LİVANE KAZASI’NIN İDARECİLERİ İLE İLGİLİ TALEP VE DAVALAR
Öz
Osmanlı Devleti’nde eyaletlerde beylerbeyleri, sancaklarda ise sancakbeyleri görev yerlerine gitmediklerinde veya sefer zamanlarında yerlerine mütesellimleri yönetici olarak bırakmışlardır. Mütesellimler beylerbeylerinin ve sancakbeylerinin yerine onların görevli oldukları eyalet, sancak ve kazalarda idarî görevleri yerine getirdikleri gibi vergileri de toplayan görevlilerdi. Tanzimat’tan önce ise vali ve mutasarrıfların idare ettikleri sancak ve kazaların idarelerine memur edilmişlerdir. Mütesellimlere voyvoda da denilmekteydi. Osmanlı Devleti’nde XVI. yüzyılın sonlarından Tanzimat dönemine kadar bu görev devam etmiştir. 1842 yılından itibaren ise kazalarda kaza müdürleri görev almıştır. Çalışmada 19. yüzyılın başından 1864 Vilayet Nizamnamesi’nin yayınlanmasından sonra kazalarda kaymakamların idarecilik yaptığı döneme kadarki Livane kazasının idarecileri olan mütesellimler, müdürler, müftüler ve muhtarlar hakkında talep ve davalar ele alınmıştır. Ancak bu idarecilerin yönetiminden çoğunlukla Livane halkının ve Livane’nin bağlı olduğu Erzurum eyaleti ile Çıldır sancağı idarecilerinin memnun olmadığı görülmüştür. Livane halkı da söz konusu idareciler hakkındaki şikayetlerini arzuhallerle İstanbul’a bildirmişlerdir. Devlet bu şikayetlere duyarsız kalmamış, söz konusu idarecilerin değiştirilerek düzenin sağlanması için gerekli yerlere emirler göndermiştir. Döneme ait belgelerde Livane idarecileri ile ilgili taleplere bakıldığı zaman ise Livane, Batum bölgesinin asayişinin sağlanması için ve 1820-1823 yıllarında Osmanlı-İran Savaşı’nın yaşandığı zamanlarda Erzurum, Ardahan ve Kars gibi doğu bölgelerinin güvenliğinin sağlanması konusunda, idarecilerinden asker ve mühimmat talep edilen önemli bir bölge olmuştur. Söz konusu savaşta İran ordusunun geri çekilmesinde Livane’nin asker ve mühimmat bakımından önemli rolü olmuştur.
Anahtar Kelimeler
CLAIMS AND LAWSUITS REGARDING THE ADMINISTRATORS OF LİVANE DISTRICT FROM THE BEGINNING OF THE 19TH CENTURY TO THE END OF THE PERIOD OF SULTAN ABDULMECİD
Öz
This study explores the demands and lawsuits against the administrators of the Livane district, such as mufti and mukhtars, from the beginning of the 19th century after the publication of the 1864 Provincial Regulations. The study discusses the period when the district governors were the administrators. However, it was seen that the people of Livane and the governors of the province Erzurum and the sanjak Çıldır, to which Livane was affiliated, were not satisfied with the administration policy at the time. Regarding the fact that In the Ottoman Empire, when the local governors in the provinces and the Sanjak's were off during the campaign, leaving their posts to the trustees as administrators. Mütesellims were officials who collected taxes as well as fulfilled administrative duties in the provinces, sanjaks and districts where they were assigned instead of their Beylerbeyi's and sanjakbeyi’s. Before the Tanzimat, they were assigned to the administrations of the sanjaks and districts administered by the governors and mutasarrifs. Mütesellims were also called voivodes in the XVIth century Ottoman Empire. This task continued from the end of the century until the Tanzimat period. Since 1842, accident managers took charge of accidents. The people of Livane also reported their complaints about these administrators and wrote many petitions to Istanbul. The state did not remain indifferent to these complaints and sent orders to the necessary places to replace the said administrators and restore order. When the requests about the Livane administrators are examined in the documents of the period, Livane is an important city whose administrators were asked for soldiers and ammunition for the security of the eastern regions such as Erzurum, Ardahan and Kars during the Ottoman-Persian War in 1820-1823. Livane played an important role in the withdrawal of the Iranian army in terms of soldiers and ammunition.
Anahtar Kelimeler
