SİNOP İLİ AĞIZLARININ ŞEKİL BİLGİSİ

Öz

Batı grubu ağızları içinde yer alan Sinop ili ağızları bulunduğu coğrafi konum ve hareketli tarihi geçmişi ile zengin dil özellikleri barındırmaktadır. Sinop ağızlarıyla ilgili yeterince derleme malzemesi olmaması Anadolu ağızlarının bütünlüğü ve karşılaştırılması adına oldukça eksiklik yaratmaktadır. Çalışmamızı bu boşluğun doldurulması için Sinop ili ağızlarının şekil bilgisi özelliklerini tespit edip eş ve art zamanlı incelenmesi üzerine oluşturduk. Elde edilen veriler ışığında ilin diğer Anadolu ağızlarında görülmeyen şekil bilgisi özellikleri yanında Türk dilinin tarihî dönemlerine ait eskicil özelliklerin dikkat çekici yoğunlukta olduğu görülmüştür. Yapılan çalışmada öne çıkan şekil bilgisi verilerinden hareketle Sinop ili ağızları dört bölgeye ayrılmıştır. Ayrıca bu verilerle ağız atlaslarına malzeme oluşturabilecek veriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Sinop
• Ağız
• Şekil Bilgisi

THE MORPHOLOGY OF THE DIALECTS OF SINOP PROVINCE

Öz

Sinop, a dialect within the Western dialect group, possesses a rich linguistic character due to its geographical location and vibrant historical past. The lack of sufficient compilation material on Sinop dialects creates a significant gap in the integrity and comparison of Anatolian dialects. To fill this gap, we designed our study by identifying the morphological characteristics of Sinop dialects and examining them simultaneously and diachronically. The data obtained revealed that, in addition to morphological features not seen in other Anatolian dialects, the province also exhibits a striking concentration of archaic features from historical periods of the Turkish language. Based on the prominent morphological data in this study, the dialects of Sinop province were divided into four regions. Furthermore, these data provide data that can be used to form material for dialect atlases.

Anahtar Kelimeler

• Sinop
• Dialect
• Morphology

Kaynakça

1. ACAR, Ergün, "Sinop ve Yöresi Ağızlarında Kıpçak Türkçesi Dil Unsurları", Yeni Türkiye, S: 99, Ankara 2018, ss. 648-652.
2. ACAR, Ergün, "Sinop Yerli Ağızlarını Belirleyen Genel Özellikler", Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, C: 9, S: 42, Ordu 2016, ss. 7-11.
3. GABAIN, Annemarie von, Eski Türkçenin Grameri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 1988.
4. HACIEMİNOĞLU, Necmettin, Türk Dilinde Edatlar, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, İstanbul 1992.
5. KARAHAN, Leyla, Anadolu Ağızlarının Sınıflandırılması, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 1996.
6. KORKMAZ, Zeynep, Türkçede Eklerin Kullanılış Şekilleri ve Ek Kalıplaşması Olayları, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1962.
7. YAKUPOĞLU, Cevdet, Kuzeybatı Anadolu’nun Sosyo-Ekonomik Tarihi Kastamonu-Sinop-Çankırı-Bolu XIII-XV. Yüzyıllar, Gazi Kitabevi, Ankara 2009.