Araştırma Makalesi

Âyet ve Hadisler Işığında Kudüs ve Mescid-i Aksâ

Cilt: 7 Sayı: 1 25 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

Âyet ve Hadisler Işığında Kudüs ve Mescid-i Aksâ

Öz

Kudüs ve Mescid-i Aksâ, tarih boyunca jeopolitik konumundan dolayı siyasî, ticarî ve dinî açıdan önemli bir merkez olmuştur. Aynı zamanda birçok peygambere ev sahipliği yapmış, vahye muhatap kavimlerle peygamberlerin tevhit mücadelesine şahitlik etmiştir. Kur'an ayetlerine ve kaynaklarda verilen bilgilere göre bölgede Hz. İbrahim'le başlayan tevhit mücadelesi, son peygamber Hz. Muhammed ile devam ederek günümüze kadar süregelmiştir. Kudüs ve Mescid-i Aksâ, Hz. Peygamber’in (a.s.) risalet hayatının en önemli mucizelerinden biri olan İsra ve Miraç hadisesinin bazı kesitlerine de şahitlik etmiştir. Kadim coğrafyalardan birisi olan Filistin bölgesi, tarihten günümüze tevhit ve küfrün mücadelesine ev sahipliği yapmış, Kudüs şehri de bu mücadelenin merkezinde yer alagelmiştir. Stratejik konumundan dolayı, tarih boyunca birçok saldırı, savaş ve yağmaya maruz kalan Kudüs şehrinin yönetimi, sıklıkla el değiştirmiştir. Yaşanan bu durum, birçok inanış ve kültürün bölgede kendine özgü izler bırakmasına neden olmuş, Kudüs'ü farklı kültürlerin aynı anda yaşadığı, farklı inanç sahiplerinin değer verdiği kutsal bir şehir haline getirmiştir. Makalemizde, giriş ve birinci bölümde kısaca Kudüs ve Mescid-i Aksâ'nın tarihine ve semavi dinlerdeki yerine değinilmiştir. Akabinde ise Kur'an ayetlerden doğrudan Kudüs ve Mescid-i Aksâ'yı konu alanlar öncelikle zikredilerek ardından peygamber kıssalarındaki ilgili ayetlere yer verilmiştir. Son olarak da dolaylı olarak Kudüs ve Mescid-i Aksâ'nın geçtiği ayetlere üzerine durulmuş, yeri geldikçe de konuyla ilgili hadisler aktarılarak tefsir ve siret kaynaklarından alıntılar yapılmıştır. Makalenin içeriğinden de anlaşılaşacağı üzere kutsal şehir Kudüs'te birçok peygamber yaşadığı için çoğunun kabri de bölgede bulunmaktadır. Bu sebepten ötürü Kudüs ve Mescid-i Aksâ, üç dinin mensuplarınca da kutsal kabul edilmiştir. Çalışmada, Kudüs ve Mescid-i Aksâ’nın içinde bulunduğu coğrafyada hakim olan sosyolojik durumun bölgeye komşu topraklarda yaşayan devlet ve toplumları hızlı bir şekilde etkisi altına aldığı görülmüştür. Bu kutsal şehirde ve onun kalbi mesabesindeki mabette sağlanacak barış ortamının, başta üç büyük dinin mensupları olmak üzere bölgenin güvenlik ve istikrarına olumlu katkılarına dikkat çekmek hedeflenmiştir. Bölgede hâkim olan barış ya da savaş halinin tüm bölgeyi hızlı bir şekilde etkisi altına almasından ötürü, Ortadoğu coğrafyasının huzurunun, Kudüs ve Mescid-i Aksâ'nın barış içinde olmasına bağlı olduğu gerçeğine vurgu yapılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Altun, İsmail. “Sahabe Gözünde Kudüs ve Mescid-i Aksâ”. İlahiyat Tetkikleri Dergisi 47 (2017), 153-169.
  2. Arpa, Abdulmuttalip. “Rum Sûresi Çerçevesinde Beytülmakdis’in Fethinin Müjdelenmesi”. Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 3 (2014), 207.
  3. Awaisi, Abd al-Fattah. Beytülmakdis Bereket Daireleri Teorisi. İstanbul: Beytülmakdis Çalışmaları Vakfı Yayınları, 2015.
  4. Bağdâdî, Ebû Ca‘fer Muhammed b. Cerîr b. Yezîd el-Âmülî et-Taberî. Câmiʿu’l-Beyân ve Târî ḫu’l-Ümem ve’l-Mülûk. Mısır: y.y., 1326.
  5. Bağdâdî, Ebû Ca‘fer Muhammed b. Cerîr b. Yezîd el-Âmülî et-Taberî. Câmiʿu’l-Beyân ve Târîḫu’l-Ümem ve’l-Mülûk. Mısır: y.y., 1326.
  6. Bağdâdî, Ebû Ca‘fer Muhammed b. Cerîr b. Yezîd el-Âmülî et-Taberî. Taberi Tefsiri. 12 Cilt. Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye Yayınları, 1999.
  7. Bağdâdî, Ebü’l-Hasen Alâüddîn Alî b. Muhammed b. İbrâhîm el-Hâzin. “Lübâbü’t-teʾvîl fî meʿâni’t-tenzîl”. Mecmuatin mine’t-tefasir. 4/16-18. Beyrut: İhyau’t-Türasü’l-Arabi, 1320.
  8. Basit, Musa vd. Kudüs Tarihi. İstanbul: Nisa Yayınları, 2011.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

22 Haziran 2023

Yayımlanma Tarihi

25 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

15 Nisan 2023

Kabul Tarihi

31 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Erenay, H. (2023). Âyet ve Hadisler Işığında Kudüs ve Mescid-i Aksâ. Kocaeli İlahiyat Dergisi, 7(1), 173-193. https://doi.org/10.5281/zenodo.8034714
AMA
1.Erenay H. Âyet ve Hadisler Işığında Kudüs ve Mescid-i Aksâ. Kider. 2023;7(1):173-193. doi:10.5281/zenodo.8034714
Chicago
Erenay, Hayri. 2023. “Âyet ve Hadisler Işığında Kudüs ve Mescid-i Aksâ”. Kocaeli İlahiyat Dergisi 7 (1): 173-93. https://doi.org/10.5281/zenodo.8034714.
EndNote
Erenay H (01 Haziran 2023) Âyet ve Hadisler Işığında Kudüs ve Mescid-i Aksâ. Kocaeli İlahiyat Dergisi 7 1 173–193.
IEEE
[1]H. Erenay, “Âyet ve Hadisler Işığında Kudüs ve Mescid-i Aksâ”, Kider, c. 7, sy 1, ss. 173–193, Haz. 2023, doi: 10.5281/zenodo.8034714.
ISNAD
Erenay, Hayri. “Âyet ve Hadisler Işığında Kudüs ve Mescid-i Aksâ”. Kocaeli İlahiyat Dergisi 7/1 (01 Haziran 2023): 173-193. https://doi.org/10.5281/zenodo.8034714.
JAMA
1.Erenay H. Âyet ve Hadisler Işığında Kudüs ve Mescid-i Aksâ. Kider. 2023;7:173–193.
MLA
Erenay, Hayri. “Âyet ve Hadisler Işığında Kudüs ve Mescid-i Aksâ”. Kocaeli İlahiyat Dergisi, c. 7, sy 1, Haziran 2023, ss. 173-9, doi:10.5281/zenodo.8034714.
Vancouver
1.Hayri Erenay. Âyet ve Hadisler Işığında Kudüs ve Mescid-i Aksâ. Kider. 01 Haziran 2023;7(1):173-9. doi:10.5281/zenodo.8034714


Kocaeli İlahiyat Dergisi  Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Kocaeli Journal of Theology is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International Licence.