Antropomorfik Temsil ve Sosyal Aktör Olarak Yapay Zekâ: Yapay Zekâ ile Üretilen Sokak Röportajları Üzerine Nitel Bir Araştırma

Elif Karakoç Keskin

doi:10.56676/kiad.1770444

TR EN

Antropomorfik Temsil ve Sosyal Aktör Olarak Yapay Zekâ: Yapay Zekâ ile Üretilen Sokak Röportajları Üzerine Nitel Bir Araştırma

Öz

Yapay zekâ sistemlerinin gündelik medya pratiklerine giderek daha fazla entegre edilmesi, insan makine ilişkisini teknik sınırların ötesinde iletişimsel ve toplumsal boyutlarıyla yeniden tanımlamaktadır. Bu bağlamda, üretken yapay zekâ araçlarının anlam üretim süreçlerindeki rolü ve bu rolün toplumsal etkileri üzerine toplum temelli analizlere duyulan ihtiyaç giderek artmaktadır. Buradan hareketle, çalışma, yapay zekâ ile üretilen sokak röportajlarını insan ve makine arasındaki anlam üretiminin somutlaştığı içerik türlerinden biri olarak ele almakta, bu içeriklerin ve içeriklere verilen tepkilerin analizi ile hem yapay zekâya atfedilen sosyal anlamların hem de yapay zekâ antropomorfiğinin farklı boyutlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın veri toplama ve analiz süreci, nitel araştırma tasarımına dayalı içerik analizi yaklaşımı ile yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, ölçüt örnekleme tekniğinden hareketle, iki aşamalı arama stratejisi doğrultusunda Türkiye’de yapay zekâ ile üretilen sokak röportajlarına ilişkin internet haber gündemi temel alınarak belirlenmiştir. Bu kapsamda, 26.05.2025-07.07.2025 tarihleri arasında Youtube’da paylaşılan ve en fazla etkileşim alan videolar ve bu videolarda bulunan kullanıcı yorumları analiz edilmiştir. Bulgular, röportaj temalarının ekonomik ve toplumsal eleştiriler, toplumsal cinsiyet kodları, ilişki dinamikleri ve fiziksel görünüş gibi unsurlar etrafında yoğunlaştığını, yapay zekâ temsillerinin insana özgü toplumsal gözlemler, kültürel referanslar, mizah ve gündelik yaşam pratikleri üzerinden sosyal anlam ürettiğini göstermektedir. Ek olarak, özellikle yaşlı bireyler üzerinden kurgulanan antropomorfik temsillerin, izleyicilerde toplumsal söylem biçimlerini tetiklediği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

CASA, insan makine iletişimi, yapay zekâ, antropomorfizm, sokak röportajları

Anthropomorphic Representation and Artificial Intelligence as a Social Actor: A Qualitative Study on AI-Generated Street Interviews

Öz

The integration of artificial intelligence systems into everyday media practices redefines human–machine relations not only at a technical level, but also at communicative and social levels, emphasising the need for society-based interpretations of the role and impact of generative AI tools in meaning production. This study approaches AI-generated street interviews as content in which meaning production between humans and machines becomes concrete. By analysing both the content and viewer reactions, it explores the social meanings attributed to AI and the dimensions of AI anthropomorphism. The data collection and analysis process was conducted through a qualitative research design using a content analysis approach. The sample was determined through a criterion sampling technique and a two-step search strategy, based on the online news agenda concerning AI-generated street interviews in Türkiye. Videos shared on Youtube between 26.05.2025 and 07.07.2025 with the highest engagement and their related user comments were analysed. The findings show that interview themes concentrate around economic and social criticism, gender codes, relationship dynamics and physical appearance, and that AI representations generate social meanings through human-like observations, cultural references, humour and everyday practices. Additionally, anthropomorphic representations—especially those constructed through elderly figures—were found to trigger specific social discourses among viewers.

Anahtar Kelimeler

CASA, human–machine communication, artificial intelligence, anthropomorphism, street interviews

Kaynakça

Adams, R. (2020). Artificial intelligence has a gender-bias problem- Just ask Siri. Human Sciences Research Council, 18(1), 14-15.
AI Index Report. (2025). Stanford University The 2025 AI Index Report. https://hai.stanford.edu/ai-index/2025-ai-index-report
Ai Word. (2025, 6 Haziran). Yapay Zeka Sokak Röportajı / Dansöz Mühabir / VEO3 @Aiword17 [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=4osIGsKw0vc
Antoniou, A., & Akrivos, D. (2020). Gender portrayals in advertising: stereotypes, inclusive marketing and regulation, Journal of Media Law, 12(1), 78-115. https://doi.org/10.1080/17577632.2020.1783125
Badalyan, A. (2025). AI statistics in 2025: Key trends and usage data. https://www.digitalsilk.com/digital-trends/ai-statistics/
Barış Avşar. (2025, 27 Mayıs). Tamamen yapay zeka kullanılarak 2100 yılında geçen sokak röportajı oluşturuldu [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=x_2U3p5bQT4
Blut, M., Wang, C., Wünderlich, N.V. & Brock, C. (2021). Understanding anthropomorphism in service provision: A meta-analysis of physical robots, chatbots, and other AI. Journal of the Academy of Marketing Science, 49(4), 632–658.
Brandizzi, N. (2023). Towards more human-like AI communication: A review of emergent communication research. IEEE Access, 11, 142317-142340, arXiv:2308.02541
Breuer, J., Kohne, J. & Mohseni, R. M. (2023). Using YouTube data for social science research. J. Skopek (Ed.). Research handbook on digital sociology (s. 258-277). Elgar.
Cardillo, A. (2025). 40+ chatbot statistics (2025). https://explodingtopics.com/blog/chatbot-statistics

Cheng, M., DeVrio, A., Egede, L., Blodgett, L. S. & Olteanu, A. (2024). I am the one and only, your cyber BFF: Understanding the impact of GenAI requires understanding the impact of anthropomorphic AI. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2410.08526
Danso, A., Annan, O. A. M., Ntem, K. T. M, Baah-Acheamfour, K. & Awudi, B. (2023). Artificial intelligence and human communication: A systematic literature review. World Journal of Advanced Research and Reviews, 19(01), 1391-1403.
Datareportal. (2024). Digital 2024: Turkey. https://datareportal.com/reports/digital-2024-turkey
Deshpande, A., Rajpurohit, T., Narasimhan, K. & Kalyan, A. (2023). Anthropomorphization of AI: Opportunities and risks. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2305.14784
Dr. Vahap Demir. (2025, Mayıs 26). Yapay Zeka Sokak Röportajı (Google Veo 3) [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=vJ62L0S2V-k
Drisko, W. J. & Maschi, T. (2016). Content analysis: Pocket guides to social work research methods. Oxford University Press.
Drossel, C., & VanPutten, R. (2022). Ageism. J. A. Sadavoy & M. L. Zube, (Eds.), A scientific framework for compassion and social justice: Lessons in applied behavior analysis (ss. 16-23). Routledge.
Edwards, A., Edwards, A., Stoll, B., Lin, X. & Massey, N. (2019). Evaluations of an artificial intelligence instructor's voice: Social Identity Theory in human-robot interactions. Computers in Human Behavior, 90, https://doi.org/10.1016/j.chb.2018.08.027
Elmas, T. & Gül, İ. (2023). Opinion mining from YouTube captions using ChatGPT: A case study of street interviews polling the 2023 Turkish Elections. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2304.03434
Elo, S., & Kyngäs, H. (2008). The qualitative content analysis process. Journal of Advanced Nursing, 62(1), 107–115.
Fokina, M. (2024). The future of chatbots: 80+ chatbot statistics for 2025. https://www.tidio.com/blog/chatbot-statistics/
Frank, A. L., Cacciatore, M. A., Yeo, S. K. and Su, L. Y.-F. (2025). Wit meets wisdom: the relationship between satire and anthropomorphic humor on scientists' likability and legitimacy. Journal of Science Communication, 24(01), A04. https://doi.org/10.22323/2.24010204
Gambino, A., Fox, J. & Ratan, R. (2020). Building a stronger CASA: Extending the computers are social actors paradigm. Human-Machine Communication, 1, 71-85.
Ginger, C. (2014). Interpretive content analysis. D. Yanow & P. Schwartz-Shea, (Eds.), Interpretation and method: Empirical research methods and the interpretive turn (ss. 341–349). Routledge.
Gunkel, D. J. (2012). Communication and artificial intelligence: Opportunities and challenges for the 21st century. Communication +1, 1(1). doi: https://doi.org/10.7275/R5QJ7F7R
Guzman, A. L. (2018). What is human-machine communication, anyway? A. L. Guzman (Ed.), Human-machine communication: Rethinking communication, technology, and ourselves içinde (s. 1–28). Peter Lang.
Guzman, A. L., & Lewis, S. C. (2019). Artificial intelligence and communication: A human–machine communication research agenda. New Media & Society. https://doi.org/10.1177/1461444819858691
Guzman, A. L. (2020). Ontological boundaries between humans and computers and the implications for human-machine communication. Human-Machine Communication, 1, 37–54.
Hsing-Chi Hwang, A., Siy, J. O., Shelby, R., & Lentz, A. (2024). In whose voice? Examining AI agent representation of people in social interaction through generative speech. Proceedings of the 2024 ACM Designing Interactive Systems Conference (DIS ’24), 224–245. https://doi.org/10.1145/3643834.3661555
Kaya, S. (2022). Sosyal medyada anonim olmanın söylemler üzerindeki etkisinin haber yorumları üzerinden incelenmesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 60, 168-185. https://doi.org/10.47998/ikad.1067590
Kim, D., Kim, S., Kim, S. & Lee, H. B. (2024). Generative AI characteristics, user motivations, and usage intention. Journal of Computer Information Systems. 1–16. https://doi.org/10.1080/08874417.2024.2442438
Lawless, M. T., Hunter. S, C., Pinero de Plaza, M. A., Archibald, M.M., Kitson, A.L. (2022). “You are by no means alone”: A netnographic study of self-care support in an online community for older adults. Qualitative Health Research, 32(13), 1935-1951.
Liu, H., Su, Y. & Lease, M. (2025). Rhetorical XAI: Explaining AI's benefits as well as its use via rhetorical design. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2505.09862
Lombard, M. & Xu, K. (2021). Social responces to media technologies in the 21st century: The media are social actors paradigm. Human-Machine Communication, 2, 29-55.
Maeda, E. & Quan-Haase, A. (2024). When human-AI interactions become parasocial: Agency and anthropomorphism in affective design. In Proceedings of the 2024 ACM Conference on Fairness, Accountability, and Transparency (FaccT’24) (pp. 1068 – 1077). Association for Computing Machinery. https://doi.org/10.1145/3630106.3658956
Madathil, C. J. (2025). Generative AI advertisements and Human–AI collaboration: The role of humans as gatekeepers of humanity. Journal of Retailing and Consumer Services, 87, https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2025.104381
Mikrofonya. (2025, 6 Haziran). Yapay Zeka Sokak Röportajı derlemeler #aishortfilm #veo3 #yapayzeka #haber #veo3 #ai #röportaj [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=2UyTy-j90O8
Mirzai, S. M., Meshgi, K., Frigo, E. & Nishida, T. (2020). AnimGAN: A spatiotemporally-conditioned generative adversarial network for character animation. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2005.11489
Moon, Y. & Nass, C. (1996). How “real” are computer personalities?: Psychological responses to personality types in human-computer interaction. Communication Research, 23(6). 651–674.
Nass, C. & Moon, Y. (2000). Machines and mindlessness: Social responses to computers. Journal of Social Issues, 56(1): 81–103.
Nass, C., Steuer, J. & Tauber, E. R. (1994). Computers are social actors. In Conference companion on human factors in computing systems. Association for Computing Machinery. https://doi.org/10.1145/259963.260288
Nasıl Olurdu. (2025, 10 Haziran). YAPAY ZEKA İLE KOMİK RÖPORTAJLAR - BÖLÜM 3 [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=l3mgRcRTbjw
Neuman, L. W. (2014). Social research methods: Qualitative and quantitative approaches. Pearson.
North, S. M., & Fiske, T. S. (2012). An inconvenienced youth? Ageism and its potential intergenerational roots. Psychological Bulletin, 138(5), 982-97. doi: 10.1037/a0027843.
Obrenovic, B., Gu, X., Wang, G., Godinic, D. & Jakhongirov, I. (2025). Generative AI and human–robot interaction: implications and future agenda for business, society and ethics. AI & Society, 40, 677-690.
Obinali, C. (2019). The perception of gender in voice assistants. In SAIS 2019 Proceedings (Paper 39). Association for Information Systems. https://aisel.aisnet.org/sais2019/39
Ordanburdan. (2025, 27 Mayıs). Yapay zeka ile 2100 yılına ait röportajlar oluşturuldu. #viralvideo #ai [Video]. https://www.youtube.com/watch?v=ZhyZVEFvXOA
Özsalih, A. (2023). Yapay zekâ yoluyla oluşturulan sahte haberlerin medya gündemini belirlemesi. Turkish Online Journal of Design Art and Communication, 13(3), 533-550. https://doi.org/10.7456/tojdac.1285554
Pataranutaporn, P., Liu, R., Finn, E. Maes, P. (2023). Influencing human–AI interaction by priming beliefs about AI can increase perceived trustworthiness, empathy and effectiveness. Nature Machine Intelligence, 5, 1076–1086. https://doi.org/10.1038/s42256-023-00720-7
Peter, J. & Kühne, R. (2018). The new frontier in communication research: Why we should study social robots. Media and Communication, 6(6), 73-76.
Qu, J., Rau, P. L. P. (2025). Catalyzing engagement: Bridging expectations, interaction modes, and anthropomorphic design of generative AI agents for the elderly. In P. L. P. Rau (Ed.), Cross-cultural design (Lecture Notes in Computer Science, Vol 15785, pp. 370-389). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-93736-1_24
Reeves, B.& Nass, C. (1996). The media equation: How people treat computers, television, and new media like real people and places. Cambridge University Press.
Röportaj Kavgaları. (2025, Haziran 1). Yapay zeka ile sokak ropörtajları 1 (10 videoluk) [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=Q1UxnNzCcC4
Skjuve, M., Følstad, A., Fostervold, I. K., & Brandtzaeg, B. P. (2021). My chatbot companion – a study of human-chatbot relationships. International Journal of Human-Computer Studies, 149, https://doi.org/10.1016/j.ijhcs.2021.102601
Tandoc, E. C., Seet, S., Chan, V. X., & Wong, P. J. O. (2025). Exploring AI identity: The media framing of communicative artificial intelligence in Singapore’s news sites. Public Understanding of Science, 34(7), 852-867.
van der Goot, J. M., & Etzrodt, K. (2023). Disentangling two fundamental paradigms in human-machine communication research: Media equation and media evocation. Human-Machine Communication, 6, 17–30.
van Es, K. & Nguyen, D. (2025). “Your friendly AI assistant”: the anthropomorphic self-representations of ChatGPT and its implications for imagining AI. AI & Society, 40, 3591-3603.
Vears, D. F., & Gillam, L. (2022). Inductive content analysis: A guide for beginning qualitative researchers. Focus on Health Professional Education: A Multi-Professional Journal, 23(1), 111–127.
Wang, J., & Peng, L. (2023). Striking an Emotional Chord: Effects of Emotional Appeals and Chatbot Anthropomorphism on Persuasive Science Communication. Science Communication, 45(4), 485-511. https://doi.org/10.1177/10755470231194583
Westerman, D., Edwards, A. P., Edwards, C., Luo, Z., & Spence, P. R. (2020). I-It, I-Thou, I-robot: The perceived humanness of AI in human-machine communication. Communication Studies, 71(3), 393–408. https://doi.org/10.1080/10510974.2020.1749683
Whalen, A. E. (2018). Understanding a shifting methodology: A content analysis of the use of netnography in hospitality and tourism research. International Journal of Contemporary Hospitality Management. https://doi.org/10.1108/IJCHM-08-2017-0536
Xu, K. (2019). First encounter with robot Alpha: How individual differences interact with vocal and kinetic cues in users’ social responses. New Media & Society, 21(11-12), 2522-2547. https://doi.org/10.1177/1461444819851479
Xu, K., Chen, X., & Huang, L. (2022). Deep mind in social responses to technologies: A new approach to explaining the computers are social actors phenomena. Computers in Human Behavior, 134, 107321.
Yu, J., Dickinger, A., Fung So, K. K. & Egger, R. (2024). Artificial intelligence-generated virtual influencer: Examining the effects of emotional display on user engagement. Journal of Retailing and Consumer Services. 76, https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2023.103560
Yuh Be Tv. (2025, 5 Haziran). Yapay Zeka ile Sokak Röportaj Çılgınlığı 😱 [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=YR7BFIYPP94
Yuh Be Tv. (2025, 11 Haziran). YAPAY ZEKA SOKAK RÖPORTAJLARINDA DUYDUKLARIMIZA İNANAMADIK 😱 [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=IgkrQxYKke0
Yuh Be Tv. (2025, 13 Haziran). Yapay Zeka Resmen Delirdi : Röportajlarda Duyduklarımıza İnanamadık (Dikkat ⚠️ ) [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=22PAp9mmCow&t=4s
Yuh Be Tv. (2025, 19 Haziran). YAPAY ZEKA SOKAK RÖPORTAJLARI 2025 [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=lQhgpYK-8Uw&t=44s
Zhu, Y., & Chu, J. (2025). Should we express gratitude in human–AI interaction: The online public’s moral stance toward artificial intelligence assistants in China. Public Understanding of Science, 34(6), 717-733. https://doi.org/10.1177/09636625251314337

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim ve Medya Çalışmaları (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Elif Karakoç Keskin ^*
0000-0002-2831-2247
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

22 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

14 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 16

DOI

https://doi.org/10.56676/kiad.1770444

IZ

https://izlik.org/JA79FB39JT

APA

Karakoç Keskin, E. (2026). Antropomorfik Temsil ve Sosyal Aktör Olarak Yapay Zekâ: Yapay Zekâ ile Üretilen Sokak Röportajları Üzerine Nitel Bir Araştırma. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, 16, 121-146. https://doi.org/10.56676/kiad.1770444

AMA

1.Karakoç Keskin E. Antropomorfik Temsil ve Sosyal Aktör Olarak Yapay Zekâ: Yapay Zekâ ile Üretilen Sokak Röportajları Üzerine Nitel Bir Araştırma. KİAD. 2026;(16):121-146. doi:10.56676/kiad.1770444

Chicago

Karakoç Keskin, Elif. 2026. “Antropomorfik Temsil ve Sosyal Aktör Olarak Yapay Zekâ: Yapay Zekâ ile Üretilen Sokak Röportajları Üzerine Nitel Bir Araştırma”. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, sy 16: 121-46. https://doi.org/10.56676/kiad.1770444.

EndNote

Karakoç Keskin E (01 Haziran 2026) Antropomorfik Temsil ve Sosyal Aktör Olarak Yapay Zekâ: Yapay Zekâ ile Üretilen Sokak Röportajları Üzerine Nitel Bir Araştırma. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi 16 121–146.

IEEE

[1]E. Karakoç Keskin, “Antropomorfik Temsil ve Sosyal Aktör Olarak Yapay Zekâ: Yapay Zekâ ile Üretilen Sokak Röportajları Üzerine Nitel Bir Araştırma”, KİAD, sy 16, ss. 121–146, Haz. 2026, doi: 10.56676/kiad.1770444.

ISNAD

Karakoç Keskin, Elif. “Antropomorfik Temsil ve Sosyal Aktör Olarak Yapay Zekâ: Yapay Zekâ ile Üretilen Sokak Röportajları Üzerine Nitel Bir Araştırma”. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi. 16 (01 Haziran 2026): 121-146. https://doi.org/10.56676/kiad.1770444.

JAMA

1.Karakoç Keskin E. Antropomorfik Temsil ve Sosyal Aktör Olarak Yapay Zekâ: Yapay Zekâ ile Üretilen Sokak Röportajları Üzerine Nitel Bir Araştırma. KİAD. 2026;:121–146.

MLA

Karakoç Keskin, Elif. “Antropomorfik Temsil ve Sosyal Aktör Olarak Yapay Zekâ: Yapay Zekâ ile Üretilen Sokak Röportajları Üzerine Nitel Bir Araştırma”. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, sy 16, Haziran 2026, ss. 121-46, doi:10.56676/kiad.1770444.

Vancouver

1.Elif Karakoç Keskin. Antropomorfik Temsil ve Sosyal Aktör Olarak Yapay Zekâ: Yapay Zekâ ile Üretilen Sokak Röportajları Üzerine Nitel Bir Araştırma. KİAD. 01 Haziran 2026;(16):121-46. doi:10.56676/kiad.1770444

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Antropomorfik Temsil ve Sosyal Aktör Olarak Yapay Zekâ: Yapay Zekâ ile Üretilen Sokak Röportajları Üzerine Nitel Bir Araştırma

Öz

Anahtar Kelimeler

Anthropomorphic Representation and Artificial Intelligence as a Social Actor: A Qualitative Study on AI-Generated Street Interviews

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster