beykent Üniversitesi.
• Atıcı, E. (2007). Hasta – Hekim ilişkisini etkileyen unsurlar. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 33(2), s. 91-96.
• Bak, G. (2019). Tıbbi sekreterlerin sağlık iletişimindeki yeri ve önemi üzerine bir araştırma. H. Eriş (Ed.), Sağlık bilimlerinde yeni yaklaşımlar içinde (s. 3-32). İKSAD Yayınevi.
• Baran, H. S., Zincirkırıan, M., & Tiftik, H. (2014). Hastanelerde çalışan hekimlerin tıbbi sekreterlere yönelik tutumları üzerine bir araştırma. Finans Politik & Ekonomik Yorumlar, 51(588), s. 97-106.
• Barut, Ö., Koçak, F. A., Kurt, E. E., Şaş, S., Tuncay, F., & Erdem, H. R. (2020). Sırt veya bel ağrısı olan ve olmayan tıbbi sekreterlerin omurga sagittal eğrilikleri, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi düzeylerinin karşılaştırılması. Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 17(1), s. 91-97.
• Başoğul, C., & Özgür, G. (2016). Role of emotional ıntelligence in conflict management strategies of nurses. Asian Nursing Research, 10(3), s. 228-233.
• Başol, E. (2018). Hasta ile sağlık çalışanları (doktor ve hemşire) arasındaki iletişim sorunları ve çözüm önerileri. International Anatolia Academic Online Journal Social Sciences Journal, 4(1), s. 76-93.
• Bedük, A. (2012). Karşılaştırmalı işletme yönetim terimler sözlüğü. Atlas Kitabevi.
• Berry, D. (2007). Health communication: Theory and practice. Open University Press.
• Bilişli, Y., Altaş, N., & Zetter, S. A. (2017). Nitelikli Sağlık iletişimini engelleyen bir unsur olarak “Zor hasta”. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 4(4), 289-300.
• Bywall, K. S., Norgren, T., Avagnina, B., Gonzalez, M. P., & Andersson, S. W. (2024). Calling for allied efforts to strengthen digital health literacy in Sweden: Perspectives of policy makers. BMC Public Health, 24, s. 1-9.
• Casoria, F., Riedl, A., & Werner, P. (2020). Behavioral aspects of communication in organizations. Springer International Publishing.
• Connelly, L. M. (2016). Trustworthiness in qualitative research. Medsurg Nursing, 25(6), s. 435-437.
• Creswell, J. W. (2020). Nitel araştırma yöntemleri beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün, S. B. Demir, Çev.). Siyasal Kitabevi. (Orijinal eser 2007’de yayımlandı.)
• Çakıroğlu, E., & Tengilimoğlu, D. (2014). Mobbing (yıldırma) davranışlarının tıbbi sekreterlerin tükenmişliği üzerine etkisi. Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges), 4(3), s. 167-188.
• Çakmak, V. (2020). Tıbbi sekreterlerde karpal tünel sendromuna yatkınlık: Medyan sinirin ultrasonografi ile değerlendirilmesi. Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi, 5(3), s. 635-640.
• Çetin, E., Özdengül, F., Yargıç, M. P., & Aydın, L. (2021). Tıp fakültesinde çalışan tıbbi sekreterlerin ve idari personelin mesleki doyumları, tükenmişlikleri, depresyon düzeyleri ve fiziksel aktivite düzeyleri. Sağlık Bilimleri Dergisi, 30(1), s. 37-42.
• Çiftçi, G. E., Bülbül, S. F., Muluk, N. B., Duyan, G. Ç., & Yılmaz, A. (2011). Sağlık bilimleri fakültesini tercih eden öğrencilerin, üniversite ve meslek tercihlerinde etkili olan faktörler. Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi, 22(3), s. 151-160.
• Drach Zahavy, A. (2010). How does service workers’ behavior affect their health? Service climate as a moderator in the service behavior–health relationships. Journal of Occupational Health Psychology, 15(2), s. 105-119.
• Duğan, Ö., & Solmaz, B. (2018). Sağlık çalışanı ile hasta ve yakınları arasında yaşanan şiddetin nedenlerinden "iletişim" üzerine bir inceleme. AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(2), s. 185-206.
• Duray, M., & Yağci, N. (2017). Pamukkale Üniversitesi Hastaneleri’nde çalışan yardımcı sağlık personelinde kas-iskelet ağrısına etkiyen faktörlerin belirlenmesi. Pamukkale Tıp Dergisi, 2, s. 144-151.
• Dworkin, S. L. (2012). Sample size policy for qualitative studies using ın-depth. Archives of Sexual Behavior, 41, s. 1319-1320.
• Elbek, O., & Adaş, E. B. (2012). Hekimlere / sağlık çalışanlarına yönelik şiddet. Türkiye Biyoetik Derneği. 7. kongresi. bildiri özetleri kitabı (s. 27-28). içinde İstanbul.
• Erdal, E. (1993). Hemşirelikte temel ilke ve uygulamalar. Dağaşan Matbaacılık.
• Erdoğan, A. (2018). Tıbbi sekreterlik mesleği ile ilgili nitel bir araştırma. Akademia Sosyal Bilimler Dergisi - Özel Sayı 1, s. 134-148.
• Erdoğan, İ. (2012). Pozitivist metodoloji ve ötesi. Erk Yayınları.
• Ergül, H. (2013). Etkili bir sağlık iletişimi: Azerbaycan’da bir saha araştırması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(2), s. 166-180.
• Ersözlü, T., Çitak, E. E., Aydoğdu, Z. D., Boztepe, N., Dilek, F., & Bulut, Y. (2018). Sağlık kurumlarında tıbbi sekreterlik hizmetlerinde çalışan personelin bilgisayar kullanma bilgi düzeyi: Bir durum saptaması. Papers on Social Science, 1, s. 2-14.
• Ertekin, N. Z., & Kök, R. (2024). Hastane çalışanlarının iletişim gücünün kurum performansına etkisi: Üç kamu hastanesi örneği. İzmir İktisat Dergisi, 39(2), s. 337-360.
• Eryılmaz, M. A., Akça, F., Özyılmaz; A. F., Yıldırım, D. İ., & Koç, M. (2018). Üçüncü basamak hastanede çalışan sekreterlerde iş memnuniyeti üzerine bir araştırma. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi , 2(2), s. 37-47.
• Esatoğlu, A. E., & Artukoğlu, A. (2000). Tıbbi dokümantasyon tarihi ve tıbbi dokümantasyon ile ilgili meslekleşmenin gelişimi. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, 1(1), s. 13-19.
• Fidan, G., & Temel, F. (2025). Sağlık iletişiminde kişiler arası iletişim sorunsalı: Diş hekimlerinin iletişim deneyimleri. Etkileşim, 14, s. 124-149.
• Fiske, J. (1996). İletişim çalışmalarına giriş (S. İrvan, Çev.). Bilim Sanat Yayınları. (Orijinal eser 1990’da yayımlandı)
• Fusch, P. I., & Ness, L. R. (2015). Are we there yet? Data saturation in qualitative research. The Qualitative Report, 20(9), s. 1408-1416.
• Gerrard, T. J., & Riddell, J. D. (1988). Difficult patients: Black holes and secrets; 297 (6647). British Medical Journal (Clinical Research), s. 530-532.
• Gider, Ö., Şimşek, G., Ocak, S., & Top, M. (2011). Hastane organizasyonlarında örgütsel bağlılık ve iş doyumunun analizi: Hemşireler ve tıbbi sekreterler üzerine bir araştırma. Öneri Dergisi, 9(35), s. 93-101.
• Giorgi, A. (1997). The theory, practice, and evaluation of the phenomenological method as a qualitative research procedure. Journal of Phenomenological Psychology, 28, s. 235-260.
• Göktaş, M., & Yenihan, B. (2019). Kadın tıbbi sekreterlerin yaşadıkları iş-aile çatışmaları ve iş doyum seviyeleri arasındaki ilişki. Sosyolojik Düşün, 4(2), s. 25-41.
• Grady, M. P. (1998). Qualitative and action research: A practitioner handbook. Phi Delta Kappa Educational Foundation.
• Grandey, A. A. (2000). Emotional regulation in the workplace: A new way to conceptualize emotional labor. Journal of Occupational Health Psychology, 5(1), s. 95-110.
• Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), s. 59-82.
• Gül, H. (2007). İş stresi, örgütsel sağlık ve performans arasındaki ilişkiler: Bir alan araştırması. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 2, s. 318-332.
• Güler, A., Hacıoğlu, M., & Taşgın, S. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınları.
• Gürbüz, S., & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
• Gürdoğan, P., Öztürk, E., & Uğur, E. (2017). Yoğun bakımda sağlık çalışanlarına yönelik şiddet: Öfke düzeyleri hasta yakınlarının görüşlerini etkiler mi? Sağlık ve Hemşirelik Yönetim Dergisi, 4(1), s. 1-7.
• Hatipoğlu, İ., Avcı, Y., & Öztürk, A. (1994). Hemşirelik esasları, (2. Basım). Damla Matbaacılık.
• Hergün, H. T. (2018). Tıbbi sekreterlerin iş yükü analizi ve iş memnuniyetlerine ilişkin bir çalışma. Journal of Ankara Health Sciences, 7(2), s. 32-47.
• Hesse-Biber, S. N., & Leavy, P. (2011). The practice of qualitative research, Second Edition. SAGE Publications.
• Hickner, J., Zafar, A., Kuo, G. M., Fagnan, L. J., Forjuoh, S. N., Knox, L. M., . . . Tierney, W. M. (2010). Field test results of a new am-bulatory care medication error and adverse drug event reporting system. The Annals of Family Medicine, 8(6), s. 517-525.
• Horton, J. L. (1995). Integrating corporate communications: The cost-effective use of message and medium. Greenwood.
• İlhan, M., Çakır, M., Tunca, M., Avcı, E., & Çetin, E. (2013). Toplum gözüyle sağlık çalışanlarına şiddet: Nedenler, tutumlar, davranışlar. Gazi Medical Journal, 24, s. 5-10.
• İnaltekin, A., & Yağcı, İ. (2024). Sağlık çalışanlarının ruh sağlığı, intihar düşüncesi, mobbinge maruziyet ve iş doyumu: Bir ikinci basamak hastane örneklemi. Osmangazi Tıp Dergisi, 46(6), s. 869-877.
• Işık, O., & Akbolat, M. (2010). Hastanelerde bilgi sistemi ve bilgi teknolojileri kullanımı: Tıbbi sekreterler üzerine bir araştırma. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, 9(1), s. 11-23.
• Işık, T. (2021). Sağlık iletişimi bağlamında hekimhasta, hasta-hekim iletişimi inceleme çalışması: Özel bir hastane analizi. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(26), s. 720-753.
• Işıklı, E. İ., & Suysal, M. (2019). Tıbbi sekreterlerin yaşadığı sorunların incelenmesi: Düzce ilinde bir alan araştırması. Asya Studies-Academic Social Studies/Akademik Sosyal Araştırmalar, 8 Summer, s. 41-52.
• Jung, S.-J. (2020). The relationship of communication perception and job performance of general hospital nurses. Journal of the Korea Academia-Industrial cooperation Society, 21(5), s. 485-494.
• Kaplan, A., & Köksal, A. (2017). Türkiye’de tıbbi dokümantasyon ve sekreterlik eğitiminin incelenmesi, mesleki uygulamalar. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, 16(2), s. 63-68.
• Karaboğa, F., & Kardeş, İ. (2022). Sağlık iletişimi ve hastanelerde iletişim sorunları. Journal of Social Research and Behavioral Sciences, 8(16), s. 20-33.
• Karaşin, Y. (2021). Tıbbi dokümantasyon ve sekreterlik programında okutulan derslerin incelenmesi. Researches on Multidisiplinary Approaches, 1(1), s. 77-89.
• Karsavuran, S., Kaya, S., & Akturan, S. (2011). Hasta-hekim iletişiminde güven: Bir genel cerrahi polikliniği örneği. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 14(2), s. 185-212.
• Kaya, D., Yüceler, A., Uludağ, A., & Karadağ, İ. (2017). Hasta ilişkilerinde tıbbi sekreterlerin duygusal emek ve iletişim becerilerinin nitel olarak değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 8(19), s. 62-76.
• Kayabaşı, Ç., & Orhaner, E. (2023). Bir devlet hastanesinde çalışanların örgütsel bağlılık ve iş doyumunun ilişkisinin belirlenmesi. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 9(2), s. 187-200.
• Khotimah, K., Helpiastuti, S. B., & Sisbintari, I. (2023). The effect of communication, motivation, and work stress on the performance of Hospital Employees dr. Soebandi. Jurnal Administrare: Jurnal Pemikiran Ilmiah dan Pendidikan Administrasi Perkantoran, 10(1), s. 31-38.
• Kıraç, R. (2024). İşyeri nezaketsizliği, çalışan verimliliği ve örgütsel bağlılık üzerine bir araştırma: Sağlık çalışanları örneği. Journal of the Human and Social Science Researches, 13(3), s. 1806-1823.
• Koch, E., & Turgut, T. (2004). Hasta-hekim ilişkisinin güncel sorunları ve kültürlerarası yönleri: Bir bakış. Türk Psikiyatri Dergisi, 15(1), s. 64-69.
• Kreps, G. (2003). Trends and directions in health communication. Medien und Kommunikationswissenschaft, 51 (3/4), s. 353-365.
• Kuruöz, G. (2016). Acil serviste hasta ve hasta yakınlarına göre sağlıkta şiddet, [Tıpta uzmanlık tezi]. Adnan Menderes Üniversitesi.
• Küçükali, R., Çakır, R., & Özdemir, H. N. (2019). Sağlık profesyonellerinin iletişimsel sorunlarının belirlenmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 14(20), s. 763-783.
• Lee, A., Mills, P. D., Neily, J., & Hemphill, R. R. (2014). Root cause analysis of seri-ous adverse events among older patients in the Veterans HealthAdministration. The Joint Commission Journal on Quality and Patient Safety, 40(6), s. 253-262.
• Limon, S. (2019). Sağlık kuruluşlarında duygusal bulaşma ve iş motivasyonu: Tıbbi sekreterler üzerinde bir uygulama. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 2(2), s. 224-241.
• Maghfori, M. S., F. M., Jududi, O., Shamahan, H. A., Alnuman, H. I., Alaalah, A. E., . . . Gjododi, G. H. (2024). Effective communication skills for medical secretaries in healthcare: Addressing barriers and enhancing outcomes. Journal of International Crisis and Risk Communication Research, 7, s. 472-479.
• Mandal, P. C. (2018). Saturation in qualitative research: Considerations and limitations. International Journal of Academic Research and Development, 3(2), s. 624-628.
• Merriam, S. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (S. Turan, Çev.). Nobel Yayıncılık. (Orijinal eser 1988’de yayımlandı)
• Meşe, S., & Söylemez, G. K. (2024). Hemşirelik öğrencilerinin meslek seçiminin profesyonel davranışa etkisi. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 2(2), s. 62-73.
• Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis, Second Edition. SAGE Publications.
• Nal, M., & Tarım, M. (2017). Sağlık yöneticilerinin paternalist (babacan) liderlik davranışlarının çalışanların iş doyumu üzerine etkisi. AÇÜ Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), s. 117-141.
• Nalçınkaya, Ö. (2022). Sağlık hizmetlerinde iletişim ve halkla ilişkiler. A. Çağatay, & A. Tüzemen (Ed.), Sağlık kurumları yönetiminde Covid-19 güncesi içinde (s. 315-339). Siyasal Kitabevi.
• Noaks, L., & Wincup, E. (2004). Criminological reseach: Understanding qualitative methods. Sage Publishing.
• Nur, D. (2011). Kamu hastanelerinde çalışan sağlık personelinde iş doyumu ve stres ilişkisi. Klinik Psikiyatri, 14, s. 230-240.
• Oğuz, N. Y. (1995). Klinik uygulamada hekim-hasta ilişkisi. Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku-Tarihi Dergisi, 2(3), s. 59-65.
• Oltarzhevskyi, D. O. (2019). Typology of contemporary corporate communication channels. Corporate Communications: An International Journal, 24(4), s. 608-622.
• Özçakır, A. (2004). Hekim-hasta ilişkisi: Karar verme sürecinde hastanın yeri. Türkiye Klinikleri Tıp Bilimleri Dergisi, 24(4), s. 411-415.
• Öztürk, H., & Babacan, E. (2014). Hastanede çalışan sağlık personeline hasta/yakınları tarafından uygulanan şiddet: nedenleri ve ilgili faktörler. Sağlık ve Hemşirelik Yönetim Dergisi, 1(2), s. 70-80.
• Patton, M. Q. (2014). Qualitative research and evaluation methods. 4th Edition. SAGE Publications.
• Pekin, S., & Budunelli, N. (2022). Diş Hekimliğinde iletişim becerilerinin önemi ve kazandırılması. Ege Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi, 43(3), s. 253-260.
• Ranjan, P., Kumari, A., & Chakra-warty, A. (2015). How can doctors improve their communication skills? Journal Of Clinical And Diagnostic Research: JCDR, 9(3), s. 1-4.
• Robson, C. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri: Gerçek dünya araştırması. (Ş. Çankır; N. Demirkasımoğlu, Çev.). Anı Yayıncılık. (Orijinal yayın tarihi 2011)
• Rose, P., Beeby, J., & Parker, D. (1995). Academic rigour in the lived experience of researchers using phenomenological methods in nursing in nursing. Journal of Advanced Nursing, 21(6), s. 1123-1129.
• Rutitis, D., Batragab, A., Muiznieceb, L., & Ritovs, K. (2012). Management of corporate identity dimensions in the health care. Social and Behavioral Sciences, 58, s. 995-1003.
• Samancı, S. (2025). Tıbbi sekreterlerin yönetici desteği algısının iş performanslarına etkisinde iş tatmininin aracı rolü. Anadolu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(2), s. 42-72.
• Sarıkaya, T., & Khorshid, L. (2009). Üniversite öğrencilerinin meslek seçimini etkileyen etmenlerin incelenmesi: Üniversite öğrencilerinin meslek seçimi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), s. 393-423.
• Semercioğlu, S., Tengilimoğlu, D., & Semercioğlu, M. G. (2012). Özel ve kamu hastanelerinde çalışan tıbbi sekreterlerin iş doyumu ve örgütsel güven düzeylerinin karşılaştırılmasına yönelik bir alan çalışması. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(4), s. 225-238.
• Sezgin, D. (2010). Sağlık iletişimi paradigmaları ve Türkiye: Medyada sağlık haberlerinin analizi. [Doktora tezi]. Ankara Üniversitesi.
• Soekardi, A., Indrawati, R., & Erni, N. (2020). The influence of communication skill toward employee performance in radiology installation unit of hospital. Management and Entrepreneurship Trends of Development, 4(14), s. 31-42.
• Sur, H., & Palteki, T. (2013). Hastane yönetimi. Nobel Kitabevi.
• Symons, N. R., Almoudaris, A. M., Nagpal, K., Vincent, C. A., & Moorthy, K. (2013). An observational study of the frequency, severity, and etiology of failures in postoperative care after major elective general surgery. Annals of Surgery 257(1), s. 1-5.
• Şahin, D., Küçükaltan, D., & Kaya, F. T. (2014). Özel hastanelerdeki hasta kabul biriminde çalışan profilini belirlemeye yönelik trakya bölgesinde bir araştırma. Ejovoc (Electronic Journal of Vocational Colleges), 4(3), s. 350-363.
• Şahin, G. (2024). Sağlık çalışanlarının dijital yetkinlik düzeylerinin karşılaştırılması üzerine nitel bir araştırma. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), s. 1-26.
• Şantaş, F., Uğurluoğlu, Ö., Kandemir, A., & Çelik, Y. (2016). Sağlık çalışanlarında örgütsel sinizm, iş performansı ve örgütsel özdeşleşme düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(3), s. 867-886.
• Şirin, A., Öztürk, R., Bezci, G., Çakar, G., & Çoban, A. (2008). Hemşirelik öğrencilerinin meslek seçimi ve mesleği uygulamaya yönelik görüşleri. Dirim Tıp Gazetesi, 83, s. 69-75.
• Tanrıverdi, H., Adıgüzel, O., & Çiftçi, M. (2010). Sağlık yöneticilerine ait iletişim becerilerinin çalışan performansına etkileri: Kamu hastanesi örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11, s. 101-122.
• Tarakcı, H. D., Şentürk, E. E., Özbek, H. E., Tatar, D., & Sabah, T. (2024). Hekimlerin tıbbi sekreterlere yönelik tutum ve davranışları üzerine bir araştırma: Çorum örneği. G. TURUN (Ed.), 4th international Cankaya scientific studies congress içinde (s. 725-735). İKSAD Yayınevi.
• Tavşancıl, E., & Aslan, E. (2001). Sözel, yazılı ve diğer materyaller için içerik analizi ve uygulama örnekleri. Epsilon Yayıncılık.
• T. C. Milli Eğitim Bakanlığı, Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü. (2011). Tıbbi sekreterlik hizmetlerine giriş. https://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/T%C4%B1bbi%20Sekreterlik%20Hizmetlerine%20Giri%C5%9F.pdf
• Tengilimoğlu, D., & Köksal, A. (2021). Tıp sekreterliği. Seçkin Yayıncılık.
• Tengilimoğlu, D., & Şenel Tekin, P. (2017). Sağlık kurumlarında kurumsal iletişim. M. Çimen, & S. Deniz (Ed.), Sağlık kurumları yönetiminde örgütsel davranış konuları içinde (s. 9-20). Nobel Yayıncılık.
• Tengilimoğlu, D., Zekioğlu, A., Tosun, N., Işık, O., & Tengilimoğlu, O. (2021). Impacts of COVID-19 pandemic period on depression, anxiety and stress levels of the healthcare employees in Turkey. Legal Medicine, 48, s. 1-8.
• Topbaş, E. (2006). Tıbbi sekreterlik eğitim programı: Fransa örneği. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, 1(2), s. 65-81.
• Uludağ, A. (2011a). Doktor - hasta iletişimi açısından hastanelerde hekim seçme uygulaması: karşılaştırmalı bir çalışma. [Yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi.
• Uludağ, A. (2011b). Hastane hasta hakları kurullarının iletişim sorunu içerikli başvurulara bakışı: Konya hastaneleri örneği. Türkiye Klinikleri, 31(3), s. 653-663.
• Uludağ, A., & Zengin, N. (2016). Sağlıkta şiddete hasta şikayetlerinde yer alan olumsuz ifadeler açısından bir bakış: Konya örneği. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(3), s. 71-86.
• Uyar, F., Aka, N., & Koç, O. (2025). Sağlık okuryazarlığından dijital sağlık okuryazarlığına: tıbbi sekreterlik eğitiminin evrimi. O. Koç (Ed.), Yapay zeka ve bilgi yönetimi: Sağlık eğitim ve toplum için yenilikçi uygulamalar içinde (s. 29-42). Özgür Yayınları.
• Ünalan, D., Özyurt, Ö., Filik, T., & Saraçoğlu, A. A. (2013). Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi hastane yöneticilerinin tıbbi sekreterlerin iletişim becerileri hakkındaki düşünceleri. U. Beylik, Ö. Önder, D. Tarhan, S. H. Kapan (Ed.), IV. uluslararası sağlıkta performans ve kalite kongresi poster bildiriler içinde (s.10). T.C. Sağlık Bakanlığı.
• Ünlü, T. N., Bakkal, E., & Gökbudak, A. (2019). Tıbbi sekreterlerin mesleklerini algılama biçimleri ve gelecekten beklentileri. Biruni Sağlık ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 3, s. 1-10.
• Wilson, R. M., Runciman, W. B., Gibberd, R. W., Harrison, B. T., Newby, L., & Hamilton, J. D. (1995). The quality in Australian health care study. The Medical Journal of Australia, s. 458-471.
• Yalçın, N., & Aştı, T. (2011). Hemşire – hasta etkileşimi. İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 19(1), s. 54-59.
• Yavuz Yılmaz, A. N., Bektaş, G., & İrban, A. (2013). Tıbbi dokümantasyon ve tıbbi sekreterlik mesleğinin gelişimi ve eğitimi. Sağlık Düşüncesi ve Tıp Kültürü Dergisi, 27, s. 34-37.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
• Yıldırım, S. (2025). Hasta ve yakınlarının şikayetlerinin değerlendirilmesi: Kamu hastaneleri örneği. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, s. 66-85.
• Yılmaz, A. N., Eren, B., & Köse, B. (2023). Assessment of professional practice courses in medical documentation and secretariate associate degree programs in Turkey A. E. Gürel, Ü. Ağbulut, G. Yıldız (Ed.), 11. Uluslararası meslek yüksekokulları sempozyumu içinde (s. 228-237). Düzce Üniversitesi.
• Yılmaz, D., & Günay, M. A. (2022). Türkiye’de sağlık iletişimi: Sağlık çalışanları üzerine yapılmış bir araştırma. İNİF E- Dergi, 7(1), s. 75-91.
• Yükseköğretim Kurulu. (2024). Yök Atlas. www.yokatlas.yok.gov.tr/meslek-onlisans.php?b=30098
• Yüksel, A. A. (2025). Hasta - hekim ilişkilerinde hekimlerin bakış açısıyla çatışma söylemlerinin incelenmesi. [Yüksek lisans tezi]. Kapadokya Üniversitesi.
• Yüksel, İ. (2021). Sağlık kurumlarında tıbbi sekreterlerin performanslarının değerlendirilmesi: Bir kamu hastanesinde örnek uygulama. İstanbul Journal of Social Sciences (30), s. 1-30.
• Yüksel, O., & Ateş, A. (2024). Evaluation of medical secretaries' perceptions on labour productivity in a university hospital. Gevher Nesibe Journal of Medical & Health Sciences; 9(3), s. 335-344.