Tanzimat Dönemi 1831-1876 Osmanlı Basını ve Vakayii Mısriyye

Sayı: 3 31 Aralık 2019
PDF İndir
TR EN

Tanzimat Dönemi 1831-1876 Osmanlı Basını ve Vakayii Mısriyye

Öz

İlk baskı makinesinin Gutenberg tarafından 1440 yılında çıkarıldığı bilinmektedir. Osmanlı Devleti’nde ise ilk basımevleri 15.yüzyılın sonlarına doğru yabancılar eliyle kurulmuştur. Türkçe baskı yapılan ilk matbaa ise İbrahim Müteferrika’nın girişimleriyle 1727 yılında kurulmuş ve işletilmiştir. Matbaanın yaygınlaşmasıyla birlikte gazeteler ortaya çıkmış, Osmanlı Devleti’nde ilk gazeteler matbaada olduğu gibi yabancılar tarafından çıkarılmıştır. İstanbul’daki Fransız Elçiliği 1795’te Bulletin Des Nouvelles Haber Bülteni , 1796’da Gazete Française de Constantinople İstanbul Fransız Gazetesi ve 1797’de Mercure Oriental Doğu Merkür’ü gazetelerini Fransız kolonisi ve Fransızca bilenlere dağıtılması amacıyla yayınlamıştır. Osmanlı Devleti’nin ilk resmi gazetesi 1831 yılında yayınlanan Takvim-i Vakayi olsa da, 1828 yılında Osmanlı topraklarında Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın girişimleriyle çıkarılan Vakayii Mısriyye gazetesi TürkçeArapça yayınlanan ilk gazete olarak bilinmektedir. Bu gazetelerin ardından 1840 yılında Ceride-i Havadis, 1860 yılında ise Tercüman-ı Ahval gazeteleri çıkarılmıştır. Resmi gazete olan Takvim-i Vakayi kamuoyu oluşturmayı ve kamuoyunu bilgilendirmeyi, Ceride-i Havadis ise halkı eğitmeyi amaçlamıştır. Tercüman-ı Ahval gazetesi ise özel sermaye ile çıkarılan ilk gazete olma özelliğini taşımaktadır. Zamanla basım teknolojilerinin gelişip yaygınlaşmasıyla birlikte Osmanlı topraklarında çeşitli gazeteler çıkarılmaya başlanmıştır. Osmanlı basın hayatını Tanzimat Dönemi , 1. Meşrutiyet Dönemi ve 2. Meşrutiyet Dönemi olacak şekilde üçe ayırmak mümkündür. Osmanlı Devleti’nde çıkarılan ilk gazetelerin anlatıldığı bu çalışma betimleyici tarihsel analiz yöntemi ile hazırlanmıştır. Konuyla ilgili literatür taraması yapılarak, çalışmada Osmanlı basınının Tanzimat Dönemindeki durumu ve ilk Türkçe gazete olarak bilinen Vakayii Mısriyye gazetesi hakkında genel bir bilgi verilmeye çalışılmıştır

Anahtar Kelimeler

Basın Tarihi, Osmanlı Basını, Tanzimat Dönemi Basın, Osmanlı’da İlk Gazeteler, Vakayii Mısriyye

Kaynakça

  1. Akbulut, Uğur (2013). “Osmanlı Basın Tarihine Bir Katkı: Gazetelerin Yayınlanma Amaçları Üzerine”, Turkish Studies, 8(5), s.31-57
  2. Ceylan, Ayhan (2006). “Tanzimat Dönemi Osmanlı Basım ve Yayımında Hukuki Düzen”, Türk Hukuk Araştırmaları Dergisi, (1), s. 139-155
  3. Demir, Kenan (2014). “Osmanlı’da Basının Doğuşu ve Gazeteler”, IğdırÜniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (5), s.57-88
  4. Demirci, Gülyaşar. “Mısır Edebiyatında Kısa Hikâye” (Yüksek Lisans Tezi), Atatürk Üniversitesi, 2014.
  5. Girgin, Atilla (2009). “Türkiye’de Yerel Basın”, İstanbul: Der Yayınları Güz, Nurettin (2000). “Osmanlı Basını”, Selçuk İletişim Dergisi, 1(3), s.40-57
  6. Hourani, Albert (2013). “Arap Halkları Tarihi”, (Çev.: Yavuz Alogan), İstanbul: İletişim Yayınları
  7. Kabacalı, Alpay (2000). “Başlangıcından Günümüze Türkiye’de Basın ve Yayın”, İstanbul: Literatür Yayıncılık
  8. Koloğlu, Orhan (2010). “Osmanlı Dönemi Basınının İçeriği”, İstanbul: İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Yayınları.
  9. Koloğlu, Orhan (2013). “Osmanlı’dan 21. Yüzyıla Basın Tarihi”, İstanbul: Pozitif Yayınları
  10. Koloğlu, Orhan (2014). “İlk Gazete İlk Polemik”, İstanbul: Kaynak Yayınları

Kaynak Göster

APA
Alan, S. (2019). Tanzimat Dönemi 1831-1876 Osmanlı Basını ve Vakayii Mısriyye. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, 3, 46-56. https://izlik.org/JA88YW33GF
AMA
1.Alan S. Tanzimat Dönemi 1831-1876 Osmanlı Basını ve Vakayii Mısriyye. KİAD. 2019;(3):46-56. https://izlik.org/JA88YW33GF
Chicago
Alan, Salim. 2019. “Tanzimat Dönemi 1831-1876 Osmanlı Basını ve Vakayii Mısriyye”. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, sy 3: 46-56. https://izlik.org/JA88YW33GF.
EndNote
Alan S (01 Aralık 2019) Tanzimat Dönemi 1831-1876 Osmanlı Basını ve Vakayii Mısriyye. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi 3 46–56.
IEEE
[1]S. Alan, “Tanzimat Dönemi 1831-1876 Osmanlı Basını ve Vakayii Mısriyye”, KİAD, sy 3, ss. 46–56, Ara. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA88YW33GF
ISNAD
Alan, Salim. “Tanzimat Dönemi 1831-1876 Osmanlı Basını ve Vakayii Mısriyye”. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi. 3 (01 Aralık 2019): 46-56. https://izlik.org/JA88YW33GF.
JAMA
1.Alan S. Tanzimat Dönemi 1831-1876 Osmanlı Basını ve Vakayii Mısriyye. KİAD. 2019;:46–56.
MLA
Alan, Salim. “Tanzimat Dönemi 1831-1876 Osmanlı Basını ve Vakayii Mısriyye”. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, sy 3, Aralık 2019, ss. 46-56, https://izlik.org/JA88YW33GF.
Vancouver
1.Salim Alan. Tanzimat Dönemi 1831-1876 Osmanlı Basını ve Vakayii Mısriyye. KİAD [Internet]. 01 Aralık 2019;(3):46-5. Erişim adresi: https://izlik.org/JA88YW33GF