Tanzimat’tan II. Meşrutiyet’e Türk Romanında Basın Algısı

Bu çalışma Tanzimat’ın ilanından Meşrutiyet’in tekrar ilan edildiği zaman aralığında yayınlanan romanlarda basın algısını ortaya koymayı hedeflemektedir. On sekiz farklı yazarın toplam yirmi yedi romanı incelenmiştir. Yazarların ve romanların kısa tanıtımları yapılmıştır. Yayınlandıkları dönemle ilgili kısa bilgiler verilmiştir. İlki gazetecilik mesleği ve idarehaneleri olan üç başlık altında değerlendirme yapılmıştır. Bu başlıkta gazete yazarların kazandığı ücret, yazı yazdıkları fiziki mekânlar vb. bilgiler ele alınmıştır. İkinci başlıkta gazetelerin içerikleri ve eleştiriler ele alınmıştır. Özellikle II. Abdülhamit yönetimine karşı alınan tavır ve bu iktidarın basına bakış açısı üzerinde durulmuştur. Son başlıkta ise gazete okuma alışkanlıklarına değinilmiş, moderniteyle ilişkisi üzerinde durulmuştur. Gazete satılan yerler ve gazete satıcılarıyla ilgili anlatılara da bu başlık altında yer verilmiştir. Roman bir kurguya dayanmakla birlikte anılan dönemin edebi akımları gerçek hayatın eserlerde yer almasına imkân sağlamaktadır. İletişim araçlarının 19. yüzyıl Osmanlı Devleti’nde bir yerinin olduğu görülmektedir. Özellikle dönemin en etkili iletişim araçlarından gazete, toplumun bir kesiminin hayatının bir parçası olmuştur. Bu minvalde, yapılan değerlendirmeler edebiyat, tarih ve iletişim araştırmaları yapanlar için kıymetli bilgiler içermektedir

This study aims to reveal the perception of the press in the novels that are published during the times of the declaration of the ‘Tanzimat’ to the period when the Constitutional Monarchy was reannounced. In this study, twenty-seven novels written by eighteen different authors are analyzed and brief introduction about the authors and novels are also included. Secondly, brief information is also given about the period when these novels were published. The evaluation has been made under three main subjects, of which the first is about the journalism profession and the administrative offices. The first title is assumed to have a discussion about the the wages earned by the newspaper writers, the physical places where they are written and other kinds of information that are needed to explain the conditions. In the second title, the contents and criticisms of the newspapers are discussed. Especially the attitude taken against the II. Abdülhamit administration has been emphasized by also criticizing the point of view of the government to the press. In the last title of this study, newspaper reading habits are tried to be emphasized according to the conditions of modernity during that period of time. Narratives about places where newspapers are sold and newspaper vendors are also discussed in this title, too. Although novels are based on fiction, the literary movements of the mentioned period allow real life to take place in these kinds of works. It is obvious that media has an important role in the 19th century of the Ottoman Empire. Especially newspapers, which are one of the most effective media organs of that period, has been a part of life of society for some people. In this respect, the evaluations contain valuable information for those who do research on literature, history and communication